9
Posted 21/11/2012 by Donnie Darko in Comics
 
 

35 jaar Judge Dredd


De lezers van deze site zullen meer dan waarschijnlijk al van Judge Dredd gehoord hebben. Daarbuiten durf ik echter te betwijfelen dat er veel Belgen of Nederlanders zijn die echt veel weten over dit Engelse personage. Als Dredd al gekend is dan zal het wel door de matige film met Sylvester Stallone zijn uit 1995. Een film die nu ook niet bepaald representatief is voor het strippersonage. Hopelijk kan Dredd, de nieuwe film met Karl Urban die vandaag uitkomt, Judge Dredd wel eer aandoen.

In Engeland echter maakt het personage deel uit van het culturele erfgoed, net zoals het magazine waarin de strip verscheen en nog steeds verschijnt: 2000AD. Iedereen in Ol’ Blighty weet onmiddellijk waar je het over hebt als je spreekt over Judge Dredd of 2000AD. Het wordt namelijk vaak over het hoofd gezien dat de Britten een heel rijke stripgeschiedenis hebben. Mensen zoals Grant Morrison, Alan Moore, Neil Gaiman, Garth Ennis, Andy Diggle, Brian Bolland, Steve Dillon, Carlos Ezquerra, Frazer Irving, Jock – ik ga stoppen – kent iedereen van hun werk voor de Amerikaanse uitgeverijen, maar allemaal hebben ze eerst (of ook) hun sporen verdient in het Engelse comicmilieu en meer specifiek bij het wekelijkse magazine.

Jullie merken al op dat de publicatie van strips in Engeland iets anders verloopt dat in Amerika. In plaats van elke maand een floppy uit te brengen van gemiddeld 22 pagina’s, worden strips in GB wekelijks uitgebracht in een anthology-formaat – in het geval van 2000AD worden de issues Progs genoemd– vergelijkbaar met hoe de Japanners het doen. Niet alleen 2000AD wordt zo uitgegeven, maar onder andere ook The Beano, The Dandy (tevens erg populaire titels in GB), Crisis en Warrior (waar V for Vendetta oorspronkelijk in verscheen). Stel je voor dat je een magazine zoals HUMO koopt, gevuld met afleveringen van ongeveer zes pagina’s per reeks. Elke week kon je dan het vervolg lezen van Judge Dredd én Rogue Troopers én Nemesis, The Warlock (en ga zo maar door). Die stripmagazines zijn qua toon heel erg specifiek voor Groot-Brittannië, het soort verhalen die daarin verschijnen kan je nergens anders vinden. Ze zijn onlosmakelijk verbonden met de culturele identiteit van de Britten, dat is ook wat zo interessant is aan Brit comics.

Judge Dredd is sinds 35 jaar dé vaste waarde voor 2000AD, geen enkel personage uit het magazine gaat al zo lang mee. Het eerste verhaal met Dredd in de hoofdrol werd gepubliceerd in Prog 2 van 2000AD (maart 1977) en werd bizar genoeg niet geschreven en getekend door zijn bedenkers. Het ontwikkelen van het karakter verliep namelijk niet bepaald van een leien dakje.

John Wagner (A History of Violence) en Carlos Ezquerra (Battlefields) creëerden Judge Dredd op vraag van Pat Mills (Slaine, Charley’s War), die destijds 2000AD oprichtte. Wagner had reeds wat ervaring met het schrijven van keiharde politieagenten voor een concurrent van 2000AD, Valiant, en wou dat concept nog verder doordrijven. Dredd werd dan ook iemand die er niet alleen voor zorgde dat mensen de wet handhaven, maar hij doet vaak ook dienst als rechter, jury en vooral als beul. Hij is volgens Mills een symbool voor gerechtigheid zonder gezicht. Dit is ook één van de redenen waarom je ook nooit echt zijn gezicht te zien krijgt (iets wat ze in de eerste film blijkbaar vergeten waren).

Ezquerra kreeg dan de taak om Dredds uiterlijk vorm te geven. Mills en Wagner dachten onmiddellijk aan het personage gespeeld door David Carradine, Frankenstein, in de klassieker Death Race 2000 (ook al met Stallone) uit 1975. Ezquerra nam deze referentie ter harte en creëerde iets wat zijn tijd vooruit was en de punkstijl deels inleidde.

Zowel Wagner als Ezquerra zouden echter het schip verlaten voordat het eerste verhaal zelfs verscheen. Wagner, omdat die geen zin had om Dredd te schrijven als work-for-hire, iets wat uitgever IPC eiste. De reden voor het vertrek van Ezquerra ligt iets moeilijker… Zelf zegt ie dat hij vertrok omdat hij het eerste verhaal niet mocht tekenen, Mills zegt dan weer dat Ezquerra meer geld wou.

De relatie tussen de drie moet niet echt verzuurd geweest zijn, want niet veel later na de eerste verschijning van Dredd in 2000AD kwamen beiden terug.

Over Dredds geschiedenis wil ik niet te veel prijsgeven omdat ik jullie dat plezier niet wil ontnemen. Het belangrijkste weten jullie al, hij is onverzetbaar en keihard (Judge, Jury and Executioner). Wel wil ik het kort hebben over de wereld waarin Dredd zijn heilige missie uitvoert en het ‘Judge-systeem’.

De verhalen spelen zich af in een dystopische toekomst (mijn persoonlijk favoriete settings) waar de aarde nog maar een schim is van haar vroegere zelf door een reeks internationale conflicten. Een groot deel van de planeet is een radioactieve woestenij waardoor mensen samenscholen in gigantische stedelijke agglomeraties, Mega Cities genaamd. In de strip focussen we vooral op Mega-City One, logischerwijze de thuishaven van Dredd, gelegen aan de oostkust van de Verenigde Staten en omringd door de ‘Cursed Earth‘ woestijn. De populatie, op zijn hoogtepunt 800 miljoen zielen, is gehuisvest in zogenaamde City Blocks waar ongeveer 50.000 mensen in samengepropt zitten. Net zoals in de sociale woontorens die bij ons in de jaren 60/70 werden opgetrokken, is het een broeihaard van conflicten. Door een ver doorgedreven automatisering van werk is de overgrote meerderheid van de bevolking werkloos. Om toch nog het gevoel te hebben ‘nuttig’ bezig zijn vechten de verschillende City Blocks onderlinge bloedige oorlogen uit. Oorlogen die met veel moeite en vooral geweld door de Judges de kop in gedrukt worden. De doodstraf mag dan wel bestaan in Dredds wereld, maar ze wordt zelden toegepast. Toch sterven er veel burgers door tegen te strubbelen bij hun arrestatie. Het mag misschien lijken alsof de Judges zelf boven de wet staan, maar dat is niet het geval. Ze worden zelfs strenger aangepakt als ze iets mispeuteren dan de normale bevolking.

Over de rest van Noord-Amerika en de rest van de wereld zijn nog enkele andere grote mega-steden te vinden, maar het grootse deel van de aarde is onbewoonbaar. Hieronder vinden jullie alleszins een kaart waar alle grote centra op te zien zijn. Verder is een deel van ons zonnestelsel ook gekoloniseerd. Zo bevindt er zich op Titan (een maan van Saturnus) een strafkolonie waar onder andere corrupte Judges naartoe gestuurd worden, wat ook het geval was voor de broer van Dredd, Rico.

Zoals reeds aangehaald word in de Mega Cities de orde gehandhaafd door Judges. Deze zijn het product van jaren training en conditionering die plaats vindt in de Academy of Law en meestal begint op de gezegende leeftijd van 5 jaar. De Judges rekruteren niet alleen veelbelovende kinderen, maar ze vullen hun rangen ook aan door zichzelf te klonen.

De leiding van dit systeem ligt in de handen van een Chief Judge en een Council of Five, eigenlijk kan je dit ook zien als de leiders van de hele megalopolis aangezien er geen burgerlijke leiding is. Er zijn wel altijd kleine verschillen tussen de verschillende Mega Cities, maar in het algemeen worden de steden zo geleid.

Het rechtssysteem heeft vele geledingen, maar het belangrijkste blijft de Street Division, de normale Judges, en Psi Division, die zich bezighoudt met de meer paranormale zaken.

Genoeg geschiedenis, laten we het nu even over de verhalen zelf hebben (in feite nog meer geschiedenis dus). Toen men begon met de publicatie was het zo dat elke aflevering van zes pagina’s een op zich staand verhaaltje was, men wist immers niet of het personage wel zou aanslaan. Daar kwam echter redelijk snel verandering in, vanaf Prog 10 verscheen het eerste ietwat langere verhaal (acht afleveringen), getiteld Robot Wars, waar de werkkrachten van Mega-City One, de robots, in opstand komen. In dit verhaal leren we trouwens Walter the Wobot (hij heeft een spraakgebrek…) kennen, de persoonlijke dienaar van Dredd. De reeks is nu echter vooral gekend voor zijn verhalen die twintig delen of meer tellen, de zogenaamde Dredd Epics. Hiervoor moeten we wel wachten tot Prog 61, waar het eerste epische verhaal verteld wordt, The Cursed Earth. Hier trekt Dredd samen met nog enkele andere Judges door de radioactieve woestenij om een vaccin te gaan afleveren in Mega City Two dat geplaagd wordt door het dodelijke 2T-FRU-T (spreek het eens luidop uit)-virus.

In een driedelig verhaal, getekend door de weergaloze Brian Bolland (The Killing Joke, Camelot 3000), dat begon in Prog 149 wordt Judge Death geïntroduceerd, wellicht het meest bekende personage naast Dredd zelf, al was het maar om de onsterfelijke uitwisseling tussen Death en Dredd:

GAZE INTO THE FACE OF FEAR!

Veel later worden dan nog Judge Fire, Fear en Mortis toegevoegd als terugkerende personages. Samen met hun leider Death zijn het Dark Judges, die oorspronkelijk de orde handhaafden in een parallelle dimensie. Op een bepaald moment kwam Death tot de conclusie dat leven een misdaad was aangezien alleen de levende de wet met de voeten traden. Fantastische personages dus… In dit verhaal komen we ook voor het eerst in contact met Judge Anderson in contact, een lid van de Psi Division. Ze werd zo populair dat ze later zelfs haar eigen reeks kreeg. Het is zelfs zo dat mijn persoonlijk favoriete 2000AD-verhaal helemaal rond haar draait, Shamballa geschreven door Alan Grant (Batman) en getekend door Arthur Ransom. Als je maar één titel onthoudt uit deze special laat het dan Shamballa zijn (google eens enkele afbeeldingen).

Een ander belangrijk verhaal is The Apocalypse War waar de helft van Mega-City One (400 miljoen inwoners) wordt uitgeroeid door de Judges van East-Meg One. Dit kan Dredd niet zomaar laten gebeuren en hij zal dan ook een guerilla-oorlog voeren in de Sovietstad die uiteindelijk zal leiden tot haar totale vernietiging.

Tot slot wil ik nog het verhaal America aanhalen in dit schandalig beknopte en totaal ontoereikende overzicht. Eind jaren 80 ontstond er een tweespalt binnen de redactie van 2000AD, één groep wou het geschifte karakter van de Dredd-verhalen verder doortrekken – Dredd mocht dan al doodserieus zijn, de situaties waar hij soms in terechtkwam waren dat vaak veel minder – , een andere groep wou dan weer meer serieuze verhalen vertellen. De laatste groep won waardoor we getrakteerd werden op echte, maatschappelijk relevante verhalen zoals America. Wagner vindt dit nog altijd zijn favoriete verhaal en algemeen wordt America gezien als de Watchmen voor de Dredd-reeks, niet voor de inhoud, maar voor het belang dat het verhaal had voor het personage. In America wordt de filosofie van Dredd namelijk volledig uitgespit en tegenover het verhaal geplaatst van de prodemocratische activiste America, die dan al moreel gezien boven Dredd mag staan, maar toch gebruikt maakt van geweld omdat ze oordeelt dat het doel de middelen heiligt. In deze tijden van de Occupy Movement is dit verhaal misschien nog relevanter dan ooit (een pertinente opmerking van Zack Davisson, schrijver voor Comics Bulletin).

Ik kan niet voor anderen spreken, maar ik denk dat het personage populair blijft doordat de reeks een vehikel is om een veelvoud aan verhalen te vertellen gaande van hersenloze actie en absurde komedie tot keiharde satire en het blootleggen van de kwalen van de huidige tijd. Er zijn zo veel mogelijke wegen die de schrijvers kunnen bewandelen om hun visie op de wereld kwijt te kunnen. Bovendien kan ik me ook wel vinden in wat een vriend van Pat Mills, Dejan Kraljacic, zegt over de keiharde Joe Dredd:

Dredd is Amerikaans, maar op een goede manier. Hij is geplaatst in een overtuigende toekomstwereld waar je duidelijk de stem van de schrijver hoort. In vergelijking zijn Amerikaanse superhelden gecompromitteerd. Dredd is radicaler, meer punk rock, meer op de rand. Maar hij is te alternatief in zijn onverzettelijkheid en niet artistiek genoeg voor Europa. Het tekenwerk is te realistisch en eenvoudig in vergelijking met de Europese stijl, die meer achtergronden, meer details en meer mysterie heeft. Kijk maar naar het tekenwerk van Moebius, dat zeer cool en verleidelijk is.

Ik denk echt dat Dredd Groot-Brittannië belichaamt; een afspiegeling van de Britse identiteit. Noch Amerikaans, noch Europees.

Misschien ook de reden waarom Judge Dredd nooit echt aansloeg in Amerika.

De vraag is nu uiteraard: “Hoe kan ik al dit lekkers in mijn handen krijgen?” Wel, net zoals Marvel (Essentials) en DC (Showcase) hun oude materiaal in van die telefoonboeken bundelen doet 2000AD dat ook in samenwerking met Rebellion. Van die Complete Case Files zijn er nu al 19 bundels verschenen van telkens een 300-tal pagina’s, zestien jaar verhalen. Sinds kort worden de speciale verhalen, zoals de annuals, ook gebundeld in dat formaat onder de noemer Judge Dredd: the Restricted Files. Ik heb er ondertussen al 8 van die Complete Case Files in huis gehaald, naast een heleboel andere 2000AD-reeksen in hetzelfde formaat, en het moet gezegd zijn dat het ideaal is om de verhalen op deze manier te volgen. In tegenstelling tot de bundels van Marvel en DC verlies je geen kleur omdat ze oorspronkelijk toch in het zwart-wit verschenen. Soms kan de reproductie beter, maar we spreken hier dus wel over verhalen die al 30 jaar oud zijn, bovendien is de papierkwaliteit véél beter hier dan bij de Amerikanen. Ondanks het feit dat sommige verhalen dus ouder zijn dan ikzelf, zijn deze totaal niet gedateerd. Dit kan niet altijd gezegd worden van pakweg de Spider-Man of X-Men-titels uit dezelfde periode…

De belangrijkste storylines, zoals The Cursed Earth Saga en America, zijn ook apart gebundeld. Ook worden er regelmatig thematische bundels uitgebracht waarbij een bepaalde schrijver, zoals Garth Ennis (die Dredd nooit echt begreep overigens), of tekenaar, zoals Brian Bolland, de rode draad vormt in de keuze van verhalen. Als ik echter één raad mag geven, bestel de bundels rechtstreeks vanuit Engeland of vraag je stripboer dat te doen, want als ze via Diamond en de Previews moeten komen dan zijn ze heel erg duur. Via deze laatste weg worden ze immers eerst naar Amerika gestuurd om dan terug de oversteek te maken naar Europa. Waarom er zoiets als Diamond UK bestaat is me in deze dan ook een raadsel.

Wil je nog meer info over Judge Dredd lees dan zeker ook eens deze reeks van artikels die Pat Mills, nog altijd de sterkhouder bij 2000AD, op zijn blog postte naar aanleiding van het 35-jarige bestaan van het personage en de release van de film met Karl Urban in de hoofdrol uiteraard.

Neem zeker ook eens een kijkje op de site van 2000AD voor meer nieuws over Dredd en andere fantastische titels van het magazine. Ik stel voor dat jullie die Amerikaanse comics eens een paar maanden achterwege laten om je volledig te verdiepen in dit unieke universum van Britse Sci-Fi. Wil je toch de link met de Amerikaanse comics bewaren, dan kan je uiteraard nog altijd kiezen voor de cross-overs tussen Judge Dredd en DC’s Batman. Dat is verplicht voer en bovendien krijg je in die verhalen een spoedcursus over wie Dredd is en waar hij voor staat. Het toeval wil nu – niet echt toeval, maar kom – dat begin december een HC-editie uitkomt die alle Dredd/Batman-verhalen bundelt. Misschien een idee voor Sinterklaas of voor onder de kerstboom? Mijn adres is beschikbaar op aanvraag…

Samengevat, Dredd is uniek en in tegenstelling tot Hellblazer, kan en mag hij blijven voortbestaan zonder compromissen. Dank u aan John Wagner, Pat Mills, Alan Grant, Cam Kennedy (the unsung hero of 2000AD!), Brian Bolland, Steve Dillon, Mike McMahon, Ian Gibson, Al Ewing, John Hicklenton (hij wordt wel degelijk keihard gemist…), Kevin O’Neill, iedereen die mij ontelbare uren unieke leeservaringen heeft gegeven! Op naar de volgende 35 jaar!

Comments

comments


Donnie Darko

 
avatar
Grr. Arghh!