2
Posted 10/11/2014 by de baard van alan moore in Comics
 
 

De Opkomst en Ondergang van CrossGen Comics


Tien jaar geleden blies CrossGen haar laatste adem uit. Het was een uitgeverij die even de top leek te bestormen en toen vrij snel merkte dat dat toch niet zo makkelijk is dan het lijkt. De uitgever deed veel goede dingen en legde de lat hoger voor de concurrentie. Laten we CrossGen nog één keer eer bewijzen voordat het definitief in de vergetelheid verdwijnt…

Het verhaal van CrossGen begint in 1998. De ondernemer Mark Alessi heeft zijn fortuin vergaard in de technologiesector en heeft voor een mooie prijs zijn bedrijf verkocht. Zijn zakken puilen uit met geld en Alessi heeft alle ruimte om iets nieuws te beginnen. De succesvolle ondernemer is al sinds zijn jongensjaren een fervent comicbooklezer en het doet hem pijn dat zijn geliefde medium er zo slecht voor staat. Eind jaren negentig is de industrie immers nog aan het herstellen van de crash uit 1994-1995. De ondernemer in Mark Alessi denkt de oplossing te hebben voor het probleem. Het ontbreekt de grote jongens als Marvel, DC Comics, Image en Dark Horse aan een solide leiding. Wanneer je een comicbookuitgeverij op een zakelijke manier leidt dan is er veel mogelijk. Hij besluit het goede voorbeeld te geven en begint CrossGen.

crossgen studio's

Een blik in de studio van Crossgen

Geen superhelden

CrossGen wordt gestart in Tampa, Florida. Daar huurt Alessi een kantoorgebouw waar hij CrossGen wil huisvesten. Hij wil de uitgeverij leiden als een bedrijf met alle voor- en nadelen die daarbij horen. De comicbookmakers worden in plaats van freelancers (iets dat bij Marvel en DC gebruikelijk is) werknemers. Dat houdt in dat ze een vast inkomen hebben, betaalde vakantie en zelfs een ziekteverzekering. Ze werken allemaal onder hetzelfde dak waardoor ze zich kunnen focussen op hun werk. Een tweede bijkomstigheid is dat je op deze manier een betere controle uitoefent op het productieproces. Vertragingen worden daarom niet getolereerd.

Natuurlijk wierp Mark Alessi een blik op de Diamond-verkooplijsten op dat moment. En daar was de top 25 voornamelijk een Marvel-feestje. De rest van de plekken werden ingevuld door titels als DC’s JLA, Batman: Dark Victory en Image-titels als Spawn en Fathom. Een tweede opvallend feit was dat praktisch 90% van deze titels superheldencomics waren. Andere genres ontbreken bijna volledig. Dat maakte een ander besluit heel helder. Crossgen zou zich niet bezighouden met superhelden.

De CrossGen-titels:

crossgen chroniclesCrossGen wist een aantal interessante namen te contracteren. Namen als Bart Sears (Captain America & The Falcon), Ron Marz (Silver Surfer), Barbara Kesel (Hawk and Dove)Brandon Peterson (Uncanny X-Men) en Aaron Lopresti (Excalibur, Ms. Marvel) waren bereid om naar Florida te verhuizen om voor CrossGen te komen werken.

Ze werkten aan comics die zich afspeelden in een gezamenlijk universum. Iets wat op het eerste gezicht niet voor de hand ligt omdat de verhalen vrijwel allemaal in een ander genre speelden. De figuren in de diverse comics weten niets van elkaars bestaan, maar wat al deze titels met elkaar verbindt is het concept van The Sigil. Sommige mensen dragen dit zegel, dat overigens lijkt op het logo van CrossGen, op hun lichaam en daar halen ze geweldige krachten uit.

In juni 2000 lanceerde CrossGen haar eerste titels: Sigil (Barbara Kesel en Ben Lai), Mystic (Ron Marz en Brandon Peterson), Scion (Ron Marz en Jim Cheung), Meridian: (Barbara Kesel en Joshua Middleton), Crossgen Chronicles (diverse schrijvers en tekenaars).

sigilmysticmeridianscion

Met een gemiddelde van 28.000 lezers eindigden alle issues in de top 100 van Diamond. En dat was geen slechte prestatie. Sterker nog, het was een geslaagd debuut. Crossgen werd serieus genomen. Helemaal toen Mark Waid (Kingdom Come, Daredevil) en George Pérez (The Avengers, New Teen Titans) bereid waren om zich te verbinden aan de uitgever.

CrossGen begint.. en maakt het waar:

Het begin van CrossGen was hoopvol. De makers waren blij, de lezers snuffelden aan de comics en Mark Alessi was van mening dat dit het begin was van zijn tocht naar de pot met goud. Het bewijs dat zijn aanpak werkte. Er werden in de daarop volgende jaren nog een aantal titels uitgebracht: Sojourn (Ian Edginton/Ron Marz en Greg Land), Ruse (Mark Waid en Butch Guice), The Path (Ron Marz en Bart Sears) en Crux (Mark Waid en Steve Epting).

In 2002 werd de uitgever beloond voor het goede werk. Ze waren inmiddels uitgegroeid tot de vijfde grootste comicbookuitgever van Amerika qua verkoop. Ze hoefden slechts Marvel, DC, Image en het vergeten Dreamwave voor zich te dulden. Maar de kers op de taart was toch de 15 nominaties die de uitgever ontving voor de Harvey Awards, een vakprijs van de comicbookindustrie. Hiermee lieten makers weten dat ze het werk van Crossgen prima vonden en de uitgever voor vol aanzagen. CrossGen won geen enkele award, maar het is het gebaar dat telt.

ultimates vol 2 oktMark Alessi zocht nu meer en meer de vakpers op en liet weten dat hij geen reden zag waarom CrossGen niet uit kon groeien tot de grootste comicbookuitgever van Amerika. Marvel en DC waren slecht geleide bedrijven die teerden op oud werk. DC negeerde de uitlatingen van Alessi, maar Marvel liet bij mond van Bill Jemas en Joe Quesada weten dat ze de uitgever niet serieus namen. Dat ze om CrossGen lachten.

Alessi nam meteen wraak. Hij contracteerde Bryan Hitch, die op dat moment net klaar was met het eerste seizoen van Marvel’s The Ultimates. Schrijver Mark Millar kreeg hier lucht van en klaagde bij Marvel waarna vertegenwoordigers naar Florida vlogen en diep in de buidel moesten tasten om het contract van Hitch af te kopen. En ze waren gedwongen om Hitchs vergoeding fors te verhogen, om herhaling te voorkomen.

CrossGen kocht wel de MegaCon, waardoor ze nu in feite hun eigen comicbookconventie hadden, en sloeg voortgedreven door het aanvankelijke succes aan het uitbreiden. Ze boden als een van de eerste uitgeverijen de mogelijkheid om een webabonnement af te sluiten. Lezers konden op deze wijze toegang kopen tot een online bibliotheek waarin ze alle CrossGen-comics via hun browser konden lezen. Ze gingen hun eigen uitgaven in het buitenland afzetten en begonnen ook met het maken van educatief materiaal voor scholen.

CrossGen richtte het vizier op Image Comics. Alessi zag de zwakheden in hun model en richtte het Code6-label op. Onder dit label konden comicmakers hun eigen werk uitgeven. Ze werden betaald door CrossGen, maar moesten dan wel de rechten delen. Ze probeerden ook te profiteren van hun gunstige contacten met de distributeurs. CrossGen Comics werd CrossGen Entertainment, Inc en ze gingen de boer op om kleinere uitgeverijen binnen te halen. Deze konden dan onder het CrossGen-label hun waren uitgeven en zo een groter publiek aanboren.

De weg naar beneden

Halverwege 2003 kwam er een kink in de kabel toen Chuck Gibson aan de alarmbel trok. Hij was als freelancer ingehuurd om enkele inktklussen te doen en was hiervoor nog altijd niet vergoed. De pers dook hier meteen op en er kwamen verhalen naar boven over de cashflow bij CrossGen. Deze was niet groot genoeg om al hun investeringen te rechtvaardigen. De eerste post waar op werd bezuinigd waren de freelancers. En dat zette kwaad bloed. Enkele personeelsleden (waaronder Ron Marz en Brandon Peterson) verlieten CrossGen. Mark Alessi liet van zich horen en verzekerde dat het slechts tijdelijk was en dat alles goed zou komen…

avengers jla crossgen b
George Pérez begon eindelijk weer te tekenen voor de uitgever. Vlak nadat hij werd gecontracteerd besloten Marvel en DC om toch maar te beginnen aan de JLA/Avengers cross-over. Een groots event dat in het begin van de jaren tachtig werd aangekondigd en bijna 20 jaar lang op de planken had gelegen. De tekenaar had in zijn contract laten zetten dat hij zijn Crossgen-werk tijdelijk aan de kant mocht schuiven om te werken aan deze cross-over, dewelke werd uitgegeven als een succesvolle vierdelige miniserie met Kurt Busiek (Astro City) als schrijver.

In 2003 lanceerde CrossGen haar laatste titels waaronder The Brath (Chuck Dixon en Andrea Di Vito), Solus (Barbara Kesel en George Pérez) en El Cazador (Chuck Dixon en Steve Epting).

Daar kwamen nog wat reeksen bij. Hun plannen om andere partijen binnen te halen leken succes te hebben. Een aantal mensen maakten daadwerkelijk de overstap. Brian Pulido bracht zijn creatie Lady Death onder bij Code6. Christian Gossett deed hetzelfde met zijn cultcomic The Red Star. Het label Hurricane Entertainment (houder van de Snake Plissken-licentie) en het zeer succesvolle MVCreations wilden wel profiteren van CrossGen’s naam en gingen onder hun label verder met uitgeven. Het binnenhalen van MVCreations was een grote slag voor CrossGen. Ze beheerden immers de Masters of the Universe-licentie en begin jaren 00 werden deze comics goed gelezen. Bovendien konden ze Image hiermee een hak zette aangezien MVCreations eerst onder hun naam uitgaf.

abadazadIn 2004 zouden J.M. DeMatteis (Justice League International, Captain America) en Mike Ploog (Ghost Rider) nog aansluiten met hun comic Abadazad. Een sfeervolle hommage aan de groten van de jeugdliteratuur zoals Frank Baum en Clive Staples Lewis. De comic werd bedolven onder de lofuitingen.

Met de financiën kwam het echter niet goed. CrossGen had agressief hun paperbacks geleverd aan boekhandelketens als Borders en Barnes and Noble. Het geld dat dit had opgeleverd was al voor een groot deel uitgegeven. Toen beide ketens de onverkochte paperbacks weer terugzonden en hun geld terugvorderden, had de uitgever een probleem. Hun reserves waren veel te laag en ze konden niet aan hun betalingsachterstand voldoen. Alessi verkocht de MegaCon en pompte nog wat eigen geld in CrossGen, maar het mocht niet baten.

In juli 2004 verschenen de laatste issues en werd CrossGen bankroet verklaard. Alessi vertrok om een nieuw technologiebedrijf te beginnen.

De erfenis van CrossGen

Van CrossGen herinnert zich men alleen de slechte zaken. Maar laten we ook het goede benoemen.

  • CrossGen durfde het aan om, in een tijd zonder tablets en smartphones, comics digitaal te verkopen.
  • CrossGen was een van de eerste uitgeverijen die het aandurfde om de superhelden links te laten liggen. De lezer van Amerikaanse comics wordt nu verwend met een rijke keuze aan titels in diverse genres.  In de periode 2000-2004 was dat nog niet zo gewoon. Je mag beweren dat de uitgeverij haar tijd vooruit was.
  • De productiewaarden lagen hoog. De issues waren fraai ingekleurd en werden gedrukt op een goede kwaliteit papier voor al hun comics. Iets wat DC en Marvel Comics indertijd nog niet deden.
  • Ze hadden, wanneer je het gehannes met de freelancers wegdenkt, wel respect voor de comicbookmakers.
  • Artiesten als Steve McNiven (Old Man Logan, Civil War), Andrea di Vito (Civil War: House of M) en Joshua Middleton (NYX) maakten hun debuut bij CrossGen. En Greg Land (Spider-Woman) groeide hier uit tot een tekenaar van naam. Ja, dat was voordat men zijn bronnen ontdekte.
  • Rus en El Cazador waren prima reeksen. Deze zijn het nog steeds waard om gelezen te worden.

Ruse_Vol_1_1_marvelDisney Publishing had interesse in Abadazad. Toen ze vernamen dat de uitgeverij failliet was besloten ze om alle CrossGen-properties te kopen. Ze boden DeMatteis en Ploog de gelegenheid om de comic voort te zetten als een special kinderboek. De Abadazad-boekjes bestonden uit een mengeling van strippagina’s en geïllustreerde pagina’s. Maar als boek was de serie niet zo succesvol en de serie stierf, tot groot verdriet van de fans en DeMatteis zelf, een stille dood.

Een aantal van de CrossGen-comics werden nog gebundeld door Checkers Publishing, maar er verschenen geen nieuwe uitgaven meer. De lezers bleven zitten met hun onafgewerkte reeksen.

Disney kocht ondertussen Marvel en toen deze in 2010 aankondigde dat ze enkele CrossGen-reeksen zouden herstarten reageerden de fans enthousiast. Ruse en Sigil kregen een reboot onder de Marvel-vlag. Aanvankelijk als miniseries en wanneer deze goed verkochten dan zouden ze ze vanzelf worden voortgezet als ongoing-reeksen. De bittere realiteit is dat de verkopen tegenvielen. De CrossGen-fans herkenden de reeksen die ze liefhadden niet in de Marvel-reboots en de Marvel-fans hadden geen interesse in het CrossGen-mengsel van science-fiction en fantasy.

Liefhebbers van deze genres kunnen nu vooral terecht bij Image Comics en een heel resem aan andere uitgeverijen. Maar helaas voor CrossGen. Hun tijd is voorbij…

Comments

comments


de baard van alan moore

 
avatar