8
Posted 09/04/2012 by Axel in Columns
 
 

Tussen vroeger en nu #1

“Comics zijn over hun creatieve piek heen.”

Bij vreemd toeval kreeg ik Marvel Comics in the 1970s in handen. De auteur schreef met het nodige aplomb over de fantastische verhalen die ruim 40 jaar geleden werden gepubliceerd. Hij had me bij de ballen. Ik ging de werken opzoeken. Hij had gelijk. Comics zijn over hun creatieve piek heen. In deze column probeer ik jullie daar ook van te overtuigen.

Welke zijn die verloren juweeltjes? Waarom zijn ze goed? Waar vind ik ze? Ik ben WolverAce, onmiskend zelfzeker en uw gids op de weg tussen vroeger en nu. Volgt u mij…

Genetische experimenten, uitgevoerd door buitenaardse wezens met een voorkeur voor vers geslacht babyvlees. Een onderworpen aarde waar natuur en klimaat tilt slaan. De eens zo trotse steden zijn ruïnes. Een groep vrijheidsstrijders zet de tegenaanval in, tegengewerkt door misvormde sadistische aardse collaborateurs.

Is dit het plot van een slechte B-film?  Neen, dit is Marvel Comics in de jaren ‘70. Dit is Killraven.

Aangeraden achtergrondmuziek: “Cowboys” (Portishead – NYC Live)

Roy Thomas (The Avengers, Fantastic Four), gedoodverfde opvolger van de steeds meer in zijn eigen hype gelovende Stan Lee, heeft het idee opgevat een vervolg te breien aan War of The Worlds van HG Wells. Een soort “The Martians Strike Back”. Marvel probeert in die periode immers heel wat literaire werken in strip om te zetten (denk maar aan Conan, Kull, Dracula, Frankenstein, …).

Thomas kan een dolenthousiaste Neal Adams (Green Lantern/Green Arrow, Batman) overtuigen. Het mag gezegd worden, de eerste episode uit Amazing Aventures Featuring War Of The Worlds is echt goed. Het hoofdpersonage Jonathan Raven, ziet als kleuter zijn moeder vermoord en zijn broer Joshua ontvoerd. Hij groeit op in slavernij, wordt opgeleid als gladiator in de arena’s waar de Marswezens kinderen op dood en leven laten vechten. Daar wordt Killraven geboren.

Prima start? Neal Adams’ tempo blijkt te laag om zelfs de eerste issue volledig zelf te tekenen. Roy Thomas heeft het te druk als editor (hij doet dan werkelijk alles). Het project komt in handen van Marv Wolfman (Swamp Thing) en Gerry Conway (The Amazing Spider-Man) en wordt getekend door de zeer middelmatige Herb Trimpe (The Incredible Hulk). Ze produceren echt bagger. De serie lijkt geen lang leven beschoren.

Enter Don McGregor. McGregor schrijft op dat moment volop een fascinerende run met de Black Panther in Jungle Action. Hij test met tijdsgenoten Steve Englehart (Dr. Strange), Steve Gerber (Man-Thing, Howard the Duck en de echte vreemde Defenders-verhalen met The Headmen) en Doug Moensch (Shang-Chi MOKF, later ook Moon Knight) de literaire grenzen van het medium uit. Ver weg van de comics met hoge oplage creëren ze enkele meesterwerken. En dat kan, want er zijn geen hoge verwachtingen of druk bij deze kleinere reeksen.

De personages zijn uiteraard heel stereotiep: Killraven (blank), M’Shulla (de zwarte sidekick), Hawk (de Native American), Carmilla Frost (de feministe) en Old Skull (de retard). Tja, ook dat is Marvel in de jaren ’70. En hun kledij lijkt recht uit een jazzmusical te komen. Maar McGregor maakt er wel iets speciaal van (al of dan niet onder invloed van geestverruimende middelen) als hij deze personages een road trip laat maken. Ze gaan op zoek naar de dood gewaande broer van Jonathan Raven. En zeg nu zelf, wat is er meer Americana dan een road trip?

Het is pas als de verhalen worden geïllustreerd door Craig Russel dat alle puzzelstukken op hun plaats vallen. Russel is een echte artiest in de lijn van Neal Adams, Jim Steranko, Barry Windsor-Smith en Gene Colan. Het is niet genoeg verdienstelijk te zijn. Het draait erom kunst te maken die de verhalen echt een meerwaarde geven (het tegenovergestelde van de jaren ’90 dus).

Samen creëren ze enkele juweeltjes. Zonder veel plotwending weg te geven kun je het verhaal van de “24 Hour Man”op zijn minst fascinerend noemen. Zelfs Cornflakes en McDonalds spelen een hoofdrol in enkele verhalen. Don McGregor maakt zelfs comic-geschiedenis met de eerste interraciale kus.

Het hoogtepunt is de “Death-Birth saga”. Verslaafd aan het menselijk babyvlees richten de Marswezens slavenkampen op, waar ze mannen (Adam) en vrouwen (Eva) laten copuleren. Deze gedwongen voortplanting voorziet hen dan altijd in hun favoriete maaltijd. Drie verhalen komen hier samen: De liefde tussen een Adam en Eva; de waanzin waarin collaborateurs zich gewillig onderdompelen om hun vel te redden en uiteraard is er Killraven, die hier een grote overwinning wil door het kamp uit te schakelen.

De reeks eindigt jammer genoeg zeer chaotisch. Russel verlaat de strip, en visueel stort de reeks in elkaar. Het wordt echt erg als Spider-Man, de wereldberoemde en notoire tijdsreiziger, zich langs weg van een Marvel Team-Up komt moeien. Kort daarna stopt het. Zeven jaar later brengt Marvel de (ontgoochelende) Graphic Novel uit (die ook Junior Press in het Nederlands heeft uitgegeven). Michael Linsner en Alan Davis brengen later afzonderlijk van elkaar wat losstaande verhalen uit, maar de magie is weg.

Ik weet wel, het zal allemaal wat oubollig aanvoelen. Er zijn inderdaad heel wat verwijzingen naar gebeurtenissen uit die tijdsperiode (veel Amerikanen verteerden toen de moord op Kennedy en MLK niet, het waren tijden segregatie, en wie kent Richard Nixon nog?…). Maar de lezers die hun trades bij pakweg Cheap Comics bestellen, vinden er de Essential Killraven voor slechts 3,99 EUR. Laat ons eerlijk zijn, dat is spotgoedkoop. En ja, zwart-wit. Tja, Marvel brengt voorlopig nog geen Omnibus uit.

“I have no ending for this, so I take a small bow” (George Carlin)

Comments

comments


Axel

 
avatar
Et alors?