Random Article


30 jaar Squadron Supreme: Terugblik op een Vergeten Trendsetter

 

0
Posted 31/07/2015 by

Een beetje comicbookfan kan alle kleppers opnoemen die in de jaren tachtig verschenen zijn en een blijvende indruk hebben achtergelaten bij de lezers (Watchmen, The Dark Knight Returns, Maus, Miracleman…). Eén titel wordt vaak vergeten en dat is heel gek. We hebben het dan over de twaalfdelige miniserie Squadron Supreme die in de periode 1985-1986 verscheen bij Marvel Comics. Gelukkig viert deze reeks in 2015 zijn dertigjarig jubileum en verschijnt dit najaar de eerste issue van een nieuwe reeks rond de personages. Dat is meteen de ideale gelegenheid om ze nog eens tegen het licht te houden.

MEET… THE SQUADRON SUPREME!

Nu horen we je al denken, Squadron Supreme? Liepen deze gasten al niet veel langer rond in de pagina’s van Marvel? Dat klopt! Het Squadron Supreme dook namelijk voor het eerst op in het tweeluik Avengers #85-86 uit 1971, door Roy Thomas en John Buscema. De Avengers kwamen in deze comic op een alternatieve aarde (Earth-712) terecht waar ze tegenover het Squadron kwamen te staan. Het is ze vergeven aangezien het Squadron Supreme werd aanzien voor het Squadron Sinister, een team superschurken die de Avengers enkele delen eerder ontmoetten. Het spreekt voor zich dat dit misverstand werd rechtgetrokken en alles alsnog goed kwam.

Geloof het of niet.. Dit is echt Th Squadron Supreme. De lettering in deze plaat was een productiefout.

Geloof het of niet.. Dit is echt het Squadron Supreme. De lettering in deze plaat was een productiefout.

De schrijver van dat alles was Roy Thomas (All-Star Squadron, Conan the Barbarian), een man wiens carrière ooit was begonnen in de burelen van DC Comics, maar binnen een week de overstap maakte naar Marvel waar hij uiteindelijk Stan Lee zou opvolgen als editor-in-chief. Thomas was nogal goed op de hoogte van het feit dat de zaken die je maakte voor Marvel of DC ook eigendom werden van de uitgever. Daardoor zorgde hij er voor dat eventuele nieuwe creaties van zijn hand altijd varianten waren op eerdere concepten. Echt goede ideeën bewaarde hij voor zichzelf. Wie het Squadron Supreme bekijkt ziet al snel dat de leden meer dan opvallend veel gelijkenissen vertonen met DC’s Justice League.

  • Hyperion = Superman
  • Power Princess= Wonder Woman *
  • Nighthawk=Batman
  • Doctor Spectrum=Green Lantern
  • Whizzer=The Flash
  • Skrullian Skymaster = Martian Manhunter *
  • Amphibian=Aquaman *
  • Blue Eagle = Hawkman *
  • Tom Thumb = The Atom
  • Golden Archer = Green Arrow
  • Lady Lark = Black Canary
  • Arcanna = Zatanna *
  • Nuke = Firestorm *

* Deze leden zaten niet in het oorspronkelijke team, maar zijn er later bijgekomen.

Tussen 1971 en 1985 zou het Squadron Supreme diverse malen opduiken in titels als Thor en The Defenders, waarmee ze hun rol als gimmick alleen maar leken te bevestigen. Maar daar zou dus verandering in komen…

squadron_supreme_2

DE OPMARS NAAR DE MINISERIE

mark gruenwaldIn de jaren tachtig werkte er enkele excentrieke persoonlijkheden op de burelen van Marvel. We hebben het op deze site al meerdere malen over Jim Shooter gehad. Maar iemand wiens naam niet onbesproken mag blijven is Mark Gruenwald. Hij was in 1978 begonnen als assistent bij Marvel en had zich in een sneltempo opgewerkt tot volwaardig redacteur. In deze jaren was het niet ongewoon dat redacteurs meer deden dan alleen redactioneel werk.  Zo schreef en tekende Gruenwald mee aan series als The Avengers en Captain America. Deze laatste serie zou hij van 1985 tot 1995 schrijven en voorzien van kleurrijke creaties als U.S. Agent en Crossbones.

Maar hij had een ambitieuzer idee. Gruenwald had een grote feitenkennis wanneer het aankwam op Marvel Comics-trivialiteiten en mocht graag bomen over popcultuur in het algemeen. Hij worstelde al enige tijd met een idee. Superhelden draaien rondjes in een soort vicieuze cirkel waarin ze het opnemen tegen een niet aflatende stroom van misdaden, bedreigingen en vooral superschurken. Hoe zou het zijn als superhelden een stapje verder zouden gaan en de misdaad volledig zouden uitroeien?

Gruenwald wilde hier graag een comic over maken, maar besefte ook dat Shooter hier waarschijnlijk niet mee akkoord zou gaan. Voor jonge lezers linkt het misschien ongeloofwaardig, maar in de jaren 80 deed Marvel nog erg haar best om ervoor te zorgen dat hun comics speelden in hetzelfde universum. Dit hield in dat Gruenwald’s plan effect zou hebben op alle superheldencomics en dat was niet helemaal de bedoeling.

Maar er was een uitweg: het Squadron Supreme . Deze hadden hun thuisbasis toch op een alternatieve wereld die losstond van het reguliere Marvel-universum. Dat zou een ideale manier zijn om alsnog dit verhaal te maken! Gruenwald begon met schrijven en wilde de serie inplannen voor 1984. Maar problemen met de tekenaars zorgde ervoor dat de twaalfdelige serie pas in september 1985 zou debuteren.

EEN VALSE UTOPIE

squadron supreme stemmen

Het verhaal van de miniserie begon in de pagina’s van The Defenders. Twee ongure types genaamd Over-Mind en Null the Living Darkness hebben bezit genomen van de wereldleiders (en het Squadron Supreme) en hebben ervoor gezorgd dat deze alternatieve aarde nu gebukt gaat onder de terreur van de Verenigde Staten. Hyperion – de Superman van dienst – heeft zich aan de invloed van dit tweetal kunnen ontworstelen en vlucht naar de Marvel-aarde die we allemaal kennen. Hij wil de hulp inroepen van de Avengers maar treft de Defenders aan dewelke natuurlijk ook bereid zijn om hem te hulp te komen. Ze reizen naar de thuisplaneet van het Squadron en weten Over-Mind en Null te verslaan. De Defenders reizen natuurlijk terug, maar het werk voor onze helden is nog niet gedaan. Stiekem was de setting dus ideaal voor het verhaal wat Gruenwald wilde vertellen…

En dus vond de lezer bij het openen van de eerste issue het Squadron terug in een wereld die hen vreesde en dat was niet ten onrechte. De Verenigde Staten (en de rest van de wereld) bevonden zich door hun toedoen in een crisis. Ze nemen hun verantwoordelijkheid en besluiten na overleg om een greep naar de macht te doen. De president van de VS maakt maar wat graag ruimte voor het Squadron zodat zij hun Project Utopia kunnen uitvoeren. Een project dat een eind moet maken aan misdaad, oorlog, hongersnoden en andere ellende. Ze zullen hierbij geen hulp krijgen van Nighthawk, de Batman van de bende die zich niet kan vinden in de ideeën van zijn teamgenoten en nogal wat morele bezwaren heeft tegen hun plannen.whizzer in action

Maar eerlijk is eerlijk. Het Utopia-programma is een succes. De atoomwapens worden ontmanteld en de Amerikaanse burgers leveren hun wapens maar wat graag in. Misdadigers worden met behulp van speciale technologie gehersenspoeld om hen de fouten van hun handelen te doen inzien.  Is het paradijs dan toch gekomen? Je begrijpt natuurlijk zelf ook wel dat dit een heel kort verhaal zou worden als dit werkelijk zo was…

nighthawk uprisingDe echte dreiging komt van binnenuit. Nighthawk blijft niet passief aan de kant zitten, maar verzamelt de nodige medestanders om een opstand tegen het Squadron Supreme te beginnen. Ondertussen is een van de mannen binnenin het Squadron verliefd geworden op een vrouwelijk teamlid en misbruikt hij de techniek om criminelen te hersenspoelen om deze deerne ertoe te bewegen om zich aan zijn voeten te werpen. Wanneer de rest van het team erachter komt zijn de rapen gaar en zien ze de eerste scheuren in hun filosofie. Ondertussen is Tom Thumb stiekem bezig om een geneesmiddel voor kanker te zoeken. Tijdens het testen ontdekt Thumb tot zijn grote schrik dat hij zelf aan deze ziekte lijdt en zo wordt een onderzoek ineens een race tegen de klok…

Wanneer je dit leest dan kun je jezelf wel enigzins indenken waarom deze serie is blijven hangen in de hoofden van veel lezers. Toch moet deze gedachte worden doorgeprikt en daar zijn een aantal redenen voor. Vergeleken met recentere verhalen is er geen rode draad te ontdekken. Ja, er wordt een poging gedaan om een alternatieve aarde om te vormen tot een paradijs. Maar vervolgens blijft dat in het midden hangen en gaan veel personages zich te buiten aan soapachtig geneuzel. Wat ook niet helpt is dat er een tegenstander ontbreekt. Dat is niet erg, want dat kun je compenseren door hoogstaand drama, maar daar is simpelweg geen sprake van. Bijkomend ongemak is het feit dat er maar liefst vier tekenaars aan deze serie hebben gewerkt. Bob Hall, John Buscema, Paul Neary en Paul Ryan leverden allen pagina’s aan, maar enkel Buscema heeft een memorabele stijl.

Het enige dat overblijft is het feit dat deze serie de eerste superheldenreeks was die dit gegeven uitwerkte voor een verhaal. Delen ervan zouden later nog meermaals hergebruikt worden, van Marvel’s eigen Avengers: World Trust en Civil War tot DC’s Kingdom Come en Injustice: Gods Among Us.

EEN WORDEN MET JE MEESTERWERK

gruenwald cartoonDe ideeën in deze comic waren erg vooruitstrevend, maar de uitvoering ervan in het verhaal was dat niet. Waarom is er dan nog altijd een publiek voor deze comic en waarom is deze miniserie nog altijd de lat waar andere Squadron Supreme-comics tegen worden gehouden? Deels komt dit door het sentiment dat er rondom Mark Gruenwald heen hangt. Jim Shooter was de strenge leider die Marvel Comics in de 80s omtoverde in de comicbookgigant van nu. Maar Mark Gruenwald was de onmiskenbaar de ziel van de uitgever.

Sinds de jaren zestig bestond het begrip van de Marvel Bullpen, een redactie waar comicbookmakers en het personeel van Marvel samen leefden en werkten en vooral pret maakten. Deze plek bestond echter vooral in de fantasie van Stan Lee wanneer hij erover schreef in de redactioneeltjes in de comics. In de eighties veranderde dat door Gruenwald. Zijn vele grappen en grollen en de vaderlijke arm die hij als redacteur om de schouders van de schrijvers en artiesten heen legde, zorgde ervoor dat er voor het eerst echt sprake was van een Marvel Bullpen. Een plek waar je als stripmaker echt wilde werken. Hij was ook een belangrijk uithangbord naar de fans toe. Hij had bovendien de gewoonte om grappen uit te halen met fans die kritische brieven schreven. Deze werden dan het slachtoffer van een van zijn prank calls. Iets wat ze overigens altijd wisten te waarderen.

squadron supreme ashesIn 1996 zou Mark Gruenwald redelijk onverwacht op 43-jarige leeftijd overlijden aan een hartaanval. Marvel Comics was in deze periode in zwaar weer terecht gekomen en zat midden in een heftige reorganisatie en een naderend faillissement. Mensen die gebeld werden met deze mededeling dachten aanvankelijk aan een grap, wat de schok uiteindelijk des te groter maakte.  De officiële reden was dat Gruenwald een hartafwijking had die hem fataal is geworden. Maar stafleden die hem in deze periode van dichtbij hebben meegemaakt vertelde dat hij last had van spanningen en leed onder het feit dat hij zoveel van zijn collega’s hun ontslag moest aanzeggen. Marvel Comics brak zijn hart. Het zegt iets over de mens Mark Gruenwald dat veel van de mensen deze lezing willen accepteren als onweerlegbaar feit.

In zijn nalatenschap deed Gruenwald het verzoek dat zijn as gemengd zou worden in de herdruk van Squadron Supreme. Uit respect voor hun overleden collega besloot Marvel om aan dit verzoek te voldoen. Ze besloten een nieuwe bundeling uit te brengen van deze miniserie en in de drukkerij werden de weduwe van Mark Gruenwald en diens dochter in de gelegenheid gesteld om de as van hun overleden partner en vader met de inkt te vermengen.  Hiermee werd Mark Gruenwald letterlijk één met het werk waar hij zo vreselijk trots op was…

 

START TO READ?

Na de baanbrekende miniserie van Mark Gruenwald verscheen het Squadron Supreme nog in de graphic novel Death of a Universe en de one-shot New World Order, alsook in enkele Avengers-, Quasar– en Exiles-reeksen. Een alternatieve versie van Hyperion werd een belangrijk lid van de Avengers gedurende Marvel NOW! en momenteel loopt er een Squadron Sinister-miniserie als deel van Secret Wars. Het Squadron Supreme kreeg in 2003 een 21ste eeuwse make-over met het fantastische Supreme Power, aanvankelijk een volwassen Marvel MAX-reeks geschreven door J. Michael Straczynski waarin het concept “superheld” alweer danig op zijn kop werd gezet. Hier draait het echter wel om een andere, meer Ultimate Marvel-versie van het team (uit Earth-31916 om precies te zijn). Eind dit jaar gaat er een nieuwe Squadron Supreme-reeks onder All-New Marvel van start met leden afkomstig uit verschillende universa.

Squadron Supreme bij Archonia.com

Comments

comments


Killian

 
avatar
Schrijft sneller dan zijn schaduw. Misschien ook beter. Maar zeker sneller.


0 Comments



Be the first to comment!


Leave a Response



Gelieve een kleine rekensom te maken. * Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.