Random Article


Batman (1989)

 

 
Overzicht
 

Genre:
 
Regisseur:
 
Scenario: ,
 
Acteurs: , , , , ,
 
Filmstudio:
 
Soundtrack:
 
Speelduur: 126 min
 
Taal: Engels
 
Verkrijgbaar vanaf: Overal verkrijgbaar
 
Score
 
 
 
 
 


User Rating
1 total rating

 

Goed


Geen comics-Batman maar een Burton-Batman. Jack Nicholson als The Joker. Uitmuntende muziek.

Minder


Ietwat verwarrende eerste twintig minuten.


In 1989 werd Batman, geregisseerd door Tim Burton, de grootste film van het jaar en zorgde ie voor een ware heropleving van Batmania. Vandaag herbekijken we de prent die de Dark Knight zijn filmcarrière pas echt in gang zette…

1
Posted 26/07/2012 by

 
Full Article
 
 

Ever danced with the devil in the pale moonlight?

In de jaren 80 kende het grote publiek Batman als die kerel die zich als een vleermuis verkleedde in de stripboeken voor kinderen. Diegenen die actief de jaren 60 meemaakten zagen hem dan weer als Adam West uit de campy tv-serie. De figuur was dus wat naar de achtergrond gezakt. In 1989 veranderde dat. Tim Burton regisseerde de nieuwe Batmanfilm en veroorzaakte een gigantische hype rond de figuur. Batman was weer in. De duistere ridder zou dat blijven tot ene Joel Schumacher met een mislukt vervolg op de Burtonfilms de figuur weer gedurende een tijdje vakkundig opborg.

In Batman maakt Gotham City zich klaar voor de viering van het 200-jarige bestaan van de stad. De nieuw aangestelde openbare aanklager Harvey Dent heeft echter met twee zaken af te rekenen. Enerzijds is er de golf van criminaliteit die door de stad trekt. Die wordt geleid door Carl Grissom en zijn luitenant Jack Napier. Deze twee hebben sterke banden tot de politiek en de politie. Anderzijds zijn er de geruchten van een gemaskerde vigilante genaamd Batman, die criminelen aanvalt. De zaken worden er niet eenvoudiger op wanneer maffiabaas Grissom Napier verraadt en die laatste tijdens een gevecht met Batman in een vat met chemisch afval valt. Napier is vreselijk verminkt, neemt het alter ego aan van The Joker en zint op wraak…

De fans waren erg ontstemd toen ze te horen kregen dat Batman geregisseerd zou worden door Tim Burton. De regisseur was toen vooral gekend voor Peewee’s Big Adventure, een flauwe, vaak irritante komedie. De vrees was dat dezelfde stijl gehanteerd zou worden in Batman en men opnieuw een versie zoals in de jaren 60 zou bekomen. Niets was minder waar. Batman, zowel figuur als film, kreeg een duister karakter. Burtons Batman was een Dark Knight die, gehuld in de schaduwen, boeven bestreed met angst, intellect en fysieke kracht.

Centraal in deze look-and-feel zijn de sets. Gotham City krijgt een mix van diverse architecturale stijlen. Vooral opvallend is de art deco stijl die je onmiddellijk een gevoel van de jaren 30 geeft. De wirwar van gebouwen die dreigend op de burgers neerkijken, donkere, vuile steegjes vol criminaliteit en statige gebouwen zoals een kathedraal en stadhuis geven een knipoog aan films zoals Metropolis en Brazil. Dat 30’s noir gevoel komt ook terug bij de inwoners van de stad. De burgers van Gotham lopen gekleed in lange overjassen en dragen hoeden die perfect op de hoedenplank van Humphrey Bogard kunnen thuishoren. Deze stijl past uitstekend bij de Batman die als een schaduw door de stad sluipt. Hij krijgt in deze film een compleet zwart pak aangemeten. Geen spandex of maillot en geen onderbroek boven het kostuum. Camouflage, opgaan in de duisternis en bescherming tegen kogels en vuisten, dat zijn de doelen van het pak.

Danny Elfman levert een soundtrack van jewelste af. Hij slaagt erin alle elementen die deze film goed maken, om te vormen in muziek. De muziek weerspiegelt het gevecht tussen het duistere, epische van Batman en het bombastische, vrolijke van The Joker. Die laatste krijgt carnavalsmuziek, cimbalen en trompetgeschal. De Batman theme is nu nog steeds onmiddellijk herkenbaar als deze van de duistere ridder. Die begint traag, dreigend, en barst dan compleet los in een vuurwerk van spektakel en epiek. Het valt ook op hoe naadloos beeld en muziek in elkaar overgaan. In een scène heeft Batman zijn liefdesinteresse Vicki Vale net gered uit de klauwen van The Joker en rijdt hij met haar in de Batmobile door de bossen richting de Batcave. Vale weet niet wie Batman is, de auto rijdt aan een verscheurende snelheid door verlaten, smalle wegentjes en de held weigert een woord te zeggen. De dame is dus bijzonder op haar ongemak. Tegelijkertijd bouwt langzaamaan een versie van het Batman Theme op, dit keer vergezeld van een koorgezang dat het geheel nog epischer maakt. Net zoals de angst van Vale, bouwt ook de muziek op. Deze wordt luider en meer overheersend om dan compleet los te barsten wanneer Vale het in doodsangst uitgilt wanneer de Batmobile door een rotsmuur heen rijdt, recht de Batcave binnen. Een waar kippenvelmoment.

Ondertussen is het al wel duidelijk dat Burton een epische schaal wou geven aan Batman. Zo zijn er enkele ‘poseermomenten’ die enkel maar dienen om aan te tonen hoe cool die man in dat vleermuispak wel niet is. Zo vliegt de Batwing door de wolken heen omhoog, net tot voor de maan, zodat het lijkt alsof het Bat-Signal in de hemel staat, om dan weer naar beneden te vallen. Zulke zaken storen echter helemaal niet, ze worden niet gecreëerd maar aangevuld in de bestaande scènes. Meestal, zoals in de hierboven beschreven scène, is het ook met erg veel humor gedaan. Naast de duistere noir, is dat het andere element dat veelvuldig in de film voorkomt: humor. Zo wordt Batman aangevallen door een handlanger van The Joker maar valt die los door een vermolmde vloer, hebben Bruce Wayne en Vicki Vale een romantisch diner maar is de tafel waar ze aan eten zodanig lang dat ze elkaar nauwelijks verstaan, etc. Meestal komen de grappen via het voor de hand liggende personage The Joker. Die danst zich bijvoorbeeld op vernielende wijze doorheen een museum en vraagt even later aan een doodserieuze Vicki Vale ‘Do I look like I’m joking’? Waarop Vale eventjes niet weet wat zeggen. Vergis je echter niet, The Joker is ‘no laughing matter’, er zijn enkele stukjes waar de man oprecht schrik aanjaagt. Zijn slachtoffers sterven met een overdreven clowneske glimlach op hun gezicht en hij verminkt zijn vriendin en laat haar een masker dragen, tot ze zelfmoord pleegt…

In de hoofdrollen zien we Michael Keaton (Beetlejuice) als Batman/Bruce Wayne. Keaton speelt Wayne als een verstrooide, teruggetrokken en verlegen miljonair. De kijker ziet dat hij getormenteerd is, vooral door de dood van zijn ouders. Hij verplicht zichzelf om alles op te geven en zijn leven in te zetten voor het bestrijden van de misdaad. Dat alles blijft echter slechts bij notities in de marge. Pas in de sequel, Batman Returns, zou men dieper ingaan op de psychologie van Batman. Journaliste Vicki Vale wordt vertolkt door Kim Basinger (My Stepmother is an Alien). Vale hoeft niet veel meer te doen dan verbaasd zijn om zowel The Joker als Batman, en Basinger slaagt er dan ook niet in om haar stempel te drukken in deze film. Ze komt wat onwennig voor, alsof ze niet thuishoort in de wereld van Gotham. De ster van de film is zonder twijfel Jack Nicholson (One Flew over the Cuckoo’s Nest) als Jack Napier/The Joker. Nicholson is gewoon The Joker. Hij portretteert de figuur met een mix van pure hysterische gekheid en absurde humor. De acteur had natuurlijk al wat expertise met het spelen van ‘gekke’ figuren, denk maar aan The Shining, maar doet er hier nog een schepje bovenop. Nicholson is gewoonweg briljant als het personage. Naast de drie hoofdfiguren zijn er nog een heel resem anderen: Billy Dee Williams als Harvey Dent, Michael Gough als Alfred, Pat Hingle als commissaris Gordon, Robert Wuhl als journalist Knox, enz. Een hele boterham en allen worden ze ook in het eerste kwartier voorgesteld, zonder al te veel achtergrond. Het is wat verwarrend, zeker omdat, na de openingsscène het een twintigtal minuten duurt eer Batman ten tonele verschijnt.

Het moet gezegd worden: af en toe voelt Batman een beetje gedateerd aan. De film heeft een duidelijk jaren 80 gevoel. Dat is onder meer te danken aan de muziek van Prince die af en toe gebruikt wordt. Er zijn trouwens twee soundtracks, één van Elfman en één van Prince. Ook de special effects zijn duidelijk verouderd. De Batmobile ziet er flashy uit, maar heeft een haak nodig om een bocht van 90 graden te nemen. Het pak van Batman is ongelofelijk stijf, de man moet zijn rug krommen om omhoog te kunnen kijken. Het hoofd bewegen om links of rechts te kijken is onmogelijk. De gevechten zijn hierdoor weinig dynamisch. Verwacht geen ingewikkelde kung fu, want meer dan een voorwaartse trap hier en een rechtse daar kan Batman niet leveren. Op een gegeven moment vraagt hij ook aan Vicki Vale hoeveel ze weegt. Hij gaat namelijk een haak afschieten die hen beiden omhoog moet trekken. Een 21e eeuwse Batman zou zoiets niet moeten vragen, die zijn kabel kan gewoon zeker zo’n gewicht trekken. Dat laagje gedateerdheid komt echter totaal niet storend over, integendeel, het accentueert het Burton-Gotham gevoel nog meer. Deze wereld is speciaal, een mix van verschillende stijlen en leefwerelden, waarin figuren leven die enkel daar kunnen overleven.

Batman lanceerde een ware Batmania en plaatste superhelden weer in de belangstelling. Burton was één van de eersten die een superheld in een donkere setting als deze plaatste. Zijn aanpak zou gevolgd worden door vele filmmakers en leidde mee tot de dag van vandaag waar deze figuren niet meer weg te denken zijn uit onze bioscopen.

Comments

comments


Killian

 
avatar
Schrijft sneller dan zijn schaduw. Misschien ook beter. Maar zeker sneller.


One Comment


  1. avatar
     
    Axel

    Cool artikel





Leave a Response



Gelieve een kleine rekensom te maken. * Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.