2
Posted 31/10/2012 by Axel in Columns
 
 

Tussen Vroeger En Nu #10.3: Juniorpress, het keurmerk

Deel 3: Juniorpress

 

In 1979 verschijnt De Spectaculaire Spider-Man nummer #1, uitgegeven door Juniorpress, in de winkels. Voor de luttele som van 27 Bfr (iets meer dan 0,50 EUR) nam je de comic mee naar huis.  Op dat moment kocht je strips en comics bij de krantenwinkel of in de supermarkt.

De redactie is in handen van Ans Loos en het leeuwendeel van het vertaalwerk wordt door Ger Apeldoorn gedaan. Ook maandelijkse comics als De Vergelders, Fantastic Four en De Verbijsterende Hulk worden uitgegeven. Obscure titels als John Carter, Flash Gordon en Rawhide Kid verdwijnen echter snel. Daarnaast brengt Juniorpress ook comedy-magazines als Crazy en Mad uit.

“Maar het allerbijzonderste waren misschien wel de vier nummers van Crazy, Marvel’s Mad-imitatie, die ik helemaal in m’n eentje voor Juniorpress mocht samenstellen en vertalen.” – Ger Apeldoorn

Er komt begin jaren 80 een verandering in Juniorpress hun publicatieschema:  Hulk, Vergelders en Fantastic Four veranderen van maandelijkse naar driemaandelijkse specials van 64 pagina’s en er komen nieuwe titels als X-Mannen, De Verdedigers, Peter Parker, Star Wars, Spider-Woman, Marvel Superhelden (64 pagina’s), Marvel Special (48 pagina’s) en Spider-Man Extra bij. Via de reeks Superhelden en Special leren heel wat lezers kennismaken met Moon Knight, Dazzler, Black Panther en andere mindere goden. Ze gebruiken deze reeksen ook voor enkele nummers rond Daredevil door Frank Miller. Superhelden Parade brengt de vertaling van de eerste verhalen uit Marvel Fanfare en Secret Wars wordt Geheime Oorlogen. We hebben echt kunnen genieten van al het mooie uit de Jim Shooter-periode.  Zelfs Conan wordt ruime tijd door Juniorpress uitgegeven.

Dan heb je ook de gebonden strips van Spider-Man en Hulk. Die verschijnen op glanzend papier en met een mooie kaft. Naar mijn smaak miste het wel de charme van het korzelige papier. De boeken zijn bovendien zo vreemd ingekleurd dat het soms onnatuurlijk aanvoelt. Als een verhaal echt goed is, beslissen ze ook speciale strips uit te brengen. Zo verschijnt Silver Surfer: Parable, door Stan Lee & Moebius, op glanzend papier.

Waar Juniorpress dan anders gaat werken dan Hip en Oberon, is door zoveel mogelijk de originele Amerikaanse namen van de personages te gebruiken. Sommige superhelden ontsnappen echter nog aan die regel: Nightcrawler, die door Ger Apeldoorn (oftewel Gé Apeldé)  in de Nederlandse versie Harlekijn wordt gedoopt, is het bekendste voorbeeld. Maar ook Iron Man wordt, vreemd genoeg, Staalman.

Ook hun Filmspecials zijn populair. Juniorpress publiceert comicversies van, om er een paar te noemen, Return of the Jedi, Indiana Jones & The Temple Of Doom (van Indiana Jones gaan ze ook specials uitbrengen) en The Black Hole. Belangrijk om te vermelden is dat er op dat moment nog geen videoreleases zijn nadat een film uit de bioscoop is. Een strip of boek (of speelgoed) was dan je enige link met de film. Lees er dit artikel door de baard van alan moore maar op na. Om in te pikken op het succes van de tekenfilms brengen ze ook GI Joe, Transformers, Dungeons & Dragons, Masters of the Universe, De Strijd Der Planeten en M.A.S.K. uit. Televisieseries als The A-Team en V krijgen eveneens een comicversie.

Op dat moment worden Superman, Batman, Sgt. Rock, New Teen Titans, Judge Dredd en (mijn persoonlijke favoriet) Atari Force door Baldakijn uitgegeven. Ger Apeldoorn verduidelijkt in een interview:

“Baldakijn en Juniorpress waren één uitgeverij. Ik geloof dat iemand indertijd probeerde om de suggestie te wekken dat de DC en de Marvel strips heel verschillend waren. Wat ze toen natuurlijk ook nog waren.”

Dit heeft alles te maken met auteursrechtelijke beslissingen.

In de late jaren 80 verschijnt de eerste redactionele rubriek in X-Mannen. Het startschot wordt wederom gegeven door Ger Apeldoorn. Lezersbrieven volgen kort daarna. Daar wordt duidelijk dat er een grote community van JP-lezers bestaat, en dat de redactie zeer welwillend is om met hen te communiceren.  De lezersbrieven zijn, in vergelijking tot hun Amerikaanse tegenhangers (waar de potten honing in karrenvracht worden aangereikt), een must-read. Zo heb ik dat toch altijd ervaren. Via de lezersbrieven komen we voor de eerste keer in contact met latere vertalers Peter de Bruin en Olav Beemer.

In tegenstelling tot de Amerikaanse uitgevers publiceert Juniorpress elke maand 32 pagina’s comic (tegenover het Amerikaanse 22 of 23 pagina’s). Dit is mogelijk omdat de Nederlandse uitgaven een heuse tijd achterlopen. Hoewel men de continuïteit zoveel mogelijk bewaart lopen titels met enkele maanden (of zelfs jaren, zoals in De Verdedigers) verschil naast elkaar.

Wanneer Juniorpress  de Amerikaanse comics lijkt in te halen, plaatst men limited series achteraan. Zo kunnen wij Wolverine (Chris Claremont/Frank Miller), Cloak & Dagger, Wolverine & Kitty Pride, Beauty & The Beast, X-Men vs Avengers, … lezen. Juniorpress brengt deze achteraf ook in een losse strip uit.

Naarmate de jaren vorderen, brengt de uitgever nog meer titels uit. Zo volgen onder meer New Mutants, Cloak & Dagger, Cable, Generation X, Wolverine en Punisher. Cloak & Dagger komt er na veelvuldig aanvraag van hun lezers; de personages hebben een diepe indruk nagelaten met hun gastoptreden in de Spider-Man-strips en ook de limited serie werd goed gesmaakt. New Mutants begint aan een zeer langgerekte zwanenzang als Bill Sienkiewicz de tekeningen voor zijn rekening neemt. Sienkiewicz heeft schitterend werk verricht voor Moon Knight, maar de luchtigere verhalen (hoewel “Spookbeer) van de New Mutants waren niet voor zijn pen bedoeld. Ook de Hulk-reeks zal een stopzetting kennen door het slechte tekenwerk. Enkel Wolverine zal een lang leven beschoren zijn, het personage is sterk genoeg dat fans hem overal volgen.

Om de jaarlijkse crossovers voor de lezers leesvriendelijk te houden (Geheime Oorlogen II bijvoorbeeld was dat allesbehalve), gebruikt Juniorpress de reeks Marvel Superhelden. X-overs worden ook hier of in de reeks X-Mannen Special afgehandeld. Als Marvel het Spider-Man-kloonverhaal op de wereld loslaat, publiceert ook Juniorpress de verhalen in de reguliere reeks en in het nieuwe Spider-Man Special. Om de lezers van Marvels webspinner enigszins tevreden te houden geven ze ook Spider-Man Klassiek, met de oude Stan Lee/John Romita-verhalen, uit. In enkele specials publiceren ze The Untold Tales Of Spider-Man, de prachtreeks door Kurt Busiek en Pat Olliffe. Dit betekent dat de uitgever veel (lees: veel geld) van zijn lezers zal vragen.

De jaren 90 worden heel vreemde jaren in de Amerikaanse comicwereld. Het is immers de periode van de variants, chrome foil covers, collector cards en alle mogelijke toeters en bellen waarbij uitgevers hun verdwijnend cliënteel poogden te behouden.

Hoewel wij Juniorpress misschien kennen van hun superheldenverhalen, brengen ze veel strips voor kinderen uit. Blijf in het achterhoofd houden dat strips toen één van de belangrijkste tijdverdrijven voor jonge kinderen waren.

           

Nota bene, heeft iemand trouwens dit in huis? Ik blijf er verbaasd en verdwaasd naar staren.

Een Married With Children-strip. En dan zijn de mensen verwonderd dat de wereld naar de knoppen gaat…

We eindigen met wellicht de belangrijkste slideshow uit deze reeks specials. Je kan een column schrijven waar je zo goed mogelijk de invloed van Juniorpress onder woorden brengt, maar volgens deze schrijver spreken deze afbeeldingen hieronder boekdelen. Beste lezers, met enige fierheid en een hoop sentimentaliteit, presenteer ik jullie de erfenis van Juniorpress


Comments

comments


Axel

 
avatar
Et alors?