Random Article


Review: Watchmen

 
 
Overzicht
 

Uitgeverij:
 
Schrijver:
 
Tekenaar:
 
Inkter:
 
Inkleuring:
 
Lettering:
 
Covertekenaar:
 
Coverprijs: $19.99
 
Verzamelt: Watchmen #1-12
 
Score
 
 
 
 
 


User Rating
4 total ratings

 

Op zijn best


De ultieme psychologische deconstructie van het genre. Haalt het onderste uit de kan op verhaaltechnisch en artistiek niveau. Ongeziene invloed op nakomende superheldencomics.

Op zijn slechtst


Het beginpunt van een extremere "Dark Age of Comics" doorheen de late jaren 80 en 90.


“Watchmen is, zeg maar, de Citizen Kane der comics.” In aanloop naar “The Button” bij DC Comics nam Brainfreeze opnieuw Watchmen van Alan Moore en Dave Gibbons, de klassieker onder klassiekers, onder handen voor een definitieve recensie.

Posted 18/04/2017 by

 
Full Article
 
 

Who watches the Watchmen?

Vorig jaar werd met de start van DC Rebirth duidelijk dat DC Comics, na de Before Watchmen-prequelcomics uit 2012, dan toch nog niet helemaal klaar was met Watchmen. Deze week gaat ook The Button van start, een cross-over tussen Batman en The Flash die het Watchmen/DC Rebirth-mysterie verder uitdiept. Voor het eerst sinds jaren is Watchmen opnieuw dus echt actueel. In 1986-1987 verscheen de twaalfdelige minireeks door Alan Moore & Dave Gibbons en groeide het uit tot dé klassieker in een medium met al zoveel klassiekers. Wat valt er na meer dan dertig jaar nu nog te zeggen over dit meesterwerk, het toppunt van deconstructieve superheldencomics en één van de belangrijkste comics uit de geschiedenis? Meer dan genoeg!

In een alternatief Amerika in 1985 waar vigilantes buiten de wet optreden, wordt het einde der tijden ingeluid. Een nucleaire oorlog tussen de Verenigde Staten en de Sovjet-Unie dreigt onze wereld te vernietigen. Op de achtergrond hiervan wordt gewezen superheld The Comedian op mysterieuze wijze vermoord waardoor een kluwen aan intriges wordt ontrafeld. De voormalige "superhelden" van deze tijd, met onder andere de gemaskerde vigilantes Rorschach, Nite Owl Il, Ozymandias, Silk Spectre II, het enige echte superwezen Doctor Manhattan en wijlen The Comedian, dreigen opgejaagd te worden in een sfeer van algemene haat jegens vigilantes. Ook hun resterende voorgangers en eerste generatie gemaskerde misdaadbestrijders, de Minutemen, lijken niet veilig te zijn voor de publieke vervolgingen…

Met Watchmen pende Alan Moore (V For Vendetta, Batman: The Killing Joke, From Hell) de ultieme psychologische deconstructie van het superheldengenre neer. Niet altijd even begrijpbare, soms hatelijke, maar steeds menselijke (anti)helden – overigens losjes gebaseerd op de toen door DC overgenomen superhelden van Charlton Comics – zijn de hoofdrolspelers van deze comic met een diepzinnige en harde boodschap. De grafische inhoud en het (seksuele) geweld zal niet voor iedereen geschikt zijn, maar op een subtieler thematisch niveau heeft het allemaal wel degelijk nut en draagt het bij tot de psychologie van de karakters. Watchmen is dus zeker en vast geen conventionele comic. Hoewel Alan Moore's gerealiseerde schrijfwerk zonder twijfel indrukwekkend is, was Watchmen niet de eerste deconstructie van de superheld. Voorgangers, zoals het vaak vergeten maar onontbeerlijke Superfolks (1977) van Robert Mayer, Alan Moore's eigen donkere reboot van Marvelman in Miracleman (1982-1989), het werk van Mark Gruenwald op Marvel's Squadron Supreme (1985-86) en natuurlijk Frank Millers deconstructie van Batman in DC's The Dark Knight Returns (1986) enkele maanden voordien, zijn er zeker, maar de vervolmaking van deze trend kwam pas met Watchmen.

Waar maar al te vaak het verhaal van Moore (terecht) geroemd wordt, deed ook tekenaar Dave Gibbons meer dan zijn best om van Watchmen het meesterwerk te maken dat het geworden is. Het tekenwerk van Gibbons, dat er niet enkel prachtig en uniek uitziet, heeft ook meermaals verhaaltechnische betekenis. Het typische gebruik van de negen panelen-lay-out wordt hier ten volle benut met meer betekenis voor het middenste panel en natuurlijk splash pages als gevolg, maar ook de symmetrie in de twaalf nummers, waarbij nummer vijf bijvoorbeeld geheel symmetrisch opgedeeld is. Op vlak van lettering valt ook de achteruitgang van Rorschachs tekstballonnen op, als analogie voor zijn gebroken mentale staat. Zelfs het kleurwerk van John Higgins hanteert een zekere symboliek (het best te merken in het zesde nummer), waarbij de secundaire kleurschakeringen centraal staan en primaire kleuren enkel gebruikt worden voor echt belangrijke dingen. Het zijn slechts enkele voorbeelden van het wondere artistieke pareltje dat Watchmen is.

Zelfs dertig jaar na het verschijnen van de minireeks valt diens invloed nog steeds te bemerken. Watchmen won niet alleen meerdere Eisner awards, maar ook als enige graphic novel een Hugo-award en staat het nog steeds als enige comic vermeld op de "100 Greatest English Language Novels from 1923 to the present"-lijst van Time Magazine. Van het deconstructieve karakter tot de diepgaande themata en de nadruk op het comicmedium: Watchmen beïnvloedde en leidde onder meer tot titels zoals The Authority door Warren Ellis en Bryan Hitch bij WildStorm/DC, Marvel's Squadron Supreme-reboot Supreme Power door J. Michael Straczynski, Sleeper door Ed Brubaker en Sean Phillips, DC's Kingdom Come door Mark Waid en Alex Ross, Marvel's Avengers-reboot The Ultimates door Mark Millar en Bryan Hitch, Kurt Busieks Astro CityIrredeemable van (opnieuw) Mark Waid, Marshal Law door Pat Mills en Kevin O'Neill, Robert Kirkmans InvincibleZenith door Grant Morrison en diens eigen hommage aan Watchmen in DC's The Multiversity: Pax Americana met Frank Quitely, en nog zoveel meer. De terugkeer van DC naar deze wereld in de Before Watchmenprequelreeksen (2012) kon, ondanks enkele ware toppers bij de creatieve teams, dus alleen maar tegenvallen. Moore en Gibbons hadden in feite alles al met dit werk gezegd.

Die impact en invloed was daarentegen niet altijd even positief. Het succes van Watchmen en The Dark Knight Returns zorgde voor een stormvloed aan psychologisch beschadigde, overdreven serieuze, grimmige en gewelddadige super- en antihelden, maar ook vele herinterpretaties van klassieke personages. Het einde van de jaren 80 en de gehele jaren 90 leverden dan ook een tot hiertoe ongeziene "Dark Age" bij superheldencomics met gebeurtenissen zoals een identiteitscrisis voor Marvel's Spider-Man, de dood van Superman en het breken van Batman's rug bij DC Comics, maar ook de creatie van figuren zoals Lobo bij DC, Deadpool en Cable bij Marvel door Rob Liefeld en zowat de hele vroege line-up bij Image Comics (met opnieuw heel wat van Liefeld). Personages die wel de grimmigheid, het nihilisme en het geweld van Watchmen opdreven, zonder de complexere psychologie en kennis van het medium erachter. Niet bepaald wat Moore en Gibbons voor ogen hadden, dus.


Watchmen is terecht een van de groten in het genre, wiens impact zowel positieve als negatieve invloed had. Moore bracht een gesofisticeerd en filosofisch relaas met aandacht voor psychologische diepgang, morele vraagstukken en maatschappelijke problemen. Gibbons toont dan weer een ongeziene creativiteit en aandacht voor symboliek bij het ontwerpen van de verschillende pagina's en panels. Zoals Moore zelf al aangaf, Watchmen had enkel als comic kunnen werken, maar laten we eerlijk zijn, de filmadaptatie van Zack Snyder (2009) komt verdomd dicht in de buurt. Watchmen is, zeg maar, de Citizen Kane (1941) der comics.


Watchmen bij Archonia.com

Comments

comments


Killian

 
avatar
"I don't know who you are, but I will find you and write for you."