12
Posted 08/08/2012 by Koerian in Columns
 
 

Uw portie chaos, jolijt en hoger inzicht #2: Spiegeltje, Spiegeltje

Beste breinvriezers, ik ben Moerasding. Ik zal jullie op tijd en stond voorzien van een column op deze blits flitsende site. Wie ben ik? Een student met te veel vrije tijd die sinds een dikke negen maanden zijn eerste prille stapjes in het weidse comicslandschap zet. Ik zal in deze column mijn ervaringen in, gedachten over en ideeën voor stripland neerpennen.

 

Spiegeltje, Spiegeltje

Genoeg gelachen, tijd voor het beloofde hoger inzicht en het betreft geen leuk inzicht: comics zijn systeembevestigende, discriminerende rommel.

Maar laat ons beginnen met een vraag: Noem me één lelijke superheld. Nee? Niemand? Dacht het wel.

Zeker in de commerciële, klassieke stripverhalen zijn de ridders van het goede hunks of vamps, halve en hele fotomodellen. Kijk maar naar Superman, Wolverine, Catwoman, Batman, de grote meerderheid van de X-Men, Supergirl, etc. De jongens en meisjes van de Justice League lijken meer op een schare Abercombe en Fitch modellen dan op wakers over de wereld. En voor The Avengers geldt hetzelfde. Hun tegenstanders zijn dan weer wel afzichtelijke monsters. Bruce Banner zegt u? Die verandert in een weerzinwekkend gedrocht. Lelijkaards moeten muteren of transformeren om de status van superheld waard te zijn. Zie ook Captain America.

Tegenvoorbeelden zijn vrij zeldzaam en vallen voor een groot deel aan Alan Moore toe te schrijven. Logischerwijs zou de evolutie naar meer realistische personages (wat uiterlijk betreft) samen moeten zijn gevallen met deze van de klassieke goed tegen kwaad structuur naar een meer gelaagd verhaal binnen de stripindustrie in de jaren 80. Niets is echter minder waar, de personages bleven uitzonderlijk knap, hoe getroubleerd ze ook waren. Klassieke bad ass John Constantine uit Hellblazer is nog steeds een stuk knapper dan u en ik, en de personages in Sin City (van godbetert één van de vaandeldragers van de nieuwe stijl: Frank Miller) kunnen zo poseren voor een lingeriecatalogus.

Hoe komt dit? Met “gewone” mensen hebben stripschrijvers nooit problemen gehad, zij duiken al zeer vroeg in de comicgeschiedenis op. Zie bijvoorbeeld Lois Lane. Ook gehandicapten vormen geen taboe, kijk maar naar Daredevil. Maar ook hier betreft het weer twee uitzonderlijk mooie mensen.

Zijn het dan de tekenaars? Willen zij geen lelijke mensen tekenen? Zijn het allemaal geilaards die met hun rechterhand tekenen terwijl ze met hun linkerhand aan zelfbevlekking doen? Mogelijk.
Misschien ligt het aan de lezers. Mag een geeky droomwereld geen lelijkaards bevatten? Houden wij met z’n allen van perfecte lichamen in ons papieren escapisme? Of zou het kunnen dat wij ons ideaalbeeld willen geprojecteerd zien in comics? Waarschijnlijk. Schoonheid verkoopt, lelijkheid stoot af, zelfs bij nerds. Zouden lelijke Barbies verkopen? Dacht het niet.

Het is door de ratten besnuffeld. Geeft dan niemand om realisme? Hoe kun je nu een geloofwaardige outcast neerzetten terwijl die qua uiterlijk Mister Universe himself benadert? Hoe kan iemand die het halve heelal redt nu geen enkel schrammetje of litteken hebben op zijn of haar volmaakte gezicht? En dan zwijg ik nog, maar niet voor lang, over welke waarden comics impliciet uitdragen.

Ik ben zeker geen zedenpreker. Maar comics dragen een scheef schoonheidsideaal uit. Een discriminerend en exclusief ideaal. Schoonheid is status. Schoonheid wordt al sinds jaar en dag gezien als de veruitwendiging van innerlijke deugd, het goede. Sneeuwwitje en andere bimbo’s tegen de lelijke heks, onderbroekmodel Superman tegen allerhande lelijke monsters. Zijn de parallellen een beetje duidelijk?

Meer recent staat schoonheid ook voor status en geld. Green Arrow, Batman, Iron Man… De gewone man/vrouw heeft geen tijd om zijn/haar lichaam uit te bouwen en heeft geen geld voor dure make-up of schoonheidsoperaties. Het clubje mooie mensen wel. In die zin doet schoonheid ook verkopen, want willen we niet allemaal tot dat selecte clubje behoren? Hoeveel geld wordt er wel niet besteed aan cosmetica allerhande door mensen die er willen uitzien als Angelina Jolie, Catwoman, Brad Pitt of Superman?

Al wie lelijk is, is minderwaardig, dat is de boodschap die wordt uitgedragen. Groot, gespierd, blond, blauwe ogen: de Ariër, of wie zei dat ook weer? Uiterlijk is hét criterium bij uitstek om te discrimineren. Hun schoonheid onderscheidt de superhelden nog maar eens van het plebs. Waarom werd moordverdachte/ modepopje Amanda Knox in Amerika op handen gedragen terwijl er al talloze zwarten onterecht op de stoel zijn beland? Waarom mocht Morel haar racisme lustig botvieren terwijl Maggie De Block half wordt gelyncht als ze een asielzoeker het land uitzet? Zo ook in comics. De held is mooi, de slechterik is lelijk.

Daarom moet het gedaan zijn met make-up-trutten en afgetrainde zelfgebruinde kleerkasten in mijn leesvoer. Geef mij lelijkaards, en dan niet alleen lelijke slechteriken. Ik wil een Superman met een lodderoog en een te brede muil, een Wonder Woman met kleine hangtieten, een Human Torch met een scheve neus. Ach, met een enigszins er normaal uitziende held zou ik al tevreden zijn.

Misschien ligt daar wel het onderscheid tussen strips en kunst. Strips volgen, hoe alternatief ze ook pretenderen te zijn, de platgetreden paden van de commercie, zijn inherent systeembevestigend (natuurlijk staan ze hierin niet alleen, zie bijvoorbeeld Hollywood). Goede hedendaagse kunst is dat niet, ze denkt verder. Alan Moore en Dave Gibbons hier even buiten beschouwing gelaten, want gelukkig zijn daar nog Rorschach en de Comedian om de gekostumeerde posterboys en –girls van antwoord te dienen. Toch nog maar eens Watchmen lezen…

Comments

comments


Koerian

 
avatar