4
Posted 30/06/2013 by Axel in Columns
 
 

Tussen Vroeger En Nu #19: Een Positieve Kijk op Superman III (1983)

 “De jaren 80. Het was een tijd van foute muziek, foute kleding, foute kapsels,… Afijn, een fout decennium dus.”  – Tom, review The Expendables 2

cooltext747260357

Laat ons alles even in perspectief plaatsen. De eerste Superman, geregisseerd door Richard Donner, met een weergaloze en perfect gecaste Christopher Reeve als Clark Kent/Kal-El blijft ruim 30 jaar na release één van de beste comicbookverfilmingen uit de geschiedenis. Geen foutloze film, maar hij tikt menig hokjes aan. Superman II, deels door diezelfde Richard Donner en deels door Richard Lester geregisseerd, blijft een miskleun van jewelste. Nodeloos door vele fans de hemel ingeprezen, werkt deze film, door zijn vele inconsequenties, voor uw dienstige schrijver enkel als een slechte komedie. Superman IV: The Quest for Peace heeft daarentegen geen enkele positieve meerwaarde. Over Superman Returns kan nog steeds geen definitief oordeel worden geveld, met als gevolg dat de film ergens tussen slaapverwekkende pretentie en halfbakken actieprent moet liggen.

Maar, we hebben het hier over Superman III (1983). Een film waarvan makkelijk en met eerlijkheid kan worden gezegd, dat het even genietbaar was in de bioscoop als bij het opstellen van deze aflevering van Tussen Vroeger En Nu blijkt.

supermanIII8

Betekent dit dat deze film vijf sterren moet krijgen? Dat het met lof overladen moet worden? Neen, Superman III is genietbaar, maar werkt niet als standaard superheldenfilm. Jullie, als kritische kijkers, mogen deze klassieker dan ook niet met zijn voorgangers of latere films in het genre vergelijken. Superman III is geen The Dark Knight, maar daarom ook geen Spider-Man 3! Wanneer jullie die klik maken, dan valt alles netjes op zijn plooi.

Regisseur Richard Lester begrijpt dat hij nooit het succes en de kwaliteit van de eerste film kon evenaren, maar hij realiseert zich ook dat je nooit te ver mag springen (zoals men in de sequel heeft geprobeerd). Dus mag je het hem zeker niet kwalijk nemen dat hij in Superman III voor een andere benadering kiest. Hij trekt bijgevolg andere registers open, biedt ons daarbij heel wat entertainment en houdt zich stellig aan de volgende regels:

richardpryor-listEen sterk en consequent plot is overroepen

Gus Gorman (Richard Pryor) schoolt zich, zonder dat hij zelf weet wat hij doet, tot een computerwizard à la Steve Jobs om. Gezegend met een talent waar bedrijven miljoenen voor zouden betalen, kiest hij er voor om als eenvoudige bediende te blijven werken.

Diezelfde Gus, deze keer ongestraft verkleed als Amerikaans (vermoedelijk) generaal, schenkt Superman een wondermooi groen (ook al ziet en ruikt het er verdacht als Kryptonite uit)  kristal. Omdat hij dat als enige niet inziet, heeft het op dat moment geen effect op onze held. Ignorance is bliss. Het is dan ook gesynthetiseerd super-Kryptonite, want het werkt zelfs buiten zijn radius.

Met behulp van een eenvoudige computer kan je overheidssatellieten overnemen, en tegen alle natuurwetten in het weer manipuleren. Waarom wij als fan hier moord en brand schreeuwen terwijl we mutante annex X-Men-weergodin Storm omarmen is dan ook de grootste inconsequentie van allen.

In deze film probeert Superman ook telkens ontmaskerd te worden. Zich verkleden in een politiewagen (kan iemand mij vertellen wat er met zijn kledij gebeurt?), hard niezen in de bowling, … Clark Kent wil zich outen, maar die plattelandsboertjes uit Smallville spelen zijn spel niet mee.

trio villansDrie vijanden voor de prijs van één betekent meer plezier!

Je kunt het de regisseur ook moeilijk kwalijk nemen dat hij Lex Luthor geen derde maal laat opdraven. Soit, het feit dat acteur Gene Hackman weigerde aan de film mee te werken speelt misschien een rol.

Niettemin neemt hij enkele elementen uit de voorgaande films over, want de boeven zijn inheems (eerste film) en ze vormen een trio (tweede film). Booswicht van dienst Ross Webster, met verve gebracht door Robert Vaughn (The Man From U.N.C.L.E., Hustle), is een steenrijke zakenman die droomt om de wereld te overheersen. Je mag hem probleemloos als een minder uitbundige, maar een stuk geloofwaardigere Lex Luthor zien. Bijgestaan door zijn zus/manwijf Vera (Annie Ross) en zijn consulente/minnares Lorelei Ambrosia (Pamela Stephenson), schakelt hij Gus Gorman in om met behulp van computertechnologie zijn snode plannen te bewerkstelligen.

Als ik jullie verklap dat hun weinig gemotiveerde daden met de rood gecapete ballerina botsen denk ik niet dat er spoilergevoelige informatie op jullie loslaat.

SupermanIII-Still6Er mag al eens gelachen worden

De toevoeging van de (en hier mag de term gebruikt worden) legendarische stand-up comedian Richard Pryor aan de cast kan als meesterzet bekeken worden. Waar Christopher Reeve in vorige films maar twee gelaatsuitdrukkingen hanteert (glimlach en serieus), toont Pryor dat hij met zijn gezicht alle emoties meester is.

De toon van de film wordt merkbaar vanaf de inleidende scène. Hoewel het onnatuurlijk en contraproductief klinkt, koppelt de serieux van de man van staal wonderwel aan de humor waarmee deze film doorspekt is. Een leuke knipoog krijg je tijdens de film als Gus met skilatten en roze deken van de penthouse van een flatgebouw naar beneden valt en toch nog veilig landt. You’ll believe a man can fly…

De fratsen bij de supercomputer leunen dan weer zeer sterk bij camp aan. De scène waarbij Vera Webster in een cyborg verandert (en die je onderaan terugvindt), illustreert dit het best.

MSDSUTH EC012Clark Kent is meer dan alleen een voetveeg

Superman III toont dat er ook een man van vlees en bloed genaamd Clark Kent bestaat. Zijn terugkeer naar een schoolreünie in  Smallville, en aansluitend frivool snuffelen aan jeugdliefde Lana Lang, met de nodige schuchterheid gespeeld door Annette O’Toole, tovert zonder meer een glimlach op je gezicht.

Deze bescheiden columnist durft zelfs meer zeggen; de integere romantiek met Lana Lang is te verkiezen boven de masochistische relatie met Lois Lane (Margot Kidder). Gun Clark een vrouw die hem goed doet voelen, en niet een die voortdurend naar zijn alter ego hunkert.

Voor de sluwe Clark is het bovendien een meesterlijke zet, want ook al weet hij uiteindelijk niet welke vrouw hij kiest, hij kan makkelijk de dubbele L als initialen in juwelen graveren. In het ergste geval kan hij zelfs met zijn aartsvijand of een zeemeermin aanpappen.

Superman heeft nood aan seks, drugs en rock ‘n roll

superman3

Superman heeft geen ingewikkelde kristallen machine in zijn Fortress of Solitude nodig om humaan te worden. Waar heeft de zoon van Jor-El immers het meest nood aan? Eens goed de bloemetjes buiten zetten natuurlijk!

Geef hem wat teer en sloten alcohol, laat hem ouderwets met een blonde del rampetampen en de zoon van Krypton gedraagt zich als uw buurman. Het uitblazen van de olympische vlam, het rechtzetten van de Toren Van Pisa, tja, de kleine kantjes van een sterveling. We krijgen een Superman te zien die zijn aardse roots pas echt omarmt.

Helaas is er jammer genoeg niets zieliger dan een quasi onkwetsbare superheld die zijn drank niet meester kan. Nog zieliger is de superheld die elke vrouw op aarde kan krijgen en voor die ene verlepte bloem gaat. Ach, misschien leeft hij volgens Zohans credo “In the dessert, every weed is a flower“.

Special Effects hoeven helemaal niet duur te zijn

superman-iii-computer-robot-cyborg

Natuurlijk niet, maar het helpt wel. Enkel de extravagant opgestelde supercomputer (want het gebruikte decor lijkt uit een heus stripverhaal geplukt) getuigt van originaliteit en creativiteit. Nu hopeloos gedateerd, leunt dit sterk bij het beeld dat men in de vroege jaren 80 van een computer had, denk maar aan War Games, Tron of zelfs Weird Science.

Helaas eindigt het daarbij. Superman vliegt nog steeds overduidelijk voor een blauw scherm,  er wordt nog veel gebruik gemaakt van archiefbeelden en grote voertuigen zoals de olietanker zijn maquettes…

superman_3Wanneer alles tegen zit, las je een iconische scène in…

Criticasters durven wellicht niet toegeven dat Superman III de meest iconische vechtpartij van allen bevat, want onze driekleur neemt het hier op tegen niemand minder dan…zichzelf! De handschoenen gaan af als Evil Superman en Clark Kent het tegen elkaar opnemen.

Tegen alle conventies en verwachtingen in zet Christopher Reeve hier trouwens zijn beste rol neer. Waar hij meestal de kritiek krijgt dat zijn enige bijdrage het goed dragen van zijn pak is, draait hij hier met zijn rol als geconflicteerde Superman het filmgaand publiek naar zijn hand.

Samengevat bevat Superman III verrassend sterke acteerprestaties met een fascinerend verhaal, doch een twijfelachtige omkadering. Maar luister niet naar de “filmkenners” en oordeel gewoon voor jezelf. Camp is geen lelijk woord, beste lezers, dus omarm dit onvergetelijke filmspektakel. Superman III verdient niet alleen zijn plaats binnen de originele trilogie, maar ook binnen eenieders filmverzameling…

 

Tussen Vroeger En Nu heeft het wel voor superhelden:

# 11: Het is tijd voor Mega Mindy

#18: Hulkamania Is Running Wild On Brainfreeze

En de jaren tachtig blijven natuurlijk prachtig:

# 13: De Triomfantelijke Terugkeer van Trailer Time en die foute jaren 80

# 12: Larry “JR Ewing” Hagman

Comments

comments


Axel

 
avatar
Et alors?