3
Posted 28/07/2013 by Axel in Columns
 
 

Tussen Vroeger En Nu #20: Xanadu (1980) – Het Wonderbaarlijke Relaas van een Echt Foute Film

“De jaren 80. Het was een tijd van foute muziek, foute kleding, foute kapsels,… Afijn, een fout decennium dus. Ook de filmwereld spuugde geregeld een film uit die nu met gefronste wenkbrauwen onthaald wordt.” – Tom, review The Expendables 2

Wie geniet nu niet van een foute film?

Wat de aantrekkingskracht is, kan moeilijk onder woorden worden gebracht.  Er is een kunst aan het maken van een foute film. Af en toe passeert er eentje die zo slecht is, maar daardoor net leuk wordt dat je er met pretoogjes naar kijkt. Het mag natuurlijk geen echt slechte film zijn, natuurlijk. Laat ons als recent voorbeeld G.I. Joe: Retaliation nemen. Geen foute film, gewoon barslecht.

Een foute film moet namelijk zijn schare fans naar zich trekken. Fans die ervan overtuigd zijn dat deze film zoveel beter is dan hij lijkt.

cooltext747260357

Met dat idee in het achterhoofd beslissen we een reis naar het verleden te maken, en de jaren 80 musical Xanadu nog eens te bekijken. En ja, beste lezers, deze film is niet goed, maar we bekijken hem toch met plezier. Waarom? Omdat hij zo fout is. Alleen, het is nooit de bedoeling van de regisseur geweest een foute film te maken. Maar we lopen vooruit op de feiten…XanadXanadXanad

We schrijven 1980, de modale westerse wereld is nog in de ban van disco en rolschaatsen. Ergens krijgt iemand het lumineuze idee om een rollerskatemusical te maken. Gaandeweg worden twee gevestigde musicalsterren, namelijk danslegende en old-Hollywood veteraan Gene Kelly (Singing in the Rain, An American in Paris, …) en populaire zangeres en actrice Olivia Newton-John aan de cast toegevoegd. Die laatste heeft net met haar wereldberoemde tour-de-force als Sandy Olsson in Grease haar stempel gedrukt. Als kers op de taart worden ze door rijzende ster Michael Beck (The Warriors) vergezeld. Voeg daar nog een soundtrack aan de hand van één van de populairste Britse groepen aan toe, en je krijgt een “can’t fail project”. Dit idee, dat op papier zo zegerijk lijkt, wordt echter één van de grootste flops uit de filmgeschiedenis. And then some…

De begingeneriek belooft niet veel goeds, want net als die eerste stapelwolken op een mooie dag weet je dat er onweer op komst is. Een zware depressie heet dat volgens Frank Deboosere, en de weerman kan het weten. Van een sterk plot is ook al geen sprake, en het verhaal botst meer dan een flipperkast. Kunstenaar Sonny Malone (Michael Beck), zit gevangen in een inspiratieloze maar goed betalende job, waar hij elpeecovers uitvergroot, schildert en die later bij de platenboer tegen de wand  laat hangen. Een job die nu om onverklaarbare redenen niet meer op de VDAB-jobcomputer terug te vinden is. Moedeloos wacht hij op die ene kans waar hij zijn creatieve droom kan waarmaken. Aan de andere kant van het spectrum leeft Danny McGuirre (Gene Kelly), die na het verlies van zijn muze in 1945 zijn carrière als muzikant inruilt voor een (succesvolle!) loopbaan als bouwpromotor. Waarschijnlijk mijmert hij over verloren kansen, maar doordat Kelly voortdurend met de glimlach rond walst is het zeer moeilijk uit te maken. Misschien heeft de regisseur hem dagelijks Xanax bij de koffie toegediend, want die smile verlaat zijn gezicht niet. Wat zijn de kansen dat deze twee mensen elkaar ontmoeten?

imagesCAE9K74LNadat negen muses op de catchy tonen van “I’m Alive” vanuit een muurschilderij tot leven komen, en Tron(de film)-gewijs de wereld verkennen, besef je hoe onnozel en voorspelbaar het allemaal zal verlopen. De muze Kira (Olivia Newton-John) loopt Sonny tegen het lijf en kust de verdwaasde schilder, waarop deze laatste een zoektocht begint om het meisje van zijn dromen terug te vinden. Er volgen wat zielloze dialogen, en enkele pogingen tot humor, vooraleer Kira en Sonny (het klinkt als een marginaal koppel) in elkaars armen vallen. De blonde babe zorgt er ook voor dat de twee mannen elkaar vinden, waarna ze compleet out of the blue beslissen om samen een roller-disco, genaamd Xanadu, te bouwen. Beter nog, de steenrijke McGuirre biedt, ook al draagt hij 100% van de kosten, de verliefde loser 50% van de omzet. Allemaal met de Xanax-smile uiteraard.

De sentimentele romantici wachten dan op die ultieme kus die geliefden voor elkaar reserveren. In het what the?-moment van de film zien we dat magische moment in animatie. Jaja, beste lezers, de regisseur vond dit een uitgelezen moment om een tweederangstekenfilmpje (denk “That’s What Makes The World Go Around” uit Disney’s vergeten klassieker The Sword In The Stone), in te lassen.  Nu, de aanwezige romantiek is al zo klef en stroperig als dag oude baklava, dat we het er (met de ogen rollend) bij nemen.

Xanadu-xanadu-16169258-633-515

Maar…muzen horen niet bij hun kunstenaar te blijven. Trouwens, wie niet weet wat een muze is, geen paniek, het wordt allemaal uitgelegd. We leren dat ze door Michelangelo geschilderd en door William Shakespeare beschreven werden. (Al vraag ik me af of de overleden grootmeesters met die namedropping even blij zouden zijn.)

Het meisje moet haar nieuwe liefde verlaten, uiteraard op rolschaatsen, en keert naar Olympus terug. Sonny geeft echter niet op en smeekt Zeus om bij haar te blijven. Je mag het gerust nog eens lezen, Sonny Malone smeekt Zeus opdat ze op aarde bij hem zou kunnen blijven. Fanaten die hier Clash of the Titans verwachten, moet uw dienaar teleurstellen. Het mythologisch hoofdkwartier van de Griekse oppergod heeft meer weg van een aftandse discotheek, en bovendien krijgen we de man zelf niet te zien. Een voice-over lost alles netjes op. Soit, begrijpelijk keurt de oppergod zijn dochter’s fascinatie met die schilderende nietsnut in zijn rood shortje af. Hoe zou je zelf zijn, als verantwoordelijke ouder? Zeus’ vrouw kan hem (jammer genoeg) overtuigen hen een laatste moment te gunnen.

En zo belanden we bij grote finale: de grootse opening van Xanadu. Opnieuw bewijst Gene Kelly zijn godenstatus als hij zelfs rollerdansen onder de knie lijkt te hebben. Kira die van haar vader One More Day krijgt, is natuurlijk ook van de partij. Maar in plaats van ergens een hotelkamer met champagne en aardbeien, of op zijn minst een spiegel aan het plafond, te reserveren, besluit ze de ganse avond te zingen terwijl Sonny aan de kant mee geniet.

Zo, dat is een korte synopsis van waar je je aan moet verwachten. Spoiler tags leken hier niet op zijn plaats, omdat het allemaal toch zo voorspelbaar is.

Misschien valt er meer plezier te beleven aan de acteerprestaties?

xanadu1Wie pannenlatten à la Keira Knightley aantrekkelijk vindt, zal Olivia Newton-John best kunnen pruimen. Hoewel ik “Meisje, eet dan toch eens een goede cote a’ l’os met frietjes!” bij mezelf blijf mompelen, blijft ze met haar diepblauwe ogen en haar dik Australisch accent een verleidelijke vrouw. Heel grappig om Michael Beck in zijn rol te zien stuntelen. Waar hij in The Warriors übercool machismo uitstraalt, lijkt hij hier hopeloos miscast. Gouden tip: als je niet over enig dans of acteertalent beschikt, vermijd dan een muzikale samenwerking met een grootheid als Gene Kelly. Over die laatste geschreven, hij geniet iets te zichtbaar van zijn laatste filmrol en dat werkt storend. Maar de groten der aarde vergeef je veel.

Als kijker word je overdonderd door veel middelmatige special effects, veel neon (het waren nu eenmaal de 80s) en veel Movie Maker-achtige beeldovergangen; en hoewel je kunt opperen dat deze film meer dan 30 jaar oud is, toonde George Lucas drie jaar eerder dat je toen toch wel iets geloofwaardig kunt neerzetten.

Hoofdzakelijk moet een musical scoren met zijn muzikale nummers en in Xanadu is het er meestal erop of eronder. Het grootste pijnpunt blijft dat de dansnummers chaotisch in beeld worden gebracht, en ze geen enkel overzicht van wat gaande is tonen. Tientallen dansers staan buiten beeld ongetwijfeld het beste van henzelf te geven, maar je krijgt ze niet te zien. Dit vormt een schril contrast met grote, en betere, producties als West Side Story (1961) of het recentere Moulin Rouge (2001). Maar we mogen hier in alle eerlijkheid niet over een echte musical spreken, want buiten twee nummers, blijft het allemaal bij dansen of rolschaatsen op muziek.

CLH1.CA.0f.0519.XANADU.0.1Het duet tussen Gene Kelly en Olivia Newton John, “Whenever You’re Far Away From Me“, blijft na herhaaldelijk kijken één van de hoogtepunten van de film, waar de acteur in zijn laatste film de kans krijgt om te tonen wat hij allemaal kan en hoe goed hij dat kan. “Dancing” vormt het hart van de film. De combinatie van Rock en Big Band bouwt zeer goed op, en het werkt fantastisch. Met “Suddenly” krijgen we een verwaarloosbaar rolschaatsnummer, dat enkel omwille van Becks houterigheid op wielen grappig is. Over het in een LSD-roes bedachte “All Over The World” zwijgen we beter. De finale met de titeltrack “Xanadu” kon en had beter moeten zijn. Tegen alle logica in verandert onze blonde strijkplank tijdens dit nummer voortdurend van tenue.

Het leeuwendeel van de soundtrack in handen plaatsen van Jeff Lynne en zijn E.L.O. (Electric Lights Orchestra) was een geniale zet. Los van de begeleidende beelden staat die muziek zelfs vandaag nog overeind. In tegenstelling tot de film wordt de soundtrack met prijzen overladen. Het album haalt overal de eerste plaats in de hitlijsten, en ook singles “Magic” en “Xanadu” verkochten zeer goed.

Over Oscars winnen wordt na de vernietigende kritiek niet meer gesproken. Maar gelukkig blijft dit meesterwerk niet zonder prijzen, want volgens legende zijn de Golden Raspberry Awards, of Razzies, speciaal voor deze film gecreëerd.  Xanadu sleepte 6 nominaties in de wacht, en won de eerste Razzie voor Worst Director.

Xanadu24Als volwaardige musical heeft Xanadu de tand des tijds niet overleefd, maar wie is deze columnist om te oordelen. Is het een goede film? Natuurlijk niet. Maar er is genoeg camp, goede muziek en gekheid, om je van entertainment te voorzien. Wedden dat de film goed meevalt na het consumeren van wat alcohol? De film bereikt niettemin onder de fans cultstatus, en dat zorgde ervoor dat er in 2007 een succesvolle, en prijswinnende, musical op Broadway volgde.

Brainfreeze vertelt je zelfs meer. Als het even tegen zit in die zoveelste vergadering met je aandeelhouders, vertel hen dan dat Marvel er een comic over heeft gepubliceerd. Ja, het House of Ideas was er altijd als de kippen bij om filmspecials te maken. De geïnteresseerden vinden hier de volledige comic en relevante uitleg terug. Een film was vroeger pas geslaagd als er een comic of een met tekening gestreken T-shirt bij verkocht werden. Hoewel, het ware leuk geweest als er een Sing-Along game had bestaan.

The Warriors opened a lot of doors for me, which Xanadu then closed. – Michael Beck

Michael Beck als boze, vlindermes hanterende, leren jas dragende leider van een bende straatvechters met stoïsche blik = start van een mooie carrière. Michael Beck als glimlachende, op rolschaatsen dansende en voornamelijk vals zingende lovesick dandy = fin de carrière. TIMBER!!!! Buiten enkele gastrollen in mindere televisieseries zag men hem, tenzij je het handtekeningencircuit op beurzen buiten beschouwing laat, nooit meer terug.

Bekijk de film dus eenmaal, al is het maar om als ramptoerist te genieten van iemand zijn filmtoekomst te zien verkwanselen. Ach, Michael Beck, ik hoop dat je dat impresario de deur hebt gewezen. Niet dat je ze nog langer nodig had.

Neem een gouden tip van de Koning van de Columns, en bekijk Xanadu eens. Seeing is believing.

Tussen Vroeger En Nu biedt nog meer filmgeschiedenis:

# 16: Bud Spencer & Terrence Hill

 En ook veel meer 80s.

# 13: De triomfantelijke terugkeer van Trailer Time en die “foute” jaren 80

# 18: Hulkamania is running wild on Brainfreeze

Comments

comments


Axel

 
avatar
Et alors?