Random Article


75 Jaar Superman! (Deel 4) – Believe A Man Can Fly

 


8
Posted 21/06/2013 by

 

Super Friendly

supermanfilmationNadat de tv-reeks The Adventures of Superman abrupt eindigde vanwege de tragische zelfmoord van Superman-acteur George Reeves in 1959, zocht men enkele nieuwe manieren om de man van staal op het kleine scherm te krijgen. In 1958 was er een plan voor een spin-off getiteld Superpup (de wereld van Superman, maar dan met honden). Van de werkelijk bestaande Krypto the Superdog was geen sprake, want Superpup zou de geheime identiteit van Bark Bent meekrijgen. Gelukkig werd dit ding nooit uitgebracht. Een verderzetting van The Adventures of Superman als Superman’s Pal Jimmy Olsen (met acteur Jack Larson in de hoofdrol en stock footage van Reeves als Superman) kwam nogal wansmakelijk over en werd eveneens afgewezen. Een pilootaflevering voor The Adventures of Superboy, met Johnny Rockwell als de jonge man van staal, werd gefilmd in 1961 en extra episodes werden geschreven, maar uiteindelijk kwam er niets meer van in huis.

Superman zou wel terugkeren naar het kleine scherm in 1966, maar niet in live-action. De animatiereeks The New Adventures of Superman, geproduceerd door Filmation, liep van 1966 tot 1970 en zag stemacteurs Bud Collyer (bekend van de Superman-radioshow en Fleischer-cartoons) als Supes en aanvankelijk Joan Alexander als Lois Lane terugkeren. De reeks was, ondanks het lage budget en het veelvoudige gebruik van stock footage, een vrij accurate versie van de Superman uit de comics. Iedere aflevering bevatte twee Superman-segmenten alsook één voor Superboy (als The Adventures of Superboy). Uiteindelijk werden de stukken ook gebundeld met deze van de Batman– en Aquaman-animatieseries en passeerden een hele hoop andere DC-helden de revue.

superfriends

super powersVan 1973 tot 1986 viel de geanimeerde Superman te bewonderen in Hanna Barbera‘s verschillende Super Friends-cartoons, waarin de man van staal en andere leden van de Justice League of America de vele schurken van DC Comics (verzameld in het Legion of Doom) bevochten. Terwijl de Filmation-reeksen nog als vrij gewelddadig werden bestempeld, was de Super Friends-cartoon (die doorheen de jaren verschillende titels verkreeg) zeer braafjes en geschikt voor iedereen. DC Comics bracht gedurende deze periode ook een Super Friends-comic uit, die geen deel uitmaakte van het DC-universum maar hier toch meermaals naar verwees.

Kenner Products kwam in 1984 dan weer met een reeks actiefiguren gebaseerd op DC-helden en schurken onder de noemer Super Powers. Twee Super Friends-animatiereeksen (The Legendary Super Powers Show en The Super Powers Team: Galactic Guardians) werden gemaakt om deze speelgoedlijn bij te staan, alsook drie Super Powers-comicbookreeksen waaraan gevestigde namen als Jack Kirby en Carmine Infantino meewerkten. De lijn focuste zich op het conflict tussen de Justice League en Darkseid en zijn Apokolips-troepen en werd een rechtstreekse concurrent voor Secret Wars van Marvel en Mattel.

broadwaysupermanVooraleer Superman pas echt de overstap maakte naar een heuse live-action blockbuster, toonde hij eerst nog zijn zang- en danskunsten in een komische Broadway-musical getiteld It’s a Bird…It’s a Plane…It’s Superman. Bob Holiday trad hier, in de allereerste superheldenmusical, als de zingende man van staal in conflict met een krankzinnige wetenschapper. De show slaagde erin om een comic op het podium te toveren, met alle campy gevolgen van dien. Een verkorte en erbarmelijke tv-adaptatie hiervan met David Wilson als Superman werd uitgezonden in 1975.

“You Will Believe A Man Can Fly” – Superman: The Movies

SupermanthemovieIn december 1978 was het dan eindelijk zo ver. Producers Alexander en Ilya Salkind brachten Superman terug naar het grote scherm in de allereerste grote superheldenblockbuster. Superman: The Movie werd geregisseerd door Richard Donner (The Omen), naar een script van Mario Puzo (The Godfather). Topacteurs Marlon Brando en Gene Hackman tekenden respectievelijk als Jor-El en Lex Luthor, terwijl Lois Lane werd vertolkt door Margot Kidder. De man van staal zelf was de tot hiertoe onbekende Christopher Reeve, en hij speelde ‘s werelds eerste superheld zodanig goed dat hij de definitieve on-screen Superman werd voor de komende generaties. Terwijl Reeve een uiterst krachtige en zelfzekere Superman neerzette, speelde hij Clark Kent als een stuntelige, haast cartooneske versie van de mild-mannered reporter (met een knipoog, weliswaar). Maar het werkte. Niet alleen geloofde je de slagzin (“You will believe a man can fly“), maar kwam de film er ook mee weg om Clark en Superman als twee volledig verschillende personen af te beelden. De film werd een gigantisch succes aan de kassa en de iconische themamuziek van John Williams (Jaws, Star Wars) werd een tijdloze klassieker.

supermanmovieclark

Kidder en Reeve als Lois & Clark

Er zitten uiteraard heel wat campy momenten in de eerste Superman (met als absolute dieptepunt Otis, Lex Luthor‘s stuntelige sidekick gespeeld door Ned Beatty), een fameus aantal plotgaten, cheesy (“Can you read my mind?” by Lois Lane) en ronduit onverklaarbare scènes (het terugdraaien van de tijd door een paar toeren rond de aarde te draaien), maar toch blijft de film overeind als één van de beste superheldenfilms aller tijden. Voornamelijk dankzij de prestatie van Christopher Reeve en de chemie die hij met Margot Kidder als Lois Lane op het scherm toverde.

De eerste film volgde het klassieke oorsprongsverhaal en introduceerde voor het eerst de notie dat Superman’s S-symbool het embleem van de familie El was. Eerst was er de tijd op Krypton, hier een kille, ijzige sci-fi omgeving met technologie gebaseerd op kristallen. Daarna volgde Superman’s jeugd in Smallville, met Jeff East als een jonge Clark Kent (al werd zijn tekst wel ingesproken door Reeve). Nadat adoptievader Jonathan Kent een fatale hartaanval kreeg, trekt Superman eropuit en construeert hij zijn ijskristallen Fortress of Solitude. Hier leert hij 12 jaar lang hoe hij de mensheid best dient dankzij een holografische versie van Jor-El en trekt hij naar Metropolis. Hier ontmoet ie Lois Lane, Perry White en Jimmy Olsen en treedt hij in conflict met crimineel meesterbrein Lex Luthor, die een vastgoedzwendel bekokstooft en ook wat Kryptonite in handen krijgt. Welgeteld één openhartig interview met Lois Lane was al wat er nodig was voor de mensen van Metropolis om deze machtige alien in ons midden te verwelkomen als onze grootste en meest betrouwbare held. Het was, met andere woorden, een simpelere tijd.

supermanmovieloisflight

Superman kon je altijd al zien als een religieuze figuur (zijn oorsprongsverhaal is gelijkaardig aan dat van Mozes, zijn geboortenaam Kal-El is Hebreeuws voor “stem van God“, etc.), maar de eerste film liet weinig twijfel bestaan over de parallellen tussen Superman en Jezus Christus. Hier werd de man van staal letterlijk een messias, die door zijn “hemelse vader” naar de aarde gestuurd werd om de mensheid te redden en ons “het licht” te tonen. American Christ, at your service.

supermanmoviekryptonjorelvillains

Marlon Brando als Jor-El met de drie Kryptoniaanse criminelen

Superman II werd gelijktijdig gefilmd met de eerste, maar conflicten tussen regisseur Richard Donner en de producers leidden ertoe dat Richard Lester de regie overnam en heel wat nieuwe scènes moest opnemen. De tweede film kwam uit in 1980 en zag drie Kryptoniaanse criminelen (General Zod, en de nog nooit eerder in de comics verschenen Ursa en Non) ontsnappen uit de Phantom Zone. Ze belandden op aarde, verkregen superkrachten, wilden de wereld regeren en wraak nemen op Superman, de zoon van Jor-El (die hen in de eerste film naar de Phantom Zone stuurde). Superman zelf gaf dan weer tijdelijk zijn krachten op om een relatie met Lois Lane te beginnen en onthulde aan haar zijn geheime identiteit, terwijl Lex Luthor (zonder Otis, gelukkig) wou krijgen wat er te krijgen viel van de Kryptoniaanse criminelen. Uiteindelijk verkreeg Superman op tijd zijn krachten terug en zagen we het allereerste grootschalige stadsgevecht tussen superwezens op het grote scherm plaatsvinden…

De Richard Donner-versie van Superman II was in feite nog een vrij serieuze en bij momenten zelfs donkere film, maar toen Richard Lester overnam werden er heel wat meer campy en slapstick-elementen toegevoegd. Ook verkregen Superman en de Kryptonianen via Lester enkele vreemde krachten (een S-schild als plastic net, telekinese, een superkus die tot supergeheugenverlies lijdt, etc.). De cast bleef echter hetzelfde en Terrence Stamp speelde een geweldige General Zod, uiteraard te pas en te onpas zijn slagzin “Kneel before Zod!” uitend.

supermanmoviekneelbeforezod

Kneel Before Zod

supermanIIIdrunk

The Road to Superdickery

Richard Lester keerde terug als regisseur voor Superman III (1983), dat de komische ondertoon van de tweede film pas echt doorzette. Oorspronkelijk waren er hier plannen voor zowel Mister Mxyzptlk, Brainiac en Supergirl, maar deze werden geschrapt door Warner Bros. (voornamelijk vanwege een voorgestelde romance tussen Superman en Supergirl, die in de comics neef en nicht waren, awkward!). Gene Hackman en Margot Kidder protesteerden eerder al tegen het ontslag van Donner, en werden de deur gewezen. Lex Luthor kwam niet in de film voor, terwijl Lois Lane op een vakantie naar Bermuda werd gestuurd en amper vijf minuten in beeld kwam. Clark’s liefdesinteresse was dan maar Lana Lang, gespeeld door Annette O’Toole.

De studio wilde ook comedian Richard Pryor in de spotlight zetten, dus werd hij gecast als computergenie Gus Gorman. Superman zelf trad in conflict met Ross Webster (Robert Vaughn), een corrupte zakenman/superschurk zoals de latere Lex Luthor. Brainiac werd herschreven tot een gigantische supercomputer en we kregen heel wat Superdickery te zien dankzij een ongelukkige aanvaring van Superman met gesynthetiseerd Kryptonite. Christopher Reeve leefde zich zwaar uit als “Evil Superman“. Het droomconflict tussen de “kwaadaardige” Superman en de “pure” Clark Kent waartoe dit uiteindelijk leidde werd gezien als één van de hoogtepunten uit de film, maar Superman III deed het (voornamelijk vanwege de ronduit vreselijk irritante Pryor en de campy toon) kritisch en commercieel een pak minder goed dan de vorige twee.

supermanmoviepryor

Christopher Reeve en Richard Pryor in Superman III

supergirlmovie

Helen Slater als Supergirl

De spin-off Supergirl volgde in 1984, geregisseerd door Jeannot Szwarc met Helen Slater in de titelrol van Kara Zor-El. Zij wordt van Argo City naar de aarde gestuurd om de zoekgeraakte Omegahedron, de krachtbron van de stad, terug te halen. Op aarde ontwikkelt ze krachten, ontmoet ze Lucy Lane (de zus van Lois), adopteert ze de geheime identiteit van Linda Lee (de nicht van Clark Kent) en komt het tot een gevecht met de heks Selena, gespeeld door Faye Dunaway. Geen Kryptonite, maar wel magie in deze film. Ook zien we hier de Phantom Zone langs de binnenkant. Christopher Reeve zou oorspronkelijk een cameo hebben, maar uiteindelijk kwam daar niet veel van in huis. Marc McClure nam wel opnieuw zijn rol op als Jimmy Olsen, waardoor hij de enige acteur werd die in alle vijf films te zien was. Ondanks een degelijke Helen Slater, enkele leuke scènes en een gedeeld filmuniversum, werd Supergirl één van de grootste stinkers uit de franchise en faalde de film volledig aan de box office.

supermanmovienuclearman

Superman vs Nuclear Man

De laatste film uit de reeks werd Superman IV: The Quest for Peace uit 1987, geregisseerd door Sidney J. Furie. Christopher Reeve werkte mee aan het verhaal, Margot Kidder speelde opnieuw een hoofdrol als Lois Lane en Gene Hackman keerde terug als Lex Luthor (spijtig genoeg bijgestaan door zijn dom slackerneefje, Lenny). Superman ontwapende hier de wereld van alle kernwapens en gooide ze in de zon. Luthor creëerde dankzij een lok van Superman’s haar en een genetische matrix vastgemaakt aan één van de kernraketten zijn eigen “superman”: Nuclear Man (Mark Pillow).

Dit klinkt allemaal als een redelijk typische superheldenplot en zou opnieuw een degelijk gevecht tussen twee supermannen kunnen opleveren, ware het niet dat Superman IV bijna geen budget had en de regisseur overal op bespaarde. Het resultaat is de slechtst uitziende Superman-film tot hiertoe, met een plot die langs alle kanten rammelde, waarin personages zonder ruimtepak mee met Superman door de ruimte vlogen en de man van staal de Chinese Muur terug opbouwde door er gewoon naar te kijken. Superman IV kelderde de franchise en wordt nog steeds aanzien als één van de slechtste superheldenfilms aller tijden. Zelfs Christopher Reeve kon deze miskleun niet redden. De comicbookadaptatie van DC Comics was dan weer een pak beter en herstelde wat fouten uit de film. Ook werd er hier een weggelaten scène uit de film afgebeeld met een gevecht tussen Superman en een eerste, gefaald prototype van de Nuclear Man (die verdacht veel weghad van Bizarro).

Ondanks de latere miskleunen, blijven voornamelijk de eerste twee Superman-films geliefd bij vele fans en critici. De invloed van deze films op de latere comics en tv-series zou enorm zijn, waarover in de volgende delen uiteraard meer…

supermanmoviechrisreeve

Christopher Reeve (1952-2004) als de man van staal

Donderdag gaan we in deel vijf verder met Superman’s evolutie doorheen de jaren 80, waarin zijn wereld (of zeg maar het ganse DC-multiversum) op zijn kop wordt gezet door de grootschalige kosmische reboot Crisis on Infinite Earths. Ook zullen we Alan Moore en Curt Swan met de “Imaginary Tale” “Whatever Happened to the Man of Tomorrow?” hartelijk vaarwel zien zeggen aan de Superman van de afgelopen 30 jaar en introduceert schrijver/artiest John Byrne ons tot een nieuwe, modernere en agressievere Superman/Clark Kent wanneer hij de klassieke saga opnieuw start in The Man of Steel

Maar, naar goede gewoonte, rest ons eerst nog de vraag…

Wat te lezen uit deze periode?

supermankryptonitenevermoreDe Bronze Age moet zo ongeveer het minst verzamelde tijdperk aan Superman-comics zijn. Heel wat aparte verhalen zitten vervat in de thematische collecties, waar voornamelijk Silver en Bronze Age-comics in gebundeld werden, denk maar aan Superman versus Lex Luthor, Superman versus Brainiac, Superman: The Bottle City of Kandor, Superman: The Secrets of the Fortress of Solitude en Superman: The Daily Planet. Volgende maand zal de minireeks The Phantom Zone uit 1982 ook gebundeld worden in Superman: Phantom Zone en een deel van de Bronze Age-verhalen rond de planeet Krypton is terug te vinden in Superman: The World of Krypton. De run van grootmeester Jack Kirby op Superman’s Pal, Jimmy Olsen kent twee bundelingen:  Jimmy Olsen: Adventures by Jack Kirby Vol. 1 & 2, terwijl de complete Fourth World Saga werd verzameld in vier grote Omnibussen.

The Sandman Saga, het echte beginpunt van het tijdperk, zit vervat in Superman: Kryptonite Nevermore! Dit is een ietwat duurdere DC Comics Classic Library-editie (alias een hardcover met lichtere kwaliteit van papier), waardoor de verhouding prijs-kwaliteit wat uit balans is. Toch is dit de dag van vandaag nog steeds een zeer sterke verhaallijn en een zeer goed instappunt. De klassieker Superman versus Muhammad Ali verkreeg nog niet zo lang geleden een Deluxe Edition, de ontmoetingen tussen Superman en Captain Marvel werden verzameld in Superman versus Shazam!, terwijl Superman’s eerste ontmoetingen met Marvel’s Spider-Man gebundeld werden in Crossover Classics: The Marvel/DC Collection volume 1 (met naast de twee Superman/Spider-Man team-ups ook Batman versus The Incredible Hulk en X-Men/New Teen Titans).supermanseventies

Uiteraard werd er ook weer een Decade-editie op de markt gebracht: SUPERMAN IN THE SEVENTIES, dewelke opnieuw een doorsnede van het tijdperk geeft met o.a. het eerste deel van de “Sandman Saga”, “Must There Be A Superman?”, “I Am (Curious) Black“, Lex Luthor’s eerste harnas, Jack Kirby’s eerste Jimmy Olsen-verhaal en een introductie door Christopher Reeve himself. Dit wordt onze tip van de week. Maar ach, we doen startpunt SUPERMAN: KRYPTONITE NEVERMORE! er graag ook nog bij.

Superman in the Seventies bij Archonia.com

Superman: Kryptonite Nevermore! bij Archonia.com

Comments

comments


Arno

 
avatar
I'm not locked in here with you. You're locked in here with me.


8 Comments


  1. avatar
     
    ghostrider

    een belangrijke vraag nu is deze box http://www.bol.com/nl/p/superman-ultimate-collection/1002004004561515/ de enige met de donner superman 2 versie want zelf heb ik een andere box gewoon superman collection? is de versie van donner apart te krijgen?




    • avatar
       
      Arno

      De Superman II Richard Donner Cut is apart te verkrijgen ja. Hier in België heb ik al meermaals een dubbel DVD gezien met zowel de bioscoop- als Donnerversie van Superman II.




      • avatar
         
        ghostrider

        welke is trouwens beter die van lester of donner versie? las op imdb dat die gelijktijdig met deel 1 was opgenomen dus 1 van de aller eerste films die back to back zijn opgenomen.




        • avatar
           
          Arno

          Die van Donner hands-down. Zowat alle scènes met Lex Luthor en met General Zod zijn door hem geregisseerd. De manier waarop Lois in de Donnerversie de geheime identiteit van Clark te weten komt is één van de beste Superman-filmmomenten ooit, terwijl die in de Lesterversie echt heel slecht wordt gedaan.

          En, zoals in het artikel staat, heeft Lester voornamelijk wat campy momenten toegevoegd en nieuwe, op niets slaande krachten. De Donnerfilm is natuurlijk pas later afgewerkt, dus sommige footage komt van de eerste Superman-film, andere komt van test screenings. Hou daar wel rekening mee.




          • avatar
             
            ghostrider

            dus hij heeft hem later niet mogen afwerken wat heeft hij dan wel mogen doen? wat bedoelt ge met test screenings slecht beeld waar ge de teller van de camera ziet enzo of goed beeld?




          • avatar
             
            Arno

            Met testscreenings eerder scènes waar bv. twee personages tegen elkaar praten, maar duidelijk niet op dezelfde moment in de kamer zijn. Verder zien de acteurs er bij momenten wat jonger/ouder uit, maar dat had de Lesterversie van Superman II ook (vermits er ongeveer drie jaar werd gefilmd).




  2. avatar
     
    Donnie Darko

    Ik zou persoonlijk aanraden om de Blu-ray box te kopen. Niet alleen heb je alle films, in alle versies, maar ook waanzinnige extra’s: http://www.amazon.co.uk/Superman-Picture-Anthology-1978-2006-Blu-ray/dp/B004MYF6YK/ref=sr_1_2?s=dvd&ie=UTF8&qid=1371974491&sr=1-2&keywords=superman

    Oa ook de Fleischer cartoons.




  3. avatar
     
    Donnie Darko

    Helen Slater, I had a crush on her in Supergirl. Must buy it…





Leave a Response



Gelieve een kleine rekensom te maken. * Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.