Random Article


Slasher Special Deel 2: De Satanische Drievuldigheid (NSFW)

 


1
Posted 05/11/2013 by

FRIDAY THE 13TH (11 films + Freddy vs Jason)

6574friday-the-13th-jason-mother-s-head-3b-final-paint

Het stond volgens velen vast dat 1980 het jaar van The Empire Strikes Back en The Shining zou worden. De andere films die dat jaar uitkwamen zouden in de schaduw van die twee mastodonten blijven. Het draaide toch wel even anders uit, want een kleine onafhankelijk gefinancierde film zou, dankzij het geloof van Frank Mancuso Sr. – hoofd van distributie bij Paramount –, het hoofd bieden aan die twee grote klassiekers…

Friday The 13th heeft een nogal rare ontstaansgeschiedenis. Normaal schrijft iemand een script of is er op zijn minst een concept, voor Sean S. Cunninghams film was er enkel een titel. Cunningham was uiteraard de man die in 1972 producent was van Last House on the Left (1972), het project van zijn vriend Wes Craven. Die film was zeer controversieel waardoor er heel wat (negatieve) publiciteit voor gemaakt werd, maar die naambekendheid kon niet echt vertaald worden in meer kansen voor beide filmmakers buiten het horrorgenre. Cunningham moest dus creatief zijn om geld bij elkaar te schrapen voor zijn volgende project.

pimg_771648153580159Hij had al een titel, een erg intrigerende titel, en besloot samen met een designer een poster te maken – je ziet de titel in grote blokletters die door glas breekt met het bijschrift “The most terrifying movie ever made”. Heel simpel, maar erg efficiënt, want nadat de poster in het vakblad Variety verscheen had Cunningham totaal geen probleem om een half miljoen dollar in te zamelen. Op dat moment was er uiteraard geen weg terug en moest er toch werk gemaakt worden van een script… Cunningham wou vooral het tegenovergestelde maken van Last House on the Left, Friday The 13th moest een rollercoaster rit worden. De film moest niet alleen angstaanjagend zijn, maar ook grappig. Bovendien mocht het ook allemaal wat bloederiger dan in Halloween (waarin geen spatje bloed te zien was). Dat werd wel duidelijk toen “Sultan of Splatter” Tom Savini aangetrokken werd om de speciale effecten voor zich te nemen. Toen de film afgewerkt was, begon Cunningham de prent te tonen aan potentiële kopers. Er ontstond al heel snel een opbod tussen Warner Bros., United Artists en Paramount. Uiteindelijk won die laatste de Amerikaanse rechten en mocht Warner Bros. de film uitbrengen in de rest van de wereld (indertijd nog een kleinere markt).

f-13Op 9 mei 1980 werd Friday The 13th dan losgelaten op het publiek dat smeekte om een film die boven de amateuristische horrorfilms van die tijd uitsteeg. Friday The 13th was de juiste film op het juiste moment en zou op het einde van zijn oorspronkelijke release ongeveer $40 miljoen dollar ($122 miljoen aangepast aan de inflatie) opgeleverd hebben.

Het valt ook ironisch te noemen dat de film die verantwoordelijk geacht wordt voor het creëren van de slasher archetypes (seks = dood, stoners,…), met enige regelmaat die regels met de voeten trad. Zo is de moordenaar hier geen man en is het niet zo dat de tieners omgebracht worden omdat ze seks hebben of wiet roken, maar eerder omwille van de daaruit volgende nalatigheid – de zoon van Mrs. Voorhees verdronk omdat niemand naar hem omkeek. Na dit eerste deel zou Cunningham zich niet meer bezighouden met de franchise tot deel 9, Jason Goes To Hell (zie verder).

De eerste Friday The 13th moet vooral gezien worden vanuit het tijdsbeeld dat toen heerste. Het is misschien moeilijk te geloven, maar de film was vernieuwend en verlegde grenzen. Nu is de film vandaag de dag een beetje verouderd en nogal saai, maar het talent is ontegensprekelijk aanwezig.

friday_13th_2

In tegenstelling tot Halloween waren de producers van Friday The 13th wel sneller in het uitbrengen van een sequel. Deel twee (1981) van de franchise is qua verhaal eigenlijk niet meer dan een remake van de eerste, maar als geheel werkt de film veel beter. Het ligt heus niet alleen aan het feit dat hier Jason (zonder hockeymasker weliswaar) wel de moordenaar is. Steve Miner, die productieassistent was op enkele films van Sean Cunningham en zich opwerkte naar een associate producer op de eerste Friday The 13th, wist perfect wat hij moest doen om een geslaagde film af te leveren. Hij gooit alle horrorclichés op een hoop – de telefoon zonder iemand aan de andere kant van de lijn, de kat die door het raam springt, de lokale doemprofeet, het hoofd in de koelkast –, maar omdat hij exact wist waar en hoe lang hij die gags moest gebruiken, verliezen ze hun kracht niet. Van alle films uit de franchise die tijdens de glorieuze jaren 80 gemaakt werden, is dit waarschijnlijk degene die we het meest zouden aanraden – zelfs al werd de film door de MPAA hard aangepakt. De organisatie kreeg immers veel kritiek om hun lakse aanpak van het origineel.

Steve Miner zou terugkeren om ook het derde deel te regisseren, maar helaas met een minder geslaagd resultaat. De film is om heel wat redenen irritant. Die personages wil je bijvoorbeeld gewoon zien sterven, maar het is vooral het ondoordachte gebruik van 3D dat deze film een dieptepunt maakt in de reeks. Denk overigens niet aan het soort 3D dat je nu te zien krijgt, in Friday The 13th part 3 (1982) wordt het procedé enkel en alleen als een gimmick gebruikt en niet om een echt immersieve ervaring te creëren.

De mensen achter de hele franchise voelden aan dat het tij begon te keren voor de slasherfilm en dat de marktverzadiging van de afgelopen jaren zijn tol begon te eisen bij het publiek. Er werd dan ook besloten om Jason nog één keer te laten terugkomen alvorens hem met pensioen te sturen. Joseph Zito – die drie jaar eerder een andere slasher maakte, The Prowler – had niet veel manoeuvreerruimte vanwege het heel rigide kader waarbinnen hij moest werken, maar Friday The 13th part 4 The Final Chapter (1984) werd een heel genietbare film die niet verveelt (soms moet je niet meer vragen). Het was ook een goed idee om Tom Savini terug te brengen, want die man levert altijd kwaliteit wat betreft special/make-up effects (kijk maar naar de scène waarin Jason vermoord wordt). In die tijd was het publiek uiteraard nog zo naïef om te denken dat dit ook echt het einde zou betekenen van de franchise en de bioscoopgangers kwamen dan ook massaal vaarwel zeggen.

f13th6_shot4l

De film bracht dan ook niet verwonderlijk bijna evenveel op als het origineel. Eindigen op een (relatief) hoogtepunt kennen ze uiteraard niet in Hollywood en amper een jaar later kwam dus Friday The 13th part 5 A New Beginning (Danny Steinmann) in de zalen. De fans waren niet echt onder de indruk… Geen Jason Voorhees als moordenaar (de makers hadden blijkbaar niets geleerd uit het Halloween III-debacle), zelfs Tommy Jarvis’ verhaal klopte niet meer met wat voorafging (zie ook de overgang van Halloween IV naar V). De film zou uiteindelijk gedeeltelijk van een retcon voorzien worden door Friday The 13th part 6: Jason Lives (1986). Tom McLoughlin vulde de film ook bewust met de humor en camp – de openingsscène verwijst openlijk naar James Bond – die nu zo geassocieerd wordt met de franchise. Kortom, de makers begonnen de serieux die de eerste films ten dele karakteriseerde achterwege te laten. Nog belangrijker is uiteraard dat Jason terugkomt – op een manier die refereert naar een andere klassieker, Frankenstein. Allemaal heel metafysisch. Nu wordt Jason Lives (Zombie-Jason!) vaak als favoriet genoemd, maar indertijd was de film een financiële flop (hoewel er nog altijd winst gemaakt werd). Dat had verklaard kunnen worden door de teleurstelling die A New Beginning was, ware het niet dat Friday The 13th part 7 The New Blood (1988) ook al weinig geld opbracht.

Het werd duidelijk dat de franchise aan bloedarmoede leed en dan is het uiteraard nodig om de blauwdruk aan te passen. Probleem is dat er dan heel vaak slechte keuzes gemaakt worden, wat dan ook het geval was voor deel 7. Frank Mancuso Jr. wou dat er een bovennatuurlijk element toegevoegd zou worden aan de franchise in de vorm van Tina Shepherd, een tiener met telekinetische krachten. Alhoewel John Carl Buechler (een make-up FX-artiest en regisseur) zijn taak heel serieus nam, slaagde hij er niet in om een goede mix te maken van de twee elementen. Belangrijk om te vermelden bij The New Blood is wel dat Kane Hodder hier voor het eerst in de huid kroop van de machete zwaaiende maniak. Hodder zou de lieveling van de fans worden en niet alleen omdat hij zo van het personage houdt, maar ook omdat hij Jason ook erg memorabel vertolkt (want geen gemakkelijke opdracht is onder al dat latex).

vendredi-13---chapitre-4---chapitre-final_468609_21643

Het achtste deel in de reeks, Friday The 13th part 8 Jason Takes Manhattan (Rob Hedden, 1989), zou het laatste deel zijn dat onder Paramount Pictures geproduceerd zou worden. Het is allesbehalve een waardige afsluiter van de Paramount-periode geworden. Indien jullie enthousiasme opgewekt is, hou jullie dan een beetje in, want het grootste deel (ongeveer 70%) van de film speelt zich af op een boot die dan nog eens een zicht biedt op Vancouver (budgettaire redenen, weet je wel). De film had dus misschien beter Jason Takes Vancouver geheten… Na het erbarmelijke resultaat (dat einde alleen al is wat ze in Gent ‘schaamtelijk’ noemen) aan de Amerikaanse box office verkocht Paramount de franchise aan New Line Cinema, die ook de A Nightmare on Elm Street-reeks in hun portfolio hadden. In 1993 brachten zij, met Sean S. Cunningham voor het eerst terug als producer, dan ook het negende deel naar de zalen, Jason Goes To Hell: The Final Friday (ze leren het echt niet…) geregisseerd door Adam Marcus. Wat in deel 7 niet werkte, namelijk het bovennatuurlijke element, past hier echter wonderwel omdat het hier niet zomaar een gimmick is, maar eerder het belangrijkste deel van het verhaal uitmaakt. De structuur van de film zet immers de ganse slasherblauwdruk op zijn kop. Jason wordt hier aan het begin van de film compleet aan stukken geschoten (en opgeblazen) door een SWAT-team waarna hij gedurende de rest van de film terug tot leven probeert te komen. Het is dus duidelijk dat dit de minst conventionele Friday The 13th is en daardoor ook verfrissend na de opeenvolging van monotone sequels. De film zal echter vooral herinnerd worden om die laatste (korte) scène waarin je Freddy Kruegers iconische handschoen uit de grond ziet komen om Jason’s hockeymasker mee naar beneden te sleuren. Slasherfans gingen helemaal uit de bol van de mogelijkheid van een catch-wedstrijd tussen twee van de drie grootste maniakken uit de filmgeschiedenis.

Freddy vs Jason zat op het einde van de jaren 90 nog altijd in development hell en het zag er niet naar uit dat daar snel verandering in zou komen. Cunningham besloot dan ook om de franchise verder te zetten met Jason X (Jim Isaac, 2001). Die film is ook de eerste die niet meer aanvoelt als een film uit de hoogdagen van de slasher. De film kiest resoluut voor een parodische toon – hoe kan het ook anders als je Jason de ruimte in stuurt – en is dus heerlijk onnozel. De film mag zichzelf dan misschien niet serieus nemen; Jason laat zich niet van zijn stuk brengen en maakt plichtbewust de andere personages op soms heel erg creatieve en brutale manieren af. Enige echte minpunt aan de film is het soms overmatige gebruik van digitale effecten.

Doug Death

Twee jaar na Jason X, die het niet al te goed deed aan de box office, zou Freddy vs Jason dan toch de zalen halen, maar aangezien Freddy Krueger daar duidelijk de show steelt, zullen we de film op de volgende pagina bespreken…

Dan rest ons juist nog iets te zeggen over de Friday The 13th remake van Marcus Nispel (Texas Chainsaw Massacre remake) uit 2009. Die film is een rommeltje. Bovendien wordt gans het gegeven van de zelfredzame heldin overhoop gegooid door Jared Padalecki (Supernatural) de held te maken, een ferme stap terug dus…

Ga verder naar A Nightmare on Elm Street & Freddy Vs Jason…

Comments

comments


Killian

 
avatar
Schrijft sneller dan zijn schaduw. Misschien ook beter. Maar zeker sneller.


One Comment


  1. avatar
     
    ghostrider

    vond de remake Halloween 2 slecht micheal heeft toch geen achtergrond nodig met een paard! wat kan daar nu goed aan zijn geef mij maar de originele 2





Leave a Response



Gelieve een kleine rekensom te maken. * Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.