2
Posted 25/12/2012 by Axel in Columns
 
 

Tussen Vroeger En Nu #14: Micronauts

In Tussen vroeger en nu gidst onze columnist Axel ons doorheen de wonderjaren der comics, ter lering en vermaak, en in de hoop dat we zullen zien dat comics toen beter waren dan vandaag veelal het geval is…

Ons verhaal begint, volgens de legende, bij Adam Mantlo, de zoon van comicsartiest Bill Mantlo (The Incredible Hulk, Rom), die met Kerstmis wat nieuw speelgoed krijgt. Papa Bill is gefascineerd en fantaseert hier nieuwe personages, spectaculaire verhalen en een geheel nieuw universum bij. Vervolgens gaat hij zijn hoofdredacteur Jim Shooter lastig vallen in de hoop dat Marvel de licentie bij de speelgoedfabrikant aanvraagt en hij die verhalen in comics kan omzetten.

Beste lezers, het speelgoed was Micronauts. De rest is comicgeschiedenis.

Micronauts werd door de legendarische speelgoedfabrikant Mego (Corporation) verdeeld. Ze kregen de licentie van het Japanse Takara, bij wie het speelgoed Microman heette. Mego gaat het populaire speelgoed tot 1980 verdelen.

Marvel Comics verkrijgt de rechten om comics rond de personages te maken en uiteraard krijgt Bill Mantlo de opdracht…

MICRONAUTS

Achtergrondmuziek: Big In Japan (Alphaville)

De serie heeft niet de bedoeling om echt te scoren. Het is een eenvoudige speelgoedlicentie die als hoofddoel het gelukkig maken van de verkopers heeft. Jim Shooter houdt wel van een berekend risico en neemt aan dat deze reeks een break-even realiseert. Maar Mantlo, die met ROM, Spaceknight zijn kunde in deze categorie demonstreert, gaat dit project ook vol gusto aan. Waar hij met ROM een meer beklemmend jaren 50-stijl griezelverhaal vertelt, trekt hij bij Micronauts alle registers open. Weg zijn de donkere kleuren en de onzichtbare vijanden; want hij ruilt dit alles in voor een zeer duidelijke strijd tussen goed en kwaad.

Bill Mantlo in betere tijden

De reeks neemt net genoeg inspiratie van Star Wars van tijdsgenoot George Lucas, net genoeg teamgeest van Uncanny X-Men door collega Chris Claremont; en hoewel het bij momenten een zeefdruk lijkt van Killraven door Don McGregor straalt Micronauts toch haar eigen aura uit. Waar Killraven een filosofische benadering hanteert en een literaire stijloefening verkiest, leunt Micronauts aan bij het rechttoe rechtaan gevecht van goed tegen kwaad. Veel kwaad kan dat niet, gezien bovenvermelde George Lucas daar een paar jaar eerder behoorlijk mee gescoord had. Je merkt ook dat Bill Mantlo op basis van enkele speelgoedfiguren bij Star Wars gaat aanleunen. Baron Karza lijkt een Darth Vader zonder scrupules, Space Commander alias Arcturus Rann kan als Luke Skywalker doorgaan, prinses Mari/Marionette is iets spitanter dan prinses Leia Organa, en Bug en Acroyear kunnen makkelijk de Millenium Falcon besturen. Op de koop toe plegen ze de ultieme plagiaat, of eerbetoon met Biotron en Microtron. Want wat is een ruimte-epos zonder twee leuke robotjes.

Maar de personages uit deze reeks zijn veel meer dan kopieën (als ze dat al zijn) van andermans werk. Iedereen krijgt een rijke, geloofwaardige achtergrond aangereikt. Arcturus Rann werd 1000 jaar geleden (volgens de verhaaltijd) aan boord van zijn ruimteschip Endeaver de ruimte ingestuurd om de onbekende hoekjes van het Microverse te bestuderen. Wanneer hij,samen met Biotron, terugkeert vindt hij zijn thuiswereld in ruïnes terug. Zijn oude leermeester Karza heeft de bestaande koninklijke familie (Rann’s ouders) uit de weg geruimd en een eigen dictatuur gevestigd. Rann zal in de eerste comics als leider van de Micronauts fungeren. Prinses Mari, dochter van de resterende kaste, gaat zich na haar gevangenname Marionette noemen. Net als Storm en Jean Grey, wordt zij als een zelfstandige en sterke vrouw afgebeeld. Haar broer prins Argo vergaat het veel slechter. Acroyear is ongetwijfeld het meest complexe personage van de helden. Spartaans in opvoeding en opvatting staat hij in schril contrast met Bug, die heel wat speelser is. Beiden zijn van hun eigen thuisplaneet weggetrokken, en hoewel ze na hun ontsnapping kunnen terugkeren, verkiezen ze Micronauts te blijven. Als je weet dat hun grote geliefden op de planeet achtergebleven zijn, besef je dat hun opoffering zwaar is. Het klinkt allemaal zeer gewichtig, maar dit is dan ook geen eenvoudig kosmisch superheldenverhaal. Later gaan minder interessante personages als Devil (visueel een roze Beast) en Firelyte opduiken, alsook het alom gehate Nanotron, Cicilia en Jasmine. Laatste aanwinst Huntarr zal evenwel een schot in de roos zijn.

Zonder de aanwezigheid van de levensgevaarlijke en kille Baron Karza kan deze reeks geen blijvend succes worden. Buiten enkele flarden van zijn verloren menselijkheid, vind je weinig goeds in deze dictator terug. Waar Darth Vader gevormd wordt door enkele jeugdzondes, is Karza door en door slecht. Hij manipuleert, onderdrukt, experimenteert en moordt erop los. Point finale. Een enig minpuntje, in volle Marvel-traditie blijft hij ook terugkeren, ook na schijnbare nederlaag. Wanneer Karza een derde maal op het toneel verschijnt lijkt het van het goede te veel, maar je moet toegeven dat hij de ultieme Micronauts-vijand blijft.

De verhalen spelen zich voornamelijk op twee verschillende universa af: het Microverse, de wereld van de Micronauts en de Aarde, onze mooie blauwe planeet. Dit verschil in locatie laat zich ook merken in de kwaliteit van de verhalen. De avonturen op aarde verliezen na hun oorspronkelijke Gulliver-effect heel wat van hun kracht. Wanneer de hoofdpersonages tijdens hun eerste trip naar de aarde in een tuin belanden waar ze achterna worden gezeten door een keffend hondje, is de trend gezet.

Het keffende hondje.

Uiteraard krijg je in Micronauts enkele verplichte nummertjes in pure Marvel-stijl.  In de hoop een groter publiek te bereiken draven Spider-Man, Nick Fury, SHIELD, Fantastic Four en de Avengers op. Wat werkt en voor een doordeweekse Marvel Team-Up of Marvel Two-In-One standaardprocedure is, valt hier compleet uit de toon. Een verhaal met Man-Thing is nutteloos. De enige positieve inbreng zal de introductie van Captain Universe zijn. Een productieve samenwerking met het X-Men-universum blijkt dan ook zeer vruchtbaar. Altijd leuk is een gastoptreden van superschurk Arcade. In een te verwaarlozen verhaal verwart hij de Micronauts met de vrolijke mutanten, en laat hij hen vechten in een computerspel. Ja, het is echt zo gek als het klinkt. Telkens de personages naar het Microverse, en meer bepaald hun thuisplaneet Howeworld terugkeren overstijgt het verhaal de grenzen van het genre. Homeworld onder de duim van Karza is een chaotische, moedeloos makende en harde wereld. De meeste menselijke beschavingen zijn uitgeroeid en Baron Karza regeert met ijzeren hand. Er is weinig optimisme, deze wereld wordt van alle hoop ontnomen. De onderklasse (wat een heerlijke term) wordt omwille van ondervoeding en een uitzichtloos bestaan gedwongen hun beschikbare lichaamsdelen te verspelen aan de jackpot. Hopend op een kans op verlengd leven, belanden de verliezers in de zogeheten Bodybanks. Daar worden de meest gruwelijke experimenten op hen uitgevoerd, of worden de beste delen van hun lichamen versneden en aan de rijke bovenklasse verkocht. In tegenstelling tot McGregor’s War Of The Worlds laat Bill Mantlo de dystopische realiteit in een Microverse plaatsvinden. Het Microverse is de wereld voorbij de onze, en enkel bereikbaar via een ruimtepoort. In deze wereld kan Mantlo zijn creativiteit en zijn demonen kwijt en creëert hij een unieke realiteit, dat bij momenten toch zwaar bij het onze aanleunt. Ook schrijft hij vooral sterke verhalen.

De fascinerende tekenstijl van Michael Golden.

Maar een goed schrijver is niets zonder een goed tekenaar. Michael Golden is de artiest die de oude en nieuwe personages gestalte geeft. Samen met de auteur ontwikkelt hij het leeuwendeel van de Innerspace. Na 12 delen houdt Michael Golden het (jammer genoeg) voor bekeken. Howard Chaykin, Pat Broderick en Gil Kane zijn de belangrijkste tekenaars die volgen, maar aan de reacties in de lezersbrieven merk je dat de oorspronkelijke tekenaar zich niet makkelijk laat vervangen. Twee annuals aan de hand van de legendarische Steve Ditko, co-schepper van Spider-Man, zijn volgens mij van een bedroevend niveau.

Wanneer Jackson Guice als laatste Mantlo komt vervoegen gaat de reeks in creatieve overdrive. Mantlo laat in zijn schrijven merken dat hij naar de eindspurt gaat, en trekt alle registers open. Arcturus Rann trekt zich terug in meditatie, poogt de Enigma Force te overtuigen hen te helpen en als overjaarse hippie laat hij zijn baard groeien. Zijn afwijzing stuurt Marionette naar het bed van Bug. Speelde McGregor met de eerste interraciale kus, dan krijgen we hier de eerste zoon tussen mens en kever en voelt het zelfs niet vreemd aan. Acroyear speelt met suïcidale impulsen, en gaat als een bezeten krijger alle gevechten frontaal aan. Nieuw lid Huntarr komt nu ook volledig tot zijn recht. Nummers 50 tot en met 57 worden onverwacht het creatieve hoogtepunt van de reeks. Bill Mantlo en Jackson Guice trakteren de lezers op zoveel negativisme dat de helden het amper aankunnen. De momenten van hoop komen van de bevrijde volkeren uit het Microverse.

Micronauts #55 (Volume 1) nam me bij mijn nekvel

Hoewel ik jullie het eerste volume in zijn totaliteit moet aanraden, springen er enkele nummers uit. Het verhaal die deze fan onverwacht bij zijn nekvel neemt, is nummer 55 met de veelzeggende titel “Huntarr Hunts Alone“. Voor de eerste keer sedert Karza hem zijn menselijkheid ontnomen heeft keert hij naar Homeworld terug. Gedreven gaat hij op zoek naar zijn familie. In de vergeten en vervuilde sloppenwijken vindt hij zijn moeder terug. Wanneer het weerzien kort blijkt en zij in zijn armen sterft, slaan de stoppen volledig door. In een bui van razernij vermoordt hij alle Dog Soldiers voor hij zijn tocht naar de “kraamklinieken” zet. Daar is hij getuige hoe zijn zus samen met andere vrouwen als broedmachine wordt gebruikt. De vrouwen worden kunstmatig geïnsemineerd, waarna ze na de bevalling hun kinderen niet eens zien voor die in een koude kamer als zwijnen worden opgevoed. Nadat ze door Huntarr worden bevrijd springen de vrouwen samen met hun baby’s in een afgrond. Huntarr beseft dat er enkel hoop kan uitgaan bij de vernietiging van de verantwoordelijke van dit alles: Baron Karza.

Een vergelijking met Chris Claremont kan niet uitblijven, want beiden vulden hun verhalen met allerlei nieuwe en interessante figuren. Maar in tegenstelling tot Claremont lijkt Mantlo een vergeten en ondergewaardeerd genie. In een tijdskader waar we de hype rond een schrijver belangrijker vinden dan zijn middelmatige verhalen (sta recht, Grant Morrison en Mark Millar), vergeten we veel van de geschiedenis. Bill Mantlo was een goede soldaat. Hij kreeg twee specifieke opdrachten, waar hij speelgoed een extra reclameplatform moet geven; en als een goede soldaat doet hij wat gevraagd wordt. Meer nog, hij maakt , als je rekening houdt met ROM, Spaceknight twee meesterwerken. Eigenlijk vind je Mantlo’s naam op veel Marvel-titels terug, want naar alle waarschijnlijkheid heeft hij alle Marvel-personages onder handen gekregen. Een leuk wist-je-datje (dank u Bart De Pauw) : hij creëerde bijvoorbeeld mee Cloak & Dagger.

De tragedie van dit alles, is dat ik jullie deze werken kan en moet aanraden want dit is best verplichte kost voor alle Marvel-fans, maar jullie nergens de weg naar de trades of omnibus kan tonen. Doordat de rechten van deze personages nog bij de speelgoedfabrikant liggen, mag Marvel niets meer uitbrengen. Bijgevolg moet ik ook onze trouwe sponsor Archonia teleurstellen. Er is sprake geweest van nieuwe reeksen, en regisseur JJ Abrams (Star Trek) speelde met het idee om er een film over te maken, maar het blijft voorlopig stil.  Ook het speelgoed is duur geworden op internetveilingen, zodat je niet zomaar iets kleins kunt aankopen. Mensen die ik hier overtuigd heb, verwijs ik naar beurzen of gespecialiseerde comicshops. Ik heb geluk gehad door op achtereenvolgende edities van FACTS de verzameling buiten een paar nummers te vervolledigen. Troost jezelf echter dat de zoektocht het waard is. Micronauts door Bill Mantlo was een fantastische en memorabele run, die door alle lezers en fans van sci-fi gesmaakt zal worden.

Voor de liefhebbers plaats ik deze week nog enkele oude Micronauts-reclamefilmpjes op het forum. Je vindt ze hier terug.

Ben je geïnteresseerd in de pareltjes van de comicgeschiedenis, dan heeft Tussen Vroeger En Nu nog leuke columns voor je:

Tomb Of Dracula (Wolfman/Colan/Palmer)

Steve Gerber en The Defenders

Kull

Tot de volgende aflevering….

Comments

comments


Axel

 
avatar
Et alors?