4
Posted 21/08/2012 by Axel in Columns
 
 

Tussen Vroeger En Nu #6: Thanos – Starlin – Captain Marvel

In Tussen vroeger en nu gidst onze columnist Axel ons doorheen de wonderjaren der comics, ter lering en vermaak, en in de hoop dat we zullen zien dat comics toen beter waren dan vandaag veelal het geval is…

 
“Comics zijn over hun creatieve piek heen!”. Bij vreemd toeval kreeg ik Marvel Comics in The 1970′s in handen. De auteur schreef met het nodige aplomb over de fantastische verhalen die ruim 40 jaar geleden gepubliceerd werden. Hij had me bij de ballen. Ik ging de werken opzoeken. Hij heeft gelijk. Comics zijn over hun creatieve piek heen.

Welke zijn die verloren juweeltjes? Waarom zijn ze goed? Waar vind ik ze?

Ik ben Axel, onmiskenbaar zelfzeker en uw gids op de weg tussen vroeger en nu. Volgt u mij…

Ik ga meteen eerlijk met jullie zijn. Deze column behandelt amper Captain Marvel en Thanos. Ik plaatste titel en foto eigenlijk als trekpleister (Thanos trekt momenteel namelijk veel volk). Wees eerlijk, zou je deze column aangeklikt hebben, mocht hier “Warlock, vergeten held” gestaan hebben? Neen, ik denk het niet.  Maar wees niet ontgoocheld, je zult je deze keuze niet beklagen.

Gouden laarsjes? Check. Rode Cape? Check. Bling Bling? Check. Farah Fawcett kapsel? Check! Zonnebruin? Check!! We zijn er klaar voor.

Achtergrondmuziek: “Starman” (David Bowie, The Rise and Fall of Ziggy Stardust) (Beluister gewoon de gehele cd)

Het gebeurt niet veel, maar soms word je omver geblazen door iets dat zo goed is geschreven en zo mooi getekend.  Ik had het met Killraven (McGregor/Russel), ik had het ooit met het Proteus-verhaal in Uncanny X-Men (Claremont/Byrne), New Teen Titans: Chess (Wolfman/Perez) was fantastisch en recentelijk had ik dat “wauw!”-gevoel bij Jim Starlins Warlock. In dialect zeggen we dan dat het er “boets” opzit. Deze verhalen zijn ruim 30 jaar oud, maar zijn hun kracht nog lang niet verloren.

Eigenlijk is het de schuld van het boek van Pierre V. Comtois, en voelde ik me quasi verplicht de Captain Marvel– (Captain Marvel, Vol.1 #25 – 34)  en Warlock (Strange Tales, Vol.1 #178 – 181, Warlock, Vol.1 #9-15) verhalen van Jim Starlin op te zoeken en te lezen. Nu, deze columnist heeft ze dan effectief gelezen. Zijn deze verhalen dan ook zo goed als wordt beweerd?

Captain Marvel is in mijn ogen grotendeels een scheet in een fles. Je voelt aan dat Jim Starlin zijn weg nog zoekt, want zowel tekeningen als verhalen voelen middelmatig aan. Bovendien is elk verhaal waar Rick Jones een hoofdrol in gaat spelen bij deze schrijver bij voorbaat gedoemd. Ik kan wel aannemen dat de ideeën die de schrijver introduceert bij het publiek vernieuwend waren toen het eerst werd uitgegeven.

Vanaf nummer 29 neemt Jim Starlin Captain Marvel volledig in handen.

Tussen de middelmatigheid zit echter één juweeltje, want Captain Marvel #29 is een knaller van formaat. Er is weinig tot geen actie en er gebeurt op zich niet veel, maar het is echter lekker trippen met de intrigerende oorsprong rond de “cosmic awareness” van Captain Marvel. Hier wordt het personage de facto interessant. Want waar Jim Starlin in slaagt, is het uitbouwen van zijn eigen kosmisch hoekje in het Marvel-universum. Wanneer Captain Marvel de beklemmende omgeving van de planeet Aarde verlaat, gaat er een nieuwe wereld open. Starlin creëert een mythologische achtergrond rond de planeet Titan, waar Mentor met zijn zonen Eros (bekend uit de Avengers) en Thanos woont. Voor meer uitleg rond het laatste personage verwijs ik jullie met plezier hiernaartoe. Als ik de fans van Jack Kirby mag geloven, heeft Jim Starlin veel ideeën van de New Gods/Fourth World Saga “geleend”. Hoe het ook moge zijn, zijn persoonlijke speeltuin is nog steeds de plattegrond voor de huidige Marvelkosmos. Het heeft de schrijver trouwens geen windeieren gelegd, want hij keerde er telkens terug.

Zo komen we uiteindelijk terecht bij de hoofdschotel, genaamd Warlock. Achtergrondinformatie terugvinden blijkt niet zo moeilijk als verwacht. Ik was aangenaam verrast door alle internetaandacht die Adam Warlock geniet. Het is nochtans een personage dat de overstap naar onze tijd niet goed heeft gemaakt. Tenzij je de abominatie die hij nu geworden is meetelt.

Adam Warlock debuteert tijdens de legendarische run op Fantastic Four van Stan Lee en Jack Kirby als het personage Him. Een stevige indruk laat hij niet na, want hij verdwijnt kort daarna. Roy Thomas haalt Him/hem dan van onder het stof en lanceert de serie Warlock. Thomas speelt hier met religieuze symboliek en maakt van Adam Warlock een kosmische messiasfiguur. De verkoopcijfers vallen tegen en de reeks wordt stopgezet. Wanneer Jim Starlin na een korte exodus het spirituele personage in handen krijgt, vallen de puzzelstukjes in elkaar. Warlock heeft immers alle elementen, waar Starlin zo van houdt: het speelt zich af in de ruimte (1), het personage heeft geen last van zware continuïteit en speelt geen rol in andere verhalen (2) en hij heeft een Messiascomplex (3). Komt zijn Captain Marvel traag op gang en voelt het nu zeer gedateerd aan, dan is zijn Warlock net het tegenovergestelde. Warlock, onder de pen van Starlin, schiet in Marvel Tales #178 uit de startblokken, en meteent toont de schrijver/tekenaar/inkleurder (hij deed toen werkelijk alles) wat hij met de goudharige van plan is. Je voelt ook aan dat hij veel beter is gaan tekenen. Adam Warlock is geen evident personage. Hij is de atypische superheld, zonder een antiheld te zijn. De Soul Gem die hij op het hoofd draagt is zijn kruis om dragen, want als hij deze gebruikt om de levenskracht uit vijanden te halen neemt hij ook hun ziel in hem op. Dit is niet evident als de slachtoffers niet de meest warmhartige individuen in het heelal zijn. Dit maakt van Warlock ook niet de meest vrolijke figuur in het Marvel-universum. Visueel lijkt hij androgeen te zijn, dus misschien kun je hem op dat moment de David Bowie van Marvel noemen.


De bevreemdende en religieuze ondertoon van deze reeks verhalen kon enkel ontstaan zijn tijdens de turbulente periode van de jaren 70. Ook Jim Starlin profiteert van het gebrek aan editoriale bemoeienissen om zijn ding ongestoord te kunnen doen. Hoofdredacteur Roy Thomas wordt even later uit zijn job ontzet, en telkens kortstondig vervangen door talenten als Len Wein en Marv Wolfman.

“Warlock was me working out my parochial school upbringing. I went to Catholic Grade school; I have to admit the nuns taught me how to think, but a more sadistic bunch of gals you’d never want to find. This was a lot of me working out my anger at those years.” – Jim Starlin

Het beste verhaal uit deze Warlockreeks is zijn gevecht tegen de Universal Church of Truth. Hier laat de schrijver zijn demonen vrij en hult hij zich als het ware in de huid van zijn centrale personage. Warlock komt in het begin van de run in aanvaring met soldaten van de Universal Church. Deze kerk geleid door de Magus (kan hij nog meer glamrock zijn met zijn purperen pak en grote Afro?), de toekomstversie van Warlock, en bijgestaan door de Matriarch, houdt er de originele techniek van gedwongen bekering op na. Hier komt Warlock dus voor een fascinerend dilemma te staan: zelfmoord plegen, zodat deze toekomst niet kan gebeuren, of Magus verslaan, wat eigenlijk op hetzelfde neerkomt. Welke rol speelt de In-Betweener in dit alles? En welke keuzes moet Warlock verder maken zodat deze toekomst zich nooit voltrekt?

Strange Tales #181

Het te lezen verhaal vind je terug in Marvel Tales #181, getiteld “1000 Clowns“. Gevangen genomen en berecht door de Universal Church, wordt Warlock door de Matriarch bekeerd, of er wordt toch een poging ondernomen. Wat op dat moment door Starlins hoofd spookt laat ik aan lezers over. We krijgen een bizarre trip in de psyche van Warlock (Starlin), waar clowns hem proberen te bekeren. Lees het gerust opnieuw…clowns! De eerste clown Nels Eta verwelkomt Warlock in “Land Of The Way It Is“. Nels Eta is een anagram voor Stan Lee, en meteen wordt duidelijk dat Jim Starlin van de gelegenheid gebruik maakt om zijn persoonlijke situatie bij Marvel aan te kaarten. De schrijver trekt hard van leer tegen Stan Lee en redacteurs Marv Wolfman en Len Wein, maar spaart Roy Thomas (“That is a renegade clown on the cross down there“). Nels Eta toont Warlock dan de hoge toren die de clowns (lees: de medewerkers van Marvel Comics) maken met afval, zijnde de comics zelf. De clowns blijken gek te worden als er diamantjes (o.a. werk van McGregor, Gerber en Starlin zelf) de toren doen wankelen. Wanneer Warlock vervolgens naar de deur van de waarheid wordt geleid, komt hij oog in oog te staan met de duistere kant van zijn eigen psyche. Alle wegen leiden naar Magus. Dit verhaal is volgens mij één van de pronkstukken van Marvel Comics uit die fantastische jaren 70.

Warlock wordt bijgestaan door interessante nevenpersonages. De leukste is Pip de trol, een kosmische variant van Howard The Duck, die voor de noodzakelijke (want Warlock is de eeuwige zuurpruim) humor zorgt. Uiteraard komt Thanos, die hier toont wat voor sluwe intrigant hij kan zijn, terug. Zijn huurlinge Gamora ontpopt zich als een ijzersterk (letterlijk en figuurlijk), doch sensueel personage.

Eenmaal Jim Starlin dit verhaal beëindigd lijkt het kaf van het koren. De verhalen lezen nog steeds lekker, maar het grote vuurwerk is reeds ontploft. De verhalen geven hierdoor een gehaaste en zielloze indruk. De reeks wordt als gevolg van nieuw editoriaal beleid stopgezet. Starlin krijgt wel de kans zijn Thanosverhaal af te werken in Marvel Two-In-One Annual #2 en Avengers Annual #7. Wat een mooi sluitstuk van het verhaal kon zijn, en waar Starlin alle belangrijke personages uit zowel Captain Marvel als Warlock opvoert, wordt voor mij persoonlijk geruïneerd door de aanwezigheid van Spider-Man. De webslingeraar in de ruimte versus Thanos??? Neen, sommige dingen werken niet. Warlock zelf krijgt echter wel een waardig afscheid.

Na zijn run op Captain Marvel en Warlock schreef Jim Starlin enkele jaren later de graphic novel The Death Of Captain Marvel.  Geschreven toen hij zelf het verlies van zijn vader aan kanker verwerkt, is dit zijn laatste creatieve mijlpaal. Ook Juniorpress publiceerde een Nederlandstalige versie. Je voelt aan dat vervolgen zoals The Thanos Quest, alle Infinity-rommel en Marvel Universe: The End meer uit commerciële dan uit artistieke overwegingen zijn gemaakt. Hoe dan ook is de invloed van Jim Starlin nog steeds aanwezig binnenin Marvel. Op het einde van The Avengers-film krijgen we bijvoorbeeld zijn beroemdste creatie te zien. Hoewel ik Thanos op het grote scherm wil zien, hoop ik stiekem dat Starlin zijn slag thuis haalt en de rechten op zijn personage terugkrijgt.

Trouwe lezers van deze column weten dat het einde nadert als ik jullie vertel waar je al dit lekkers terugvindt. Voor de liefhebbers van kleur en hardcover raad ik Marvel Masterworks: Warlock volume 2, Marvel Masterworks Captain Marvel volume 3 en Marvel Premiere Classic: The Death Of Captain Marvel aan. Deze uitgaven zijn natuurlijk prijzig. Wie geen problemen heeft met zwart-wit kan zich verdiepen in Essential Warlock volume 1 en Essential Captain Marvel volume 2. Je hoeft zelfs niet ver te zoeken, want onze trouwe sponsor biedt ze allemaal aan.

The Death Of Captain Marvel bij archonia.com

Essential Warlock Volume 1

Marvel Masterworks Warlock Volume 2

Marvel Masterworks Captain Marvel Volume 3

Ik laat jullie hieronder nog genieten van enkele pagina’s uit de Warlockserie. Jim Starlin bereikt hier het zenith van zijn talent.

Eindigen doen we deze keer met een verhelderend interview met de man zelf. Hij is hierin niet mals voor zijn vorige werkgevers.

Comments

comments


Axel

 
avatar
Et alors?