2
Posted 29/04/2012 by Axel in Columns
 
 

Tussen vroeger en nu #2

“Comics zijn over hun creatieve piek heen.”

Bij vreemd toeval kreeg ik Marvel Comics in the 1970’s in handen. De auteur schreef met het nodige aplomb over de fantastische verhalen ruim 40 jaar geleden gepubliceerd. Hij had me bij de ballen. Ik ging de werken opzoeken. Hij had gelijk. Comics zijn over hun creatieve piek heen. Welke zijn die verloren juweeltjes? Waarom zijn ze goed? Waar vind ik ze? Ik ben Axel, onmiskenbaar zelfzeker en blijkbaar uw gids op de weg tussen vroeger en nu. Volgt u mij…

Laat ons starten met een korte voorgeschiedenis. Toen ik twaalf jaar was kreeg ik van mijn ouders een pakketje strips van JuniorPress. Ze brachten toen speciale bundels uit (5 voor 100 Bfr.) met daarin een vijftal comics. Wat zat er in zo’n bundeltje: X-Mannen (middenin de run van Claremont en Byrne, maar dat is een ander verhaal), Peter Parker, De Spectaculaire Spider-Man, Star Wars (bweeuh) en De Verdedigers. Dat was strikt gezien mijn eerste kennismaking met comics (tenzij je Donald Duck meetelt). Ik denk dat ik vanaf dan gezaagd en gespaard heb om alle JuniorPress-bundels te verkrijgen. Ik was verkocht. Het waren, en zijn nog steeds, fantastische verhalen. Maar de vreemdste van die reeksen was ongetwijfeld De Verdedigers.

Nu wil het toeval dat in het naslagwerk Marvel Comics in the seventies een nadruk op de run van Steve Gerber (Man-Thing, Howard the Duck) wordt gelegd. De auteur vergeleek deze run met “Wild tuti fruti“, enkel ingetoomd door de vrij basic tekenstijl van Sal Buscema (The Incredible Hulk, Silver Surfer). In het belang van onafhankelijke journalistiek heb ik de oorspronkelijke JuniorPress-delen (#10 tot en met #21) opnieuw gelezen. Wie zijn comics vroeger in het Nederlands las, en nu gezellig Engelstalig leest, weet dat het niet evident is om de ommekeer te maken. Dus had ik ook de Engelstalige Essentials bij de hand. Ik wou enerzijds weten of de verhalen echt zo vreemd zijn, en anderzijds of ze de tand des tijds hebben overleefd. Dus presenteer ik hier The Defenders.

Achtergrondmuziek: “They’re coming to take me away” (Napoleon XIV)

Voor wie de Defenders niet kent: ze zijn een groep superhelden dat door editoriaal (lees: Roy Thomas) bij elkaar werden gegooid. Teamstrips doen het dan zeer goed. Ze bestaan uit grote namen zoals de Hulk, Namor de Sub-Mariner, Silver Surfer en Dr. Strange. Ze worden omschreven als een non-team. Eigenlijk blijken Strange en Hulk de meer permanente leden. Achteraf komen de veel interessantere Valkyrie, Hellcat en Nighthawk de rangen vervoegen. Veel later komt er nog een heel resem (super)helden aan boord.

Dat Steve Gerber een meester van het absurde en lugubere is heeft hij bewezen met Howard The Duck en Man-Thing. Vooral met de laatste zal hij volgens mij altijd bekend blijven. Maar wat hij met de “Dynamic” Defenders (issues #21-41 en enkele specials) van plan was, heb ik echt het raden naar. Het begint nochtans allemaal onschuldig met een verhaallijn rond de Sons of the Serpent, met een mix van maatschappijkritiek (racisme, de realiteit van de achtergestelde buurten en de gevolgen daarvan) en sterke personages (vooral Valkyrie wordt uitgediept, maar ook Nighthawk krijgt een uitgediepte achtergrond). Dat volgt hij op met een standaard tijdreisverhaal met de Guardians Of The Galaxy. Behoorlijk onschuldig allemaal.

Maar vanaf issue #30 gaat Gerber wat experimenteren. En krijgen we een klein intermezzo met de belachelijke vijand Tapping Tommy. Zijn wapens? Een wandelstok/dolk, tapdans en robots. Deze clown slaagt er in Dr. Strange, Valkyrie en de Hulk (!!) tijdelijk te verslaan.

Daarna start hij een verhaallijn waar de Headmen een centrale rol gaan spelen. En hier is het me echt niet meer duidelijk wat Gerber wou bereiken? Wou hij iets speciaals creëren? Had hij een hekel aan de typische superheldenverhalen? Rookte hij een magische pijp thuis? Het kan een combinatie van de drie zijn. Want tussen issues #31 en 41 krijgen we volgende elementen voorgeschoteld:

De Headmen, bestaande uit Dr. Arthur Nagan (hoofd op gorillalichaam), Ruby Thursday (vrouw met voeibaar plastieken hoofd), Chondu de magiër en Dr. Jerry Morgan (zijn botten zijn gekrompen, zijn huid niet), beramen een aanslag op de Defenders. Hun plan : Chondu, een mindere magiër, zal infiltreren bij Dr Strange, meester-magiër.  Meer zelfs, Chondu zal het lichaam van Nighthawk overnemen.

Nebulon, intergalactische betweter, doet zich voor als zelfhulpguru, compleet met cheerleaders. Door hemelse hersentechnieken kan hij de mensheid op een pad naar de verlichting brengen. “You are all Bozo’s!!”. Hij gaat zijn publiek vergelijken met clowns (zie Bozo The Clown). Dr. Strange, Valkyrie en Hulk gaan undercover naar één van zijn voorstellingen. Lees het gerust nog eens opnieuw: Hulk gaat undercover. Gekleed in een regenjas en hoed herkent schijnbaar niemand hem.

Een Elf met een geweer doodt ondertussen blijkbaar onbelangrijke mensen. Steve Gerber zal de tijd niet krijgen dit mysterie te ontrafelen. Het wordt pas veel later anticlimactisch opgelost.

Hulk gaat een vriendschap aan met een moederloos hertje, dat hij Bambi noemt. Ik verzin dit niet. Op dat moment draait voor Hulk alles rond het kleine dier.

De hersenen van Chondu komen terecht in het lichaam van Nighthawk. Dr. Strange plaatst dan de geest van Jack Norriss (die ervan overtuigd is dat Valkyrie zijn verdwenen echtgenote Barbara Norriss is) in Nighthawk en die draagt vanaf dan voortdurend de hersenen van Kyle Richmond in een schaal mee. De geest van Chondu komt terecht in het hertje. Chondu komt uiteindelijk terug in zijn lichaam. De overige Headmen hebben er echter wat aanpassingen aan gemaakt.

Plantman, Eal en Porcupine, C-list tegenstanders uit de oude doos, gaan op therapie bij Nebulon. Ze hopen dat Nebulon een ommekeer teweeg brengt in hun carrière. Uiteraard zijn ze Bozo’s en komt het tot een gevecht met de Defenders. En uiteraard gaan ze roemloos ten onder.

Valkyrie belandt na een gevecht met Chondu in de gevangenis. Daar moet ze het opnemen tegen een bazige celgenote en verijdelt ze een uitbraak. Natuurlijk is dit niet gemakkelijk, Valkyrie kan namelijk geen vrouwen pijn doen. Haar simpel gevangenisplunje is een verademing tegenover haar eeuwige ijzeren beha (denk Madonna in de jaren ’90).

We krijgen gastoptredens van Power Man (Luke Cage), The Red Guardian (Black Widow-light) en de Son Of Satan. Luke Cage moeten ze wel vooraf betalen, of hij werkt niet mee.

Wat was Steve Gerber van plan? Zeker is alvast dat je de personages niet serieus meer kunt nemen. Maar laat ons wel eerlijk zijn, hoeveel keer krijg je de Hulk met een clownsmasker te zien? Wild Tuti Fruti? Het zijn inderdaad vreemde verhalen, en het is anders dan het typische superheldenvertier uit deze periode. En het had/heeft heel wat fans. Maar de tekenstijl van Sal Buscema is niet echt dynamisch. Het heeft zijn nut, het ziet er behoorlijk uit maar het overstijgt niet. Wellicht vroeg hij zich constant af hoe hij deze verhalen moest visualiseren.

Raad ik het aan? Wel, neem ze mee als je ze moest terugvinden in de bargain bins van je plaatselijke stripzaak, zelfs in het Nederlands valt het best mee. Het geheel bestaat in ook Essentials-vorm (Defenders Volume 1 & 2) en ik vermoed dat de Marvel Masterworks er binnenkort ook aan beginnen. Voor wie echter zijn verhalen door Jason Aaron of Ed Brubaker geschreven verkiest, blijft hier best uit de buurt.

Voor verdere achtergrondinformatie raad ik de volgende site aan: http://longboxgraveyard.com/2012/02/01/33-defenders-of-the-bronze-age/. Ik geef toe daar zelf wat informatie te hebben geplukt (het is eens wat anders dan Wikipedia).

Volgende keer: Tussen Vroeger en nu #3.

Comments

comments


Axel

 
avatar
Et alors?