25
Posted 15/08/2012 by Koerian in Columns
 
 

Uw portie chaos, jolijt en hoger inzicht #3: Het Systeem

Beste breinvriezers, ik ben Koerian. Ik zal jullie op tijd en stond voorzien van een column op deze blits flitsende site. Wie ben ik? Een student met te veel vrije tijd die sinds een dikke negen maanden zijn eerste prille stapjes in het weidse comicslandschap zet. Ik zal in deze column mijn ervaringen in, gedachten over en ideeën voor stripland neerpennen.

 

Het Systeem

Lap, ik zit amper aan de derde week van deze column en mijn inspiratie is al op. Het moeilijke derde album. De eerste twee kon ik maanden kauwen en herkauwen. Voor de derde had ik maar een week. Nu dus twee dagen.

Zou dat schrijvers en tekenaars van comics ook overkomen, een acute writers block? Ongetwijfeld, het zijn ook maar mensen. Maar wat doe je dan? Je bent auteur van een goedlopende serie, je moet elke maand opnieuw presteren en elke maand opnieuw een deftige comic afleveren. Daarenboven zorgden je eerste paar meesterwerkjes ervoor dat de verwachtingen van de fans hooggespannen zijn.

Elke serie heeft het, die mindere issue, of issues. Zelfs wonderdebutant van het moment, Saga. Wel vond ik het charmant dat Brian K. Vaughan dan ook gewoon zei aan het einde van nummer vijf dat tekenares/letteraarster/inkster Fiona Staples z’n script maar niets vond. De vrek/kwaliteitsjunk in mij haalt dan, afhankelijk van de kwaliteit van de eerste issues, al dan niet de reeks van de pre-order lijst. Zo heb ik al een aantal reeksen van het DCnU stopgezet en zal ook de laatste, Swamp Thing, weldra sneuvelen. Als ik geld uitgeef wil ik kwaliteit in ruil.

Is een systeem waarin creatievelingen elke maand een kunstwerkje (of toch alleszins iets dat daarvoor moet doorgaan) moeten afleveren dan wel opportuun? Vanuit commercieel oogpunt zeker, want het betekent vaste inkomsten voor de gigantische bedrijven/uitgeverijen. Elke maand rinkelt de kassa. Daalt de verkoop dan maakt men gewoon meer series, houdt men een ‘event’, creëert men een sequel op de prequel van de spin-off van de reboot van een populair personage uit de oude doos of maakt men nog maar eens een inspiratieloze film. Zo kunnen de dividenden op tijd worden uitgekeerd aan professionele maatpakken die waarschijnlijk nog nooit een comic gelezen hebben.

Komt het de creativiteit ten goede? Misschien voor sommigen. Ik weet van mezelf dat mijn hersenen pas beginnen werken onder druk en waarschijnlijk sta ik hierin niet alleen. Maar wat met meesterwerkjes die tijd nodig hebben om te rijpen? Waarom is het debuut van een muziekgroep vaak het beste? Omdat de muzikanten alle tijd hebben om er rustig aan te werken, zonder tijdsdruk. Hoe kan je een mooi afgewerkt verhaal schrijven als er elk maand een nieuw deel moet uitkomen? Je kan geen stukken aanpassen, verbeteren enzovoort. Nochtans is het wel mogelijk, kwaliteit afleveren binnen dit Amerikaans systeem, want ontelbare kunststukjes en –stukken zijn binnen dit systeem gemaakt.

Hiertegenover staat dan het Europese systeem, waarin stripkunstenaars hun werk gewoon uitbrengen als ze het helemaal af hebben. Sommige meer commerciële reeksen (bv. Jommeke) brengen meer tijdsdruk met zich mee dan andere. Toch kan je ervan op aan dat als je een Europese strip koopt je bijna gegarandeerd kwaliteit koopt. Nadeel is natuurlijk het ellenlange wachten op een nieuw deel in een bepaalde serie.

Maar zoals we allen weten zitten Europese strips in de problemen. De opbrengsten zijn te laag, er zijn te weinig kopers en enkel auteurs van zogenaamde familiestrips kunnen hun brood verdienen in het medium. Zelfs iemand als Jan Bosschaert dient nog ander werk te doen naast zijn strips. Er wordt nog veel geschreven maar niemand kan er van leven.

Wat is dan de oplossing? Het Amerikaanse systeem is kapitalistisch, commercieel en staat garant voor mindere edities in goede reeksen en een hele hoop rommel (overproductie iemand?). Het Europese systeem staat voor creativiteit en kwaliteit maar gaat ten onder aan een gebrek aan financiën.

Een oplossing zou zijn strips, comics en cultuur in het algemeen uit handen van privéondernemers en in handen van de staat te plaatsen. Deze moet artiesten dan, net als sporters, alle (financiële) ruimte laten om hun talent te ontplooien.

Er zijn met dit systeem natuurlijk ook allerhande problemen. De prestaties van sporters vallen te meten via objectieve criteria, maar hoe moet de overheid bepalen wat het publiceren waard is? Vanzelfsprekend geldt dit ook voor het huidige commerciële systeem, waar de voornoemde maatpakken alleen maar uitgeven wat genoeg opbrengt. De overheid mag zich natuurlijk ook niet bemoeien met de inhoud van de werken, dat spreekt voor zich.

Misschien is een hybride systeem waarbij vrij ondernemen en door de staat gerunde stripuitgeverijen naast elkaar bestaan nog het beste. Zolang de overheid de creatieve belangen vooropstelt en niet in winstbejag vervalt (en dus bereid is te investeren en niet probeert mee te gaan in de commerciële concurrentielogica) lijkt dit geen enkel probleem, zij kunnen dan ook fungeren als elkaars controleorgaan.

Cultuur is een grondrecht, en kwaliteit moet dan ook worden gegarandeerd. Waarom enkel subsidies, die vrij arbitrair worden verdeeld? Subsidies, verdeeld door het Vlaams Fonds voor de Letteren, die daarenboven nog eens enorm ontoereikend blijken als we kijken naar de toestand waarin de eens zo befaamde Belgische strip vandaag verkeert…

Discussie over dit artikel kan vanzelfsprekend in de comments maar nu ook in het forum voor artikels onder de thread “Uw portie chaos, jolijt en hoger inzicht: Hier spreekt men erover”.

Comments

comments


Koerian

 
avatar