Random Article


Review: Spider-Man Trilogy (2002-2007)

 
 
Overzicht
 

Genre:
 


Brainfreeze keek nog eens terug naar de allereerste Spider-Man-films van regisseur Sam Raimi, Sony en Marvel…

Posted 30/06/2017 by

 
Full Article
 
 

In een tijdperk wanneer superheldenavonturen en gedeelde filmuniversa nog geen schering en inslag waren, was het na grimme comicbookfilms zoals Blade (1998), Unbreakable (2000) en X-Men (2000) aan Marvel's Spider-Man om zijn live-action debuut in de bioscoopzalen te maken. Marvel en Sony Pictures kozen vreemd genoeg voor cult- en horrorregisseur Sam Raimi, toen bekend van films zoals Evil Dead (1981), Darkman (1990) en A Simple Plan (1998). Raimi omarmde het bronmateriaal en koos tegen de tijdsgeest in voor een campy en (overwegend) trouwe verfilming van Marvel's webkruiper in Spider-Man (2002), Spider-Man 2 (2004) en het controversiële Spider-Man 3 (2007)Twee reboots en drie filmreeksen later is Spider-Man nog steeds een absolute mainstay op het witte doek, maar in aanloop naar Spider-Man: Homecoming keek Brainfreeze nog eens terug naar waar het allemaal begon:  


 

SPIDER-MAN (2002)

  • Spider-Man (2002)

    Regie: Sam Raimi

  • Scenario: David Koepp
  • Acteurs: Tobey Maguire, Willem Dafoe, Kirsten Dunst, Rosemary Harris, Cliff Robertson, James Franco, J.K. Simmons
  • Filmstudio: Sony Pictures, Marvel Enterprises
  • Soundtrack: Danny Elfman
  • Speelduur: 121 minuten
  • Releasedatum: 26 juni 2002

Remember, with great power comes great responsibility

In 2002 verscheen Spider-Man, de allereerste blockbuster rond Marvel's bekendste personage en een van populairste superhelden ter wereld. Met dit eerste deel in de trilogie creëerde Sam Raimi een superheldenfilm van formaat en een van de beste oorsprongsverhalen ooit. Het resultaat was een intiem verhaal van kleur en hoop rond Peter Parker als een jonge Spider-Man in het levendige New York City.

Peter Parker (Tobey Maguire) is een alledaagse, onpopulaire en verlegen tiener, die al jarenlang verliefd is op zijn buurmeisje Mary Jane Watson (Kirsten Dunst). Na de dood van zijn ouders groeide hij op bij zijn tante May (Rosemary Harris) en oom Ben (Cliff Robertson) in Queens, New York City. Op een wetenschappelijke uitstap samen met zijn klas en beste vriend Harry Osborn (James Franco) wordt Peter gebeten door een genetisch gemanipuleerde spin. Vanaf dan merkt hij enkele opmerkelijke veranderingen op aan zijn lichaam, maar besluit zijn nieuwe indrukwekkende krachten voor eigen gewin te gebruiken.

Een fatale ontmoeting later, wanneer Peter een gewapende overvaller laat gaan en deze uiteindelijk zijn oom vermoordt, besluit de plichtsbewuste tiener als "Spider-Man" de midaad te bestrijden. Terwijl de vader van zijn beste vriend, Norman Osborn (Willem Dafoe) in de problemen komt met zijn bedrijf Oscorp Industries, gaat Peter aan de slag bij de Daily Bugle onder leiding van de luidruchtige J. Jonah Jameson (J.K. Simmons). Alles wordt daarentegen heel wat gevaarlijker wanneer de mysterieuze Green Goblin opduikt en New York City terroriseert…

Met Spider-Man bracht Sam Raimi, bekend voor zijn campy sfeer en sterke in-camera-regie, een "comicbooky" oorsprongsverhaal volgens het boekje (en eigenlijk ook volgens het "comicbookje"). De cineast recreëerde de sfeer van de iconische Amazing Spider-Man-run van de jaren 60 onder Stan Lee, Steve Ditko en John Romita Sr. De film toonde een hoopvol en kleurrijk New York City met een Spider-Man zoals je hem nooit eerder zag onder motto "You'll believe a Spider-Man can webswing". Tussen de vader aller hedendaagse superheldenfilms, Superman (1978), en deze eerste Spider-Man-film zijn tonaal en thematisch dan ook heel wat vergelijkingen te maken. De sterke nadruk op het optimisme dat helden met zich meebrengen, kan zelfs impliciet gezien worden als de basis van het o zo succesvolle superheldenuniversum van Marvel Studios. Spider-Man werd zo een van de beste en in toon meest trouwe oorsprongsverhalen ooit.

Tegelijkertijd is Spider-Man niet alleen een zoveelste superheldenzomerblockbuster, maar zeker en vast ook een Sam Raimi-film. Tonaal komen de vroege avonturen van Spider-Man en Raimi's voorliefde voor camp duidelijk overeen, maar ook in kleinere scènes probeert de regisseur van Spider-Man zijn eigen creatie te maken. Denk maar aan de meesterlijk geregisseerde climax met Green Goblin's "oh", Spider-Man's eerste web, de o zo iconische upside-down-kus of de terugkerende cameo van Evil Dead-ster Bruce Campbell. Daarnaast weet Raimi ook perfect deze komische elementen te versmelten met het tragische personage dat Peter Parker eigenlijk is. Geen "superheldenactiefilm", ondanks de indrukwekkende superheldenactie, maar eigenlijk is Spider-Man meer een dramatische komedie of een komisch drama. Een mooi voorbeeld hierbij is het duidelijke gebrek aan een happy ending voor onze held.

Maar Spider-Man is natuurlijk ook vooral een tragisch-komisch verhaal van interessante personages. Tobey Maguire is een perfecte "puny" Peter Parker, die zowel verlegen en "nerdy" als goedhartig en sympathiek is, die best wat gemeen heeft met het doelpubliek van Spider-Man en wiens problemen allemaal erger worden na het verkrijgen van superkrachten. Maguire's versie van Spider-Man daarentegen is duidelijk minder grappig dan in de comics en werd nog wat tegengehouden door de technologie van toen. Willem Dafoe als Norman Osborn/Green Goblin speelt zijn complexe dubbelrol met verve en is zo niet enkel een gestoorde Goblin, ook een geloofwaardige en vrij goedmenende zakenman. De grote liefde van Peter Parker, Mary Jane Watson, hier vertolkt door Kirsten Dunst, heeft jammer genoeg nog niet veel om handen en is meer een plot device dan een volwaardig ontwikkeld personage ondanks haar interessante karakter en achtergrond. Op de casting van Rosemary Harris als tante May, Cliff Robertson als oom Ben, James Franco als de benadeelde Harry Osborn en natuurlijk de scènestelende J.K. Simmons als een J. Jonah Jameson recht uit de comics valt niets aan te merken.

Dat Spider-Man terecht een mijlpaal geworden is voor de superheldenblockbuster, hangt ook samen met de belangrijke thema's die de film aanstipt, en natuurlijk de temporele context. In een wereld na de aanslagen op de twee WTC-torens in New York City op 11 september 2001 toonde Spider-Man dat er nog plaats was voor optimisme met deze hoopvolle prent rond dé New York City-superheld bij uitstek. Voor de Amerikanen was de film een manier van noodzakelijk escapisme, maar tegelijkertijd ook een optimistisch doel om te bereiken. Of Raimi het bewust deed, is niet geweten, maar de eindscène op de brug waar de New Yorkers, allen samen, in opstand komen tegen de Goblin, vat het misschien nog het best samen. Het belangrijkste hierbij is natuurlijk dat deze scène ook perfect past als "Spider-Man-materiaal" – een held van het gewone volk die geholpen wordt, waardoor het allemaal heel organisch aanvoelt. Een tweede belangrijk terugkerend element is natuurlijk de overduidelijke vergelijking tussen Peter Parker die plots "vreemde krachten krijgt", en het aanbreken van de pubertijd.

Op muzikaal vlak valt de wervelende en epische score van componist Danny Elfman, bekend van onder andere Batman (1989), Mission Impossible (1996) en Avengers: Age of Ultron (2015), alleen maar te bewonderen. Op visueel vlak zijn er hier en daar wel enkele scènes met achterhaalde CGI. Natuurlijk valt er ook te discussiëren over enkele creatieve keuze's, zoals het ontbreken van Spider-Man's mechanische webschieters, zoals in de comics, of het nieuwe gemechaniseerde pak van de Green Goblin. Het voornaamste punt van kritiek bij Spider-Man (2002) zit hem eerder bij de behandeling van Mary Jane Watson. Hoewel ze via wat expositie wel wordt "uitgediept", blijft MJ vooral een "scream queen" of ook wel "damsel in distress". Door de thematische link met de pubertijd kan haar personage zelfs gezien worden als "de prijs" die Peter moet behalen tegen het einde van het verhaal.


Sam Raimi's eerste Spider-Man (2002) is terecht een van de betere superheldenfilm ooit. Naast de geslaagde combinatie van dramatische en komische elementen in een hoopvol, "cartoony", maar tegelijkertijd realistisch en diepgaand oorsprongsverhaal heeft de film ook thematische betekenis en maatschappelijke relevantie. Daarbij komt natuurlijk de indrukwekkende, haast perfecte cast, strakke regie van Raimi en een meesterlijke score van Elfman. Het eerste deel in de Spider-Man-trilogie en de allereerste live-action-film rond Spidey mag terecht een klassieker in het genre genoemd worden.



 

SPIDER-MAN 2 (2004)

  • Spider-Man 2 (2004)

    Regie: Sam Raimi

  • Scenario: Alfred Gough, Miles Millar, Michael Chabon en Alvin Sargent
  • Acteurs: Tobey Maguire, Alfred Molina, Kirsten Dunst, Rosemary Harris, James Franco, J.K. Simmons
  • Filmstudio: Sony Pictures, Marvel Enterprises
  • Soundtrack: Danny Elfman
  • Speelduur: 127 minuten
  • Releasedatum: 14 juli 2004

Go get 'em, tiger

Amper twee jaar na het eerste deel kwamen Sony Pictures en Marvel met een sequel: Spider-Man 2 (2004). Sam Raimi keerde, net zoals de integrale cast, terug en creëerde niet alleen een waardig vervolg en een excellente Spidey-film, maar zo waar een van de beste superheldenfilms ooit…

Twee jaar na het einde van de eerste film is Spider-Man een gevestigde waarde in New York City, maar heeft Peter Parker het ondertussen steeds moeilijker met zijn dubbele identiteit. Niet alleen zijn job als pizzabezorger, zijn freelancewerk als fotograaf bij de Daily Bugle voor de immer charmante J. Jonah Jameson, het vele schoolwerk, maar ook zijn sociale leven begint te lijden onder zijn superheldendom. Terwijl Peter zich vervreemdt van zijn beste vrienden, zetten Mary Jane Watson, die nu haar acteercarrière navolgt, en Harry Osborn, die na de dood van zijn vader aan het hoofd van Oscorp Industries staat en nog steeds wraak wil op Spider-Man, hun leven verder.

Dan zijn er nog eens de financiële problemen voor de alleenstaande tante May en een mislukt experiment waarbij de geniale en goedhartige Dr. Otto Octavius (Alfred Molina), die aan duurzame energie werkte aan de hand van kernfusie, omgevormd wordt tot de kwaadaardige Doctor Octopus. Tot overmaat van ramp beginnen Peters krachten hem op cruciale momenten in de steek te laten…

Zoals wel vaker bij sequels, maar des te meer bij Spider-Man 2 (2007), bouwt het verhaal verder op de verhaallijnen en personages uit de eerste film. Centraal staat nog steeds de dualiteit tussen Tobey Maguire's Peter Parker en Spider-Man – niet ongelijkaardig aan Superman II (1980), trouwens – en hoe dat vaker wel dan niet resulteert in de ene na de andere tegenslag voor Peter. Een leuk detail is hoe altijd wanneer er iets misgaat bij Peter, hij geconfronteerd wordt met Mary Jane op de Emma Rose-posters. De andere twee centrale personages krijgen eveneens meer aandacht. Hoewel James Franco als Harry Osborn en zijn relatie tot Peter Parker/Spider-Man voor de nodige wrevel zorgen, krijgt vooral Kirsten Dunst als Mary Jane Watson meer aandacht in dit vervolg met een focus op haar toneelcarrière en relatie met de astronaut John Jameson. Eindelijk is ze een eigen persoon met eigen beslissingen en karakteruitdieping, waardoor het grootste minpunt uit het origineel hier ook weggewerkt wordt. De balans tussen komedie en drama uit het eerste deel verschuift in Spider-Man 2 zeker en vast naar de dramatische kant, perfect vertegenwoordigd door dat geniale laatste shot van Sam Raimi.

Gelukkig worden ook de comicbookroots niet vergeten in deze sequel. Ten eerste is er natuurlijk het plot van Peters verdwijnende krachten, dat meermaals terugkeerde doorheen de jaren. Opvallend genoeg werd dit voor het eerst opgerakeld in The Amazing Spider-Man #12 (1964) tijdens een gevecht met niemand minder dan Doctor Octopus. Kleinere of meer oppervlakkige referenties zijn er met het thuisadres van Doctor Strange of "Parker luck". Natuurlijk draait het niet alleen om het verliezen van zijn gaven, maar vooral het vrijwillig opgeven van zijn taak als Spider-Man, ontleend uit de "Spider-Man No More!"-verhaallijn uit The Amazing Spider-Man #50 (1967) en visueel weergegeven via een knap shot als rechtstreekse knipoog naar het iconische panel uit de comics:

Hoewel de personages uit Spider-Man centraal staan, is deze sequel ook duidelijk een verhaal van Dr. Otto Octavius/Dr. Octopus, prachtig vertolkt door Alfred Molina. Enerzijds wordt Octavius voorgesteld als een geniaal en charmant wetenschapper, met een liefdevolle vrouw en enige affectie voor Peter Parker. Anderzijds wordt hij na het tragische ongeluk een meedogenloze schurk die zijn fouten wil rechtzetten. Die overgang wordt trouwens weergegeven met een van de beste en meest "Raimi" scènes, namelijk de hospitaalscène dewelke net uit een horrorfilm lijkt te komen. Zowaar een menselijke, interessante en uitgediepte superschurk in een Marvel-film, iets waar Marvel Studios zelf later nog al eens problemen mee zou hebben.

Het is dan ook doordat je om deze mensen geeft dat de indrukwekkende superheldenactie op het scherm betekenis krijgt. Visueel boekte Spider-Man 2 aanzienlijke vooruitgang ten opzichte van zijn twee jaar jongere voorganger. De gevechten tussen een grappende Spider-Man en "Doc Ock", wiens armen trouwens grotendeels via praktische effecten gerealiseerd werden, zien er schitterend uit en komen recht uit de comics. De actievolle climax komt er natuurlijk met het bekende treingevecht, nog steeds een van de beste confrontaties in het superheldenfilmgenre, dewelke op diens beurt opnieuw de aanleiding vormt voor een nieuwe versie van de "brug-scène" met omstaanders uit New York City uit de eerste film.


Met Spider-Man 2 (2004) bouwt Sam Raimi verder op de fundamenten van de eerste film. Meer dan ooit is deze sequel daarom een intiem, emotioneel verhaal, verpakt als superheldenfilm, met menselijke personages zoals Peter Parker, Mary Jane Watson en Otto Octavius waar je om geeft. De dramatische insteek betekent daarentegen niet dat de actie vergeten wordt. Grootse, maar tegelijkertijd ook persoonlijke gevechten – nog steeds vergezeld van de luisterrijke muziek van Danny Elfman – zijn er voldoende. Kortom, Spider-Man 2 is zonder twijfel een van de allerbeste superheldenfilms ooit en verkrijgt daarom een mythische score.



 

SPIDER-MAN 3 (2007)

  • Spider-Man 3 (2007)

    Regie: Sam Raimi

  • Scenario: Sam Raimi, Ivan Raimi en Alvin Sargent
  • Acteurs: Tobey Maguire, Kirsten Dunst, James Franco, Thomas Haden Church, Topher Grace, Rosemary Harris, J.K. Simmons, Bryce Dallas Howard
  • Filmstudio: Sony Pictures, Marvel Enterprises
  • Soundtrack: Christopher Young
  • Speelduur: 139 minuten
  • Releasedatum: 1 mei 2007

My Spider-Sense is tingling, if you know what I'm talkin' about.

De verwachtingen waren hooggespannen wanneer Sam Raimi in 2007 zijn derde Spider-Man-film op de wereld losliet. Met de live-action-introductie van fan-favoriete booswichten zoals Venom en de Sandman, maar ook de verderzetting van het verhaal van Peter Parker, Mary Jane en Harry Osborn beloofde Spider-Man 3 nog beter te worden dan de vorige twee afleveringen. Niets was minder waar…

Peter Parker is er eindelijk in geslaagd om zijn dubbelleven op orde te krijgen met een balans tussen zijn taken als Spider-Man en zijn relatie met Mary Jane Watson. Nieuwe gevaren duiken al snel op in de vorm van zijn oude vriend Harry Osborn, nu de wraakzuchtige New Goblin, maar ook de terugkeer van de echte moordenaar van zijn oom Ben, Flint Marko (Thomas Haden Church) die wordt omgevormd tot de Sandman. Gelukkig ontdekt Spider-Man een mysterieus zwart pak dat zijn krachten ongelooflijk versterkt, maar ook duidelijk inspeelt op zijn duistere gevoelens. Zo worstelt Peter niet alleen met enkele nieuwe schurken, maar ook zijn grootste vijand tot nog toe… Zichzelf.

Het verhaal van Spider-Man 3 is er opnieuw een van conflicten tussen de drie centrale personages. Conflicten tussen de plichtsbewuste, maar op wraak beluste Peter Parker, een eenzame Mary Jane Watson en een eveneens door wraak verteerde Harry Osborn worden hier verdergezet. In dat opzicht biedt dit derde deel een mooi vervolg op de breuklijnen die al werden getoond in het tweede deel. Dat sommige plotlijnen, zoals de suggestie dat tante May afwist van Peters dubbele identiteit, gewoon vergeten worden, is dan ook jammer. Thematisch werkt de introductie van het zwarte kostuum daarom als versterking bij die breuk. Dat ook hier niet elke plotlijn of scène even geslaagd is, bewijst de beruchte en pijnlijke dansscène. Raimi's idee is duidelijk, maar de uitvoering laat dit keer te wensen over.

Natuurlijk put Spider-Man 3 ook opnieuw uit de decennialange publicatie van Spider-Man-comics bij Marvel. Zo is er ditmaal de introductie van de aloude Silver Age-schurk, de Sandman/Flint Marko. Ook de eerste langdurige vriendin van Peter Parker, Gwen Stacy (Bryce Dallas Howard), wordt hier voor het eerst op het witte doek getoond, maar jammer genoeg zonder al te veel respect voor haar relatie tot Peter. Het belangrijkste bronmateriaal dat wordt aangesproken in Spider-Man 3, zijn natuurlijk de "best hits" uit de Black Costume-saga uit de jaren 80, waaronder enkele mooie eerbetonen zoals de scène in de klokkentoren. Kleinere referenties zijn er eveneens weer in vorm van "Mr Ditkovitch", de gierige huisbaas van Peter, natuurlijk vernoemd naar Steve Ditko, medebedenker van Spider-Man.

Het grootste probleem met deze derde Spider-Man-film moet daarentegen de overvolle gallerij aan schurken zijn. Ten eerste is er de eerder vernoemde Flink Marko/Sandman, knap vertolkt door Thomas Haden Church. Via een emotioneel achtergrondverhaal wordt ook hij – net zoals Doc Ock – uitgewerkt en zo een begrijpbare antagonist. Dan is er natuurlijk James Franco die na drie films eindelijk in het pak van de Green Goblin mag kruipen, of toch een eigen "New Goblin"-versie. Zijn eendimensionale motivatie maakt uiteindelijk plaats voor begrip voor Peters situatie. Ten slotte is er Topher Grace als Eddie Brock/Venom, een duistere reflectie van Peter Parker in deze film, en hier duidelijk een combinatie van de Amazing Spider-Man- en Ultimate-versie van het personage uit de comics. Uiteindelijk worden het allemaal te veel verhaallijnen, met vooral Topher Grace als miscaste Venom als een overbodig aanhangsel…

Visueel is Spider-Man 3 logischerwijze de sterkste van de drie episodes. De "geboorte van de Sandman", zonder ook maar één lijn aan dialoog, is vandaag de dag nog steeds een cinematografisch pareltje en een sterk emotioneel beginpunt voor het verhaal van Flint Marko. Ook bevat deze derde Spider-Man-film opvallend meer actie dan de vorige twee delen met verschillende gevechten tussen Spider-Man, de New Goblin, Sandman en Venom, dewelke allen meedoen in een explosieve finale (waarbij voor een derde keer op rij Mary Jane Watson fungeert als damsel in distress). De score van Christopher Young, die Danny Elfman verving na creatieve problemen tussen Raimi en Elfman aan het einde van de productie van Spider-Man 2, blijft dan weer hondstrouw aan de muzikale composities uit Spider-Man en Spider-Man 2.


Spider-Man 3 (2007) is vooral een verhaal van gemiste kansen en voelt op sommige vlakken aan alsof het creatieve team krampachtig de formule van de eerste twee films probeerde te behouden. Met te veel schurken, te veel plotlijnen – ondanks het vergeten van dan weer andere verhaallijnen – en een grotere focus op actie in de aanzienlijk langere film werd Spider-Man 3 gewoon te veel en te ingewikkeld. Was een film met Harry Osborn als de tweede Green Goblin een goed idee? Zeker. Eentje met Venom? Absoluut! Of Sandman? Natuurlijk. Maar in combinatie met de opzet in Spider-Man 2 groeide deze beoogde climax uit tot een van de grotere teleurstellingen in het superheldengenre.



Alles over Spider-Man lees je in onze START TO READ.

Klik hier voor onze reviews van The Amazing Spider-Man (2012) en The Amazing Spider-Man 2 (2014) van regisseur Marc Webb.

Comments

comments


Killian

 
avatar
"I don't know who you are, but I will find you and write for you."