7
Posted 05/05/2015 by Donnie Darko in Columns
 
 

De Steniging van Joss Whedon


In Brainfreeze Spreekt! laten we onze schrijvers aan het woord om hun frustraties, gefundeerde meningen, geek-outs en veel meer in epische online rants te steken. Deze reeks columns vormt de uitlaatklep van de Brainfreeze-crew over onderwerpen die ons, maar vooral ook jullie, onze lezers, aangaan. Vandaag heeft Donnie Darko het over Joss Whedons recente exit van Twitter…

Ik volg Joss Whedon op Twitter, want ik hou van het werk van Joss Whedon en van hoe hij is als persoon. Het duurde relatief lang vooraleer hij de stap zette naar het medium omdat je de kracht, de mogelijkheden en de valkuilen ervan moet leren kennen. Whedon is hierdoor intelligenter dan 99% van de wereld die denkt dat hun mening er effectief toe doet en dat ze bovendien het recht zouden hebben op de tijd/aandacht van publieke figuren. Whedon gebruikte het medium oorspronkelijk voor de promotie van zijn Shakespeare-adaptatie Much Ado About Nothing, de geniale film die hij maakte tijdens zijn weekje verlof na de opnames en voor de montage van Marvel’s The Avengers, maar verblijdde zijn fans ook met zijn typische humor. Wel, dat is nu ook gedaan.

Het internet heeft immers gesproken en op basis van Avengers: Age of Ultron geoordeeld dat Joss Whedon een racistische, seksistische en misogyne klootzak is die dan bovendien ook nog de verhaallijnen van vele fans hun favoriete karakters “verkracht” heeft. Lees hier maar eens de vitriool die hij te verduren kreeg.

whedontwitter

Ik ga me niet bezighouden met wat de fanboys (bij mij heeft de term een resoluut negatieve connotatie) zeggen over de continuïteit binnen het Marvel Cinematic Universe (MCU) of de relatie met de comics, want dat interesseert mij niet. Ik wil gewoon een goede film zien en dat was Age of Ultron ook. Ik heb geen vooroordelen over hoe een personage gekarakteriseerd moet worden op het grote scherm, zolang de kern van dat karakter maar op het scherm te zien is. Dan heb ik het ook over de échte kern, niet het feit dat de slip van Iron Man rood moet zijn in plaats van blauw, of dat zijn lul 16 cm lang is en niet 22. Fanboys (niet fans!) zijn achterlijk en moeten inzien dat ze net als de rest van de mensheid compleet onbelangrijk zijn en dat niemand hen iets verschuldigd is. Het fanboy-fenomeen is goed genoeg gekend en ik kan in mijn hoofd al redelijk goed de knop omdraaien wanneer die zever de kop op steekt (zie laatst nog de reacties op de onthulling van Jared Leto als The Joker).

Ik krijg het er echter wel van wanneer Whedon beschuldigd wordt van racisme, seksisme en misogynie. We spreken hier dus over de bedenker van Buffy The Vampire Slayer, Firefly en Dollhouse, drie shows met vrouwelijke hoofdpersonages die bovendien nog eens de diepgang kregen die toen zeldzaam was en het nu nog heel vaak nog steeds is. We spreken hier ook over de man die een bondgenoot is van GLAAD (Gay & Lesbian Alliance Against Defamation), een NGO die zich bezighoudt met de representatie van LGBTQ in de media. Kijk, Joss Whedon noemt zichzelf een feminist en dankzij hem ben ik ook meer over het feminisme beginnen denken. Ik schaar me bij Joss Whedon: ik ben ook een feminist. Dat betekent niets meer en niets minder dan dat ik voor de gelijke behandeling van man en vrouw ben. Als je daar iets op tegen hebt dan is het best dat je NASA of ESA contacteert om in de ruimte geschoten te worden zodat je deel kan uitmaken van het afval dat rond onze aardkloot zweeft. Betekent dit dat Joss Whedon, ik en nog andere feministen perfect zijn? Allesbehalve, maar laten we even serieus zijn: wie is dat wel? Iedereen doet en zegt dingen waar ze niet trots op (horen te) zijn (vraag maar aan Jeremy Renner en Chris Evans, die in een recent Avengers: Age of Ultron-interview al grappend de Black Widow een “slet” noemden).

joss-whedon-says-avengers-age-of-ultron-was-a-nightmare

Laten we echter focussen op de specifieke punten van “kritiek” (en ik doe de internetlosers veel te veel eer aan door dat woord te gebruiken).

“JOSS WHEDON IS EEN RACIST”

Waarom? Omdat Rhodey (War Machine), Nick Fury en Sam Wilson (Falcon), maar heel eventjes te zien waren… Laten we wel wezen, de film bevat gigantisch veel personages die elk hun moment in het spotlicht krijgen, maar de hoofdpersonages zijn Captain America, Iron Man en Ultron. Het balanceren van de verschillende karakters is iets heel moeilijk en Whedon is daar een meester in. Als je enkel kijkt naar hoe lang de drie Afro-Amerikanen op het scherm zijn, dan zou ik je gelijk geven, maar je vergeet dan wel een paar belangrijke zaken. Rhodey blijft bij omwille van zijn scènes op het feestje. Nick Fury zuigt altijd de aandacht naar zich toe, hoe kort hij ook maar op het scherm te zien is en heeft een heel specifieke functie in de film, meer niet. En de Falcon is op het einde van de film een fuckin’ Avenger! Bovendien moet ondertussen toch ook wel al duidelijk zijn dat deze films deel uitmaken van een universum, waar er in elke film gefocust wordt op andere zaken. Is dat soms spijtig? Zeker en vast, maar dat is filmmaken. De film heet Avengers, niet Captain America, niet Iron Man – films waar die zwarte personages al meer ruimte zouden kunnen krijgen – en al zeker niet Falcon of War Machine

Betekent dit dat er geen probleem is met de representatie van minderheden of vrouwen in films en zelfs specifiek in deze film? Neen, maar het is hypocriet om enkel maar naar Joss Whedon te wijzen. Volgens de aftiteling werken er nog wel een paar mensen aan deze film en waarom ook enkel focussen op Avengers en niet de duizenden andere producties. Hoge bomen vangen veel wind, maar een systemisch probleem oplossen, doe je niet door een gemakkelijke zondebok te vinden.

NickFuriaMG

“JOSS WHEDON IS EEN SEKSIST”

Als schrijver (/regisseur/acteur) moet je in de hoofden kunnen kruipen van je personages. Je moet ze een unieke stem geven die eigen is aan het karakter. Dat houdt in dat wat een fictief personage doet en zegt, niet (automatisch) overeenkomt met wat een schrijver zelf zou doen of zeggen. Als Tony Stark vraagt of Natashahide the zucchini‘ speelt met Bruce Banner of als hij aangeeft dat hij als heerser van Asgard, de prima nocta terug zou invoeren, dan zegt dat iets over Tony Stark en niet over Robert Downey Jr. of Joss Whedon. Als er een psychopathisch personage in een film voorkomt dan zeggen we toch ook niet dat de filmmakers psychopaten zijn. Laat mij het misschien nog meer (te veel?) in het belachelijke trekken: als een personage in een film de griep heeft, wil dat dan zeggen dat de makers anti- of pro-vaccinatie zijn?

Het komt me voor dat veel mensen nog steeds ongeletterd zijn als het om film gaat. We leren lezen en teksten interpreteren, zoeken naar subtekst en thema’s in het geschreven woord, maar een film heeft – net zoals die andere vergeten kunst, de strip – zijn eigen geplogenheden, maar daarover leren we niets in het klaslokaal.

Tony Stark, het fictieve personage, is in grote mate een seksist, maar ook een kleine jongen die zijn angst achter een sluier van arrogantie verhult. Dat sommige bewoners van het internet dit niet (kunnen/willen) inzien getuigt van weinig goede wil en ook van uiterst selectieve verontwaardiging. Waarom wordt Joss Whedon niet als seut (= preuts meisje of jongen) bestempeld, want dat is Captain America toch ook (“language!”)?

hair3

“JOSS WHEDON IS MISOGYN”

Het schoentje knelt nog het meest door de behandeling van Black Widow. Zij zou als karakter volledig kapot gemaakt zijn doordat ze hier opgevoerd wordt als ‘damsel in distress’ die gered moet worden door de mannen, maar nog meer omdat Joss Whedon haar een monster noemt.

Laat mij eerst ingaan op het laatste punt. Opnieuw, die uitspraak van Black Widow over hoe ze een monster zou zijn heeft volledig te maken met haar achtergrond als huurmoordenaar en een bepaalde onthulling over haar verleden en haar ‘vrouwelijkheid’ (zie hiervoor het gesprek tussen Bruce en Natasha in het huis van Hawkeye). Natasha denkt zo over zichzelf, het is niet Joss Whedon die zijn visie van Natasha projecteert op haar.

De manier waarop de regisseur haar neerzet in de nieuwe Avengers-film geeft haar meer diepgang, wat nodig was na haar passage in Iron Man 2, Captain America: The Winter Soldier en zelfs de eerste Avengers-film. Elk mannelijk hoofdpersonage heeft al verschillende kanten van zijn karakter kunnen tonen in vorige films, voor Natasha was dat nog niet het geval. Ik stel me in deze de vraag waarom de mannelijke helden hun kleine en gevoelige kanten mogen laten zien, maar Natasha moet ten allen tijde de moderne, onafhankelijke, kick-ass vrouw zijn. Waarom mag zij ook niet veelzijdig zijn?

avengers-age-of-ultron-movie-screenshot-scarlett-johansson-natasha-romanoff-black-widow-4

Als het gaat over het hoge ‘damsel in distress’-gehalte van haar rol hier dan ben ik al heel wat meer geneigd om akkoord te gaan met de criticasters. Het was onnodig en lui, maar ik kon er nog enigszins mee leven omdat er na haar eerdere verschijningen in de andere Marvel-films, maar ook in de rest van deze film, geen twijfel over bestaat dat ze ook voor zichzelf kan zorgen. Had dit echter onze eerste kennismaking met haar geweest dan zou ik ook wel heel kritisch geweest zijn over die plotlijn. Nu is het gewoon een sterk minpunt.

De echte tragedie is dan ook dat Black Widow nog geen solofilm heeft en vermoedelijk ook niet zal hebben binnen afzienbare tijd. Ligt dat aan Joss Whedon? Neen, dat is de schuld van Marvel Studios (zie ook het debacle met de merchandising) en daar wordt terecht moeilijk over gedaan. Het is immers onbegrijpelijk.

Black_Widow_Age_of_ultron_poster

In deze tijden van anonimiteit en laagdrempelige sociale media lijken inhibities niet meer te bestaan. Niemand neemt niet nog de tijd om na te denken bij wat ze de wereld insturen. Iedereen maakt zich daar wel eens schuldig aan, maar zoals het cliché al aangeeft, shit floats en op het internet wordt dat heel snel duidelijk. Het heeft wel als gevolg dat het de hele boel verziekt voor de fans die op een normale manier willen interageren met hun helden. Maakte Joss Whedon de juiste keuze om zich terug te trekken van Twitter? Zeker en vast, maar sta mij toe om dat spijtig te vinden en hem toch wat te verdedigen. Ik hoop dat ik op een objectieve manier de kritiek heb kunnen weerleggen of nuanceren…

Comments

comments


Donnie Darko

 
avatar
Grr. Arghh!