Random Article


20 jaar geleden: The Death of Superman

 


1
Posted 18/11/2012 by

18 november, 1992. De dag waarop een Superman stierf. Althans, toch tijdelijk, want zoals vele lezers wel weten blijven bekende superhelden – en zeker de Big Daddy van ze allemaal – nooit lang in de grond steken. De rest van de wereld leek dit echter nog niet te beseffen. De media sprong erop en Superman (v2) #75, de comic waarin de man van staal sneuvelde in een heftige strijd om Metropolis te behoeden voor een losgeslagen monster, verkocht miljoenen stuks. Was het Superman zijn eerste “dood” in de comics? Neen, zeker niet. Maar het zal wel veruit zijn meest memorabele geweest zijn, die de hele industrie niet onberoerd liet. Wij kijken vandaag graag nog eens terug naar The Death (and Return) of Superman, een verhaallijn die een jaar lang doorheen alle Supermantitels liep.

Lois & Clark

Nadat Crisis on Infinite Earths midden jaren 80 een einde trachtte te maken aan 50 jaar DC-geschiedenis en John Byrne (Fantastic Four, Sensational She-Hulk) het oorsprongsverhaal van ‘s werelds eerste superheld opnieuw voor een nieuwe generatie lezers mocht vertellen in The Man of Steel, zag de wereld van Supes er circa 1992 heel anders uit. Zijn haast goddelijke krachten uit de Silver Age werden voor een groot deel teruggeschroefd en in zijn geheime identiteit als Clark Kent was hij niet langer de klassieke, verlegen en “mild-mannered” reporter. De jongen uit Smallville was nu de ware identiteit, het buitenaardse wezen van Krypton de vermomming, wat een meer zelfzekere Clark Kent opleverde. Een man waarvoor zijn collegae Lois Lane uiteindelijk viel, lang voordat hij zijn superheldenidentiteit aan haar bekend maakte. Clark deed een huwelijksaanzoek, Lois zei “ja” en alles leek klaar te zijn voor hun uiteindelijke huwelijk, tot een zekere tv-serie roet in het eten kwam strooien.

Lois & Clark: The New Adventures of Superman, een show die teerde op de seksuele spanning en romance tussen Dean Cain en Teri Hatcher in de rollen van het bekende comicspaar, zou in september 1993 in première gaan. Er werd gevraagd om het huwelijk in de comics uit te stellen, zodanig dat het gelijktijdig op het kleine scherm als op de pagina zou kunnen plaatsvinden. Uiteindelijk gebeurde dit pas in 1996, wat meteen ook het einde van de tv-show betekende. Ook dit huwelijk tussen Superman en Lois was niet het eerste in de comics, maar wel het meest langdurige (tot Flashpoint en de New 52 hier in 2011 een einde aan maakten).

Nu de huwelijksverhaallijn plots wegviel, de verkoopcijfers van de verschillende Supermantitels (Superman volume 2, Action Comics, Adventures of Superman en Superman: The Man of Steel) daalden en de lezers meer sympathie hadden voor grimassende antihelden à la het vroege Image, viel er tijdens een creatieve vergadering alweer het voorstel “Let’s just kill him“. Normaal werd dat weggelachen, maar deze keer niet. Zo zouden de lezers eens ondervinden hoe grimmig een wereld zonder een klassieke held als Superman eruitziet…

Enter Doomsday

Doomsday unleashed

Het monster dat uiteindelijk de naam Doomsday zou meekrijgen verscheen voor het eerst in Superman: The Man of Steel #18 (1992). Nadat hij zich had bevrijd uit een ondergrondse kooi, richtte hij al snel een ware ravage aan in Midden-Amerika. Het duurde niet lang vooraleer de Justice League werd verwittigd, dewelke momenteel bestonden uit de restanten van het eerste JL International-team: Booster Gold, Blue Beetle, Fire, Ice, Guy Gardner (tijdelijk voorzien van Sinestro zijn gele power ring) en nieuwe leden zoals de buitenaardse Maxima en de mysterieuze Bloodwynd (in feite een vermomde Martian Manhunter, en nee, je bent niet de enige die bij zijn codenaam moet denken aan een ongelukkig rectaal trauma). Doomsday versloeg het hele team echter met gemak, letterlijk met nog één hand achter zijn rug gebonden. Blue Beetle en Booster Gold (dewelke overigens het beest zijn naam schonk) werden naar het ziekenhuis afgevoerd. Superman zelf, op dit moment de leider van het team, vervoegde het gevecht en schoot al snel als enige over. Ondertussen zette Doomsday, die tijdens het gevecht met de League handig het gebruik van beide armen verkreeg, zijn pad verder naar Metropolis.

Doorheen de verschillende reeksen vochten Superman en Doomsday het uit. De actie werd steeds heviger en bloederiger en de panelen in de verschillende comics steeds groter. Adventures of Superman #497 telde bijvoorbeeld nog vier panelen per pagina, Action Comics #684 drie, Superman: The Man of Steel #19 twee en climax Superman #75 werd verteld met één panel per pagina. Wanneer Doomsday Metropolis bereikt, gooien de Metropolis Special Crimes Unit, Project Cadmus, de Guardian, de toenmalige Supergirl (Matrix) en zelfs de mannetjes van Lex Luthor II (in feite de werkelijke Luthor in een gekloond lichaam, zich voordoend als zijn eigen zoon… comics, everybody!) zich in de strijd, maar uiteindelijk komt het allemaal op Superman terecht. Downtown Metropolis wordt omgetoverd tot een oorlogsgebied, de rake klappen die vallen tussen de man van staal en het monster zorgen ervoor dat tot kilometers ver alle ruiten springen, en voor het gebouw van de Daily Planet, voor de ogen van toeschouwers zoals Lois Lane en Jimmy Olsen, zetten beide vechtersbazen alles in op één laatste klap…

BAM! Doomsday sterft onmiddellijk, een hevig bloedende Superman enkele seconden later in de armen van Lois Lane…

Een wereld zonder Superman: Funeral for a Friend/Reign of the Supermen

Metropolis was haar grootste beschermer kwijt en de hele wereld was in rouw. Superman verkreeg een begrafenis zoals deze enkel worden behouden voor de president (Bill en Hillary Clinton waren overigens ook van de partij). Een gigantisch standbeeld van de man van staal werd als zijn laatste rustplaats opgetrokken in het park van Metropolis en een zwart armbandje met het S-logo om hem te eren werd een hebbeding, zowel in het DC-universum als in de echte wereld (deze waren verkrijgbaar bij verschillende comics en werden zelfs gedragen door beroemdheden als talkshowhost Jay Leno). In de Funeral for a Friend-verhaallijn konden we zien hoe de dood van Superman zijn naasten raakte, en zagen we de gesneuvelde held zelfs nog even opduiken in het hiernamaals, waar hij zijn adoptievader Jonathan Kent na een bijna fatale hartaanval terug tot het rijk der levenden leidde.

Het duurde echter niet lang of er doken vier nieuwe personages op die allen claimden Superman te zijn. In het prijswinnende Reign of the Supermen! (een referentie naar Reign of the Super-Man!, het allereerste sciencefictionverhaal van Jerry Siegel en Joe Shuster – de geestelijke vaders van Superman – uit 1933, over een kale “super-man” als schurk) volgden we de nieuwe personages doorheen de vier Supermantitels, nadat deze terugkeerden na een korte stopzetting van drie maanden. In Superman: The Man of Steel zagen we John Henry Irons, een hoogbouwwerker die ooit door Superman werd gered van een valpartij. Hij maakte een hoogtechnologisch stalen harnas en deze letterlijke Man of Steel zou later een succesvolle solocarrière uitbouwen als de superheld Steel (hier zou overigens ook nog een film van komen in 1997, met basketbalster en letterlijk één van ‘s werelds grootste Supermanfans, Shaquille O’ Neal, in de hoofdrol). In The Adventures of Superman volgden we de Metropolis Kid (we mochten hem aanvankelijk nooit “Superboy” noemen). Hij was een tienerkloon van Superman, gecreëerd door Project Cadmus. Later zou ook hij een solocarrière uitbouwen als, jawel, Superboy, en een gewaardeerd lid worden van Young Justice en de Teen Titans. Jaren later bleek zelfs dat hij zowel genetisch materiaal bevatte van Superman als van zijn aartsvijand Lex Luthor.

In Superman (volume 2) dook er een nieuwe Man of Tomorrow op, een Cyborg Superman (zogezegd om zijn wonden in het gevecht met Doomsday te maskeren). Hij blijkt echter niemand minder dan Hank Henshaw in een gedeeltelijk gekloond lichaam van Superman te zijn. Henshaw was een voormalig astronaut die na een ongeluk in de ruimte getransformeerd werd tot de villain de Cyborg. In Action Comics speelde dan weer tijdelijk de Last Son of Krypton, alias het Kryptoniaanse artefact de Eradicator, de hoofdrol. Deze “Superman”, oorspronkelijk een buitenaards wapen, was in ware jaren 90 stijl een pak brutaler en doodde zelfs zijn tegenstanders. Hij zou echter nog enorm belangrijk lijken voor de op til staande herrijzenis van de ware Superman.

De herrijzenis

Superman goes 90s

Op het einde van Funeral for a Friend troffen Lois Lane en Perry White een lege kist aan in Superman zijn tombe. Uiteindelijk werd duidelijk dat de Eradicator het lichaam van de man van staal gestolen had en hem via Kryptoniaanse technologie in het Fortress of Solitude weer tot leven kon wekken. De inmiddels langharige, maar met sterk afgenomen krachten, Superman keerde terug naar Metropolis. Net op tijd, want inmiddels werd ook de ware aard van de Cyborg Superman duidelijk. Samen met de intergalactische veroveraar Mongul veegde hij Coast City, thuisstad van Hal Jordan/Green Lantern, volledig van de kaart en bouwde hij hierop het mechanische Engine City. Samen met Steel, Supergirl, Superboy en een woedende, net uit de ruimte teruggekeerde Hal Jordan, ging Superman de strijd aan tegen de twee massamoordenaars. Uiteindelijk verkreeg hij, dankzij de opoffering van de Eradicator, zijn krachten terug. Zijn mullet, liet hij echter gedurende enkele jaren staan…

De Eradicator verscheen sporadisch nog weleens in de Supermancomics van de jaren 90, Cyborg Superman werd jaren later nog een belangrijke villain in het Green Lanternevent The Sinestro Corps War, Steel en Superboy verkregen hun eigen soloreeksen, en Superman zette gewoon zijn never-ending battle verder. Doomsday keerde eveneens regelmatig terug in de comics, maar geraakte nooit van zijn beschrijving “the monster that once killed Superman” vanaf. Het monster bleef uiteraard ook niet lang dood, verkreeg nog banden met Krypton en Apokolips en was in feite een eeuwenoud Kryptoniaans ultiem biologisch wapen. Doomsday was nog te zien in de minireeksen Hunter/Prey, The Doomsday Wars, Infinite Crisis en de verhaallijnen New Krypton en Return/Reign of Doomsday. Honderd delen na zijn grootste triomf, in Superman v2 #175 uit 2001, hield hij nog een memorabel gevecht met de man van staal op de trappen van het Witte Huis. Die keer kwam Superman wel als de enige winnaar uit de bus.

Supermullet

Een industrie in rep en roer

Het gigantische succes van The Death of Superman leidde begin jaren 90 tot een golf aan gelijkaardig gesneuvelde of verminkte DC-iconen. De rug van Bruce Wayne werd niet lang na Doomsday zijn passage gebroken door Bane in de Knightfall-verhaallijn. Hierdoor moest ook de Batman tijdelijk vervangen worden, en dit door een eveneens grimmige, edgy en gepantserde versie in de vorm van Azrael. Aquaman speelde zijn rechterhand kwijt aan een hoop piranha’s en verkreeg een harpoen in de plaats. Wonder Woman werd in hotpants gestoken, tijdelijk vervangen door de meer krijgslustige Amazone Artemis en later door haar eigen moeder Hippolyta wanneer ze zelf (alweer tijdelijk) werd gedood door de demon Neron. En Hal Jordan, Green Lantern, ging na de vernietiging van zijn thuisstad Coast City schijnbaar door het lint. In Emerald Twilight vermoordde hij een hoop Lanterns, zijn oversten de Guardians of the Universe, zijn aartsvijand Sinestro, noemde zichzelf Parallax en was ie verantwoordelijk voor de vernietiging van het hele Corps en bijna het hele universum toen hij de tijdlijn probeerde te herschrijven in Zero Hour. De laatste GL-ring ging dan naar de jonge Kyle Rayner, die gedurende een groot deel van de jaren 90 het alleenrecht had op de naam Green Lantern. Deze verhalen hadden allen zowat dezelfde boodschap voor de fans van grim ‘n gritty-versies van klassieke superhelden: “voorzichtig met wat je wenst…“, maar werden wel succesvol op korte termijn.

Superman #75 polybag

Uiteindelijk zou het allemaal jaren later nog wel goed komen met het DC-universum en zouden de meeste iconische personages na enkele vijven en zessen in al hun Silver Age-glorie worden hersteld. Maar het succes van verhaallijnen als The Death of Superman, edgy vervangers voor tijdelijk gesneuvelde superhelden en grimmige antihelden als pakweg Spawn (letterlijk een verbrand lijk als superheld, meer on the nose kon het niet zijn) maakten het eerste deel van de jaren 90 toch een vrij zwartgallige periode voor de meeste lezers van superheldencomics. In dit tijdperk van chrome & foil covers, talrijke variants, ruilkaarten en in polybags gestoken comics (waartoe onder meer Superman #75 zelf behoorde) krioelde het ook van mensen die strips louter als verzamelobject of als investering voor later kochten. Comics verkochten even sinds hun gouden tijdperk uit de jaren 40 weer miljoenen exemplaren, maar dit liedje kon natuurlijk niet blijven duren en de markt stortte genadeloos in. Een comic als Superman #75 – grotendeels aanzien als één van de belangrijke startpunten van deze trend – kan je vandaag de dag zelfs nog makkelijk vinden in de back issue bins voor pakweg een halve euro.

Desalniettemin kunnen we The Death of Superman vandaag de dag wel degelijk aanschouwen als een moderne klassieker, die misschien het concept van de ware dood in superheldencomics voor eeuwig om zeep hielp en heel wat 90s clichés bevat, maar toch nog steeds lekker wegleest. Het grootste deel van de verhaallijn werd verzameld in drie trade paperbacks: The Death of Superman, World Without a Superman en The Return of Superman. Het ganse verhaal werd ook verzameld in een gigantische omnibus. Het geheel blijft met vaste regelmaat herdrukt worden en kende adaptaties in verschillende media, waaronder een heuse speelgoedlijn van Kenner, twee romans: The Death and Life of Superman door Roger Stern en Superman: Doomsday & Beyond door Louise Simonson (met een cover van Alex Ross, zijn allereerste werk voor DC Comics). Ook werden de comics geadapteerd in een radiodrama, een beat ’em up/sidescroller voor de SNES en Sega Megadrive, werden delen eruit gebruikt in afleveringen van de Justice League-animatieserie, het achtste seizoen van tv-reeks Smallville en werd het op een gegeven moment zelfs bijna de basis voor de vijfde Supermanfilm (dewelke uiteindelijk Superman Returns werd in 2006). Een geanimeerde adaptatie, geregisseerd door de legendarische Bruce Timm, getiteld Superman: Doomsday verscheen dan weer in 2007 en werd de eerste film in de DC Universe Animated Original Movies-lijn.

Superman: Doomsday animatiefilm

Dan Jurgens, de man die onder meer Booster Gold, Doomsday en Cyborg Superman creëerde, Superman #75 schreef en tekende en verantwoordelijk was voor het gros van de latere verhaallijnen rond Doomsday, keerde ook nog regelmatig terug om een andere kant van het verhaal te tonen in de Booster Gold-serie en in de minireeks Superman: Day of Doom (2003).

Hieronder kan je The Death and Return of Superman Omnibus bestellen, alsook de Superman: Doomsday Blu-Ray. Het blijft zeker en vast een geweldig stukje comicgeschiedenis.

The Death and Return of Superman Omnibus bij Archonia.com

Superman: Doomsday Blu-Ray bij Archonia.com

Comments

comments


Arno

 
avatar
I'm not locked in here with you. You're locked in here with me.


One Comment



Leave a Response



Gelieve een kleine rekensom te maken. * Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.