0
Posted 15/11/2011 by Arno in Comics
 
 

50 jaar Fantastic Four! deel 2 – 70’s en 80’s

De Fantastic Four, ‘s werelds bekendste superheldenfamilie en de grondleggers van het moderne Marvel-universum, bestaan deze maand 50 jaar en dat moet gevierd worden! Hier bij Brainfreeze maken we gedurende november een reis doorheen de levens van Reed, Sue, Johnny en Ben in een (hoe kan het ook anders) vierdelige wekelijkse special! Vorige week zaten we in de jaren ’60, alias de Silver Age waarin het team tot stand kwam en het jonge Marvel-universum steeds verder werd uitgebreid. Deze week bekijken we de evolutie van het vrolijke viertal doorheen de Bronze en Iron Ages van de jaren ’70 en ’80! Flame On!

Teamveranderingen

In 1970 gebeurde haast het ondenkbare toen tekenaar Jack Kirby, die samen met schrijver Stan Lee zowat het ganse Marvel-universum voor het eerst op papier zette (waaronder 102 opeenvolgende issues van de Fantastic Four), Marvel Comics verliet. Kirby stapte over naar Marvel’s Distinguished Competition, waar hij ondermeer begon aan z’n invloedrijke Fourth World-saga. Stan Lee bleef echter nog een tijdje Fantastic Four schrijven – de reeks waarmee het voor Marvel tenslotte allemaal begon – met nieuwe tekenaars John Romita, Sr. (The Amazing Spider-Man) en vooral John Buscema, die eerder al de solo-avonturen illustreerde van de eerder in de reeks geïntroduceerde Silver Surfer. Doorheen de jaren ’70 zou ook Stan Lee de reeks verlaten en zijn schrijftaken overlaten aan Archie Goodwin, Len Wein, Marv Wolfman en vooral Roy Thomas (The Avengers, JSA) en Gerry Conway (The Amazing Spider-Man). Een leuk weetje: al deze Fantastic Four-schrijvers zouden doorheen de jaren ’70 uiteindelijk ook Stan Lee opvolgen als editor-in-chief van Marvel Comics!

Ook de samenstelling van de Fantastic Four zelf zou tijdens deze periode enkele veranderingen ondergaan, hoewel deze nooit zeer lang duurden. We zagen op het einde van de jaren ’60 al dat Sue Richards tijdens haar zwangerschap haar plaats in het team afstond aan Crystal, een lid van de Inhumans. Ze keerde snel terug, maar in Fantastic Four #130 verlaat ze het team alweer na de overbeschermende houding van haar man Reed jegens haar en hun baby Franklin (al doet Reed een aantal issues later nog iets veel erger). Medusa, de koningin van de Inhumans, oudere zus van Crystal, alsook de vrouw (en verre achternicht, don’t ask) van koning Black Bolt neemt gedurende deze tijd Sue haar plaats in.

Ben Grimm, alias The Thing, werd aanvankelijk vanwege zijn schijnbaar onomkeerbare monsterlijke uiterlijk aanzien als het meest tragische lid van de Fantastic Four. Hoewel hij al meermaals terugkeerde naar zijn menselijke vorm, bleef dit “geluk” nooit lang duren. Reed Richards sloeg er in FF #106-107 echter wel in om zijn beste vriend zijn menselijke vorm terug te schenken. Sterker nog, Ben kon – net zoals zijn teamgenoten – zijn uiterlijk en krachten als The Thing aan- en uitzetten! Maar helaas werd hij hierdoor haast waanzinnig en een pak agressiever. Hij keerde zich uiteindelijk tegen zijn teamgenoten en pas na een zoveelste gevecht tegen de Hulk en een levensreddende operatie door Reed werd hij terug zijn oude, grumpy maar vriendelijke zelf, maar dan wel alweer in zijn monsterlijke uiterlijk (FF #111-113).

Na een latere team-up met de Hulk, waardoor hij langdurig aan deze laatste zijn gammastralen afgevende huid werd blootgesteld, transformeerde The Thing alweer in zijn Ben Grimm-vorm zonder superkrachten (FF #167). Hij werd tijdelijk vervangen door Luke Cage, die toen als Power Man zijn Hero for Hire-carrière aan het uitbouwen was. Cage zijn tijd bij de Fantastic Four duurde echter maar even, want Reed Richards had een Thing-exopak klaarliggen voor Ben Grimm, waardoor deze enigszins Iron Man-gewijs van zijn oude krachten werd voorzien en het team weer kon vervoegen (FF #168-170). Niet lang daarna werd dankzij een kosmische energiestraal van niemand minder dan Galactus het exopak van The Thing echter vernietigd en slorpte Ben voldoende straling op om alweer zijn oranje, rotsachtige zelf te worden (FF #175). The more things change…

Reed, Sue, Namor en het lot van de kleine Franklin Richards

Franklin Richards, de pasgeboren zoon van Reed en Sue, was een omega-level mutant, dit betekende dat er in feite geen limiet stond op zijn realiteitsmanipulerende gaven. Toen de tirannieke Annihilus uit de Negative Zone – waarvan zijn hoogtechnologische Cosmic Control Rod er juist voor zorgde dat Franklin zonder complicaties geboren kon worden in FF Annual #6 – de potentiële krachten van de jonge Franklin voor zichzelf wou opeisen en het kind ontvoerde, betekende dit bijna het einde voor het team (alsook voor het huwelijk van Reed en Sue!). Omdat de oncontroleerbare krachten van Franklin de hele kosmos dreigden te vernietigen, zag Reed Richards zichzelf genoodzaakt om het brein van zijn zoon uit te schakelen en hem aldus in een artificiële coma te brengen (FF #140-141)! Sue was uiteraard razend op Reed en vroeg een echtscheiding aan (het was ook rond deze periode dat Medusa een officieel vast lid van het team werd).

Toch duurde het niet heel lang vooraleer het koppel terug samen werd gebracht. En dit door toedoen van niemand minder dan prins Namor, Reed’s grootste rivaal voor de affecties van Sue! Tijdens een opgezette invasie van Atlantis, streden Reed en Namor om de hand van Sue. De band tussen Reed en zijn bijna ex-vrouw werd er alleen maar sterker door en het oorspronkelijke viertal werd herenigd (FF #147-148). Zeer kort hierna ontwaakte ook Franklin uit zijn coma dankzij de vrijgekomen energie van de moordzuchtige robot Ultron-7 tijdens een gevecht met de Fantastic Four, de Inhumans en Ultron’s aartsvijanden de Avengers. Deze strijd – waarin Franklin iedereen redde – vond overigens plaats tijdens het huwelijk van voormalig FF-lid Crystal (alsook een ex van Johnny Storm) en de mutant Quicksilver (de zoon van Magneto en de broer van de Scarlet Witch) in Fantastic Four #150. Ja, het Marvel-universum is nu eenmaal één grote soapserie met superhelden!

Reed ontwikkelde uiteindelijk krachtdempers voor de jonge Franklin, maar zijn (toch fors geminderde) krachten kwamen regelmatig nog eens naar boven. In 1985 werd Franklin in het geheim ook een lid van het Power Pack (issue #17 van hun gelijknamige serie om precies te zijn). Dit was een team jonge kinderen met superkrachten, waarvan hun ouders bevriend waren met de Fantastic Four. Franklin’s codenaam hierin was Tattletale.

Nieuwe werelden, dimensies en bijpersonages

Al werden er in de jaren ’70 zeker niet zoveel belangrijke concepten in de reeks geïntroduceerd als in de sixties, bleven de Fantastic Four doen wat ze het beste doen: nieuwe werelden en dimensies verkennen (en de aarde achteraf verdedigen tegen de vijanden die ze hier hadden gemaakt!). Zo reisden ze ondermeer naar Earth-A (FF #118, een parallelle wereld waar Reed The Thing werd en Ben Grimm Mr. Fantastic) en de Counter-Earth, een nieuwe aarde gecreëerd door de krankzinnige wetenschapper The High Evolutionary. Hieruit was een kwaadaardige Counter-Reed afkomstig genaamd the Brute, die de plaats van de echte Reed in het team trachtte in te nemen (FF #177-178). De echte Reed verloor gedurende een tijdje zijn krachten, maar verkreeg deze sterker dan voorheen terug dankzij niemand minder dan zijn aartsvijand Dr. Doom in een groots opgezet plot van deze laatste om de krachten van de vier voor zichzelf te gebruiken! Zoals gewoonlijk was het natuurlijk alweer Doom’s ijdelheid die ervoor zorgde dat de dictator van Latveria voor de zoveelste keer werd verslagen door de Fantastic Four en zelfs even zijn troon kwijtspeelde (FF#196-200).

Nieuwe personages die gedurende deze periode hun debuut maakten waren ondermeer de overdreven feministische en uit een toekomstige tijdlijn afkomstige krijgster Thundra (FF #129), Agatha Harkness (FF #94) – een goedhartige heks die de mentor werd van de Scarlet Witch en de oppas voor Franklin – en Frankie Raye (FF #164), een nieuwe vriendin voor Johnny Storm. Zij was toevallig ook de stiefdochter van Phineas Horton, de wetenschapper die de originele Human Torch (een synthetische mens) in WO II creëerde. Frankie Raye werd een tijdje de derde Human Torch, maar werd uiteindelijk ingelijfd tot een herald voor Galactus en omgedoopt tot Nova (FF #244).

Sinds de Silver Surfer gedurende een tijdje tot de aarde werd verbannen door zijn voormalige meester, had Galactus nood aan nieuwe heralds. Voor Nova verschenen ook al zijn nieuwe rekruten Air-Walker (FF #120) en de maniakale Terrax the Tamer (FF #211). Het bestand tussen Reed Richards en Galactus, die beloofde de aarde met rust te zullen laten, werd ook even herzien nadat de planeteneter het team hielp in een grootschalig ruimteavontuur (FF #212). Naast Galactus en Doom kregen de Fantastic Four ook in dit tijdperk toch voornamelijk terug te maken met hun oude vijanden de Mole Man, Skrulls en nieuwe incarnaties van de Frightful Four, nog steeds onder leiding van de Wizard.

Fantastic Four Animated

De eerste animatieserie gebaseerd op de Fantastic Four verscheen al in 1967. De reeks werd geproduceerd door Hanna-Barbera Productions (Tom & Jerry, The Flinstones, Yogi Bear), liep tot 1970 en telde 20 afleveringen gebaseerd op enkele bekende verhaallijnen van Stan Lee en Jack Kirby. In 1978, verscheen er echter een tweede, meer beruchte Fantastic Four-animatieserie. De 13-delige reeks werd berucht omdat men Johnny Storm hierin verving door een schattige robot-sidekick genaamd H.E.R.B.I.E. (Humanoid Experimental Robot B-Type Integrated Electronics). Reed, Sue en Ben verschenen zoals in de comics, maar de televisierechten voor Johnny Storm waren ten tijde van deze animatiereeks niet beschikbaar (men wilde een tv-film van de Human Torch uitbrengen, maar dit is er nooit van gekomen). H.E.R.B.I.E. maakte niet lang daarna zijn debuut in de comics in Fantastic Four #209. De schattige robot zou in issue #217 wel gemanipuleerd worden door een superschurk en zichzelf vernietigen, maar uiteindelijk zal Reed Richards doorheen de jaren nog wel meer H.E.R.B.I.E.’s creëren om te helpen in zijn lab en in het huishouden.

Zoek het verschil!

 

Ten slotte verscheen The Thing – nuja, een versie van… – in de Hanna-Barbera-reeks Fred & Barney meet the Thing uit 1979. Dit was echter geen crossover van The Flinstones met de Fantastic Four, maar een tweedelige show waarin er steeds één solo-avontuur van The Thing werd getoond. Hij was echter niet Ben Grimm, lid van de Fantastic Four, maar Benjy Grimm, een tiener die zichzelf kon transformeren in een superheld met een rotsachtige huid. Deze transformatie werd in gang gezet door twee magische ringen bij elkaar te voegen en “Thing ring, do your thing!” uit te roepen. Geef mij maar “It’s Clobberin’ Time” uit de comics. De reeks liep slechts 11 episodes en ik heb precies nu al spijt dat ik erover ben begonnen.

John Byrne brengt de FF back to basics

Vanaf Fantastic Four #232 uit 1981 begon de Canadese schrijver/tekenaar John Byrne (Uncanny X-Men, Alpha Flight) aan de meest legendarische en bejubelde run op Fantastic Four sinds Stan Lee en Jack Kirby zelf. Hij tekende/schreef eerder al enkele issues van de reeks, maar vanaf nu zou hij de reeks niet meer loslaten tot issue #295 uit 1986 (de laatste twee issues werden eigenlijk afgehandeld door Roger Stern en Jerry Ordway nadat Byrne Marvel verliet temidden van zijn laatste verhaallijn).

Byrne wou het klassieke gevoel van het Lee/Kirby-tijdperk opnieuw oprakelen voor een modern publiek en sloeg hier grandioos in: Fantastic Four werd weer grote, epische superheldenactie met kleine, fijne karaktermomenten. Doorheen Byrne zijn run werd Attilan, de thuisstad van de Inhumans verplaatst naar de maan (FF #240), heroverde Doctor Doom zijn troon in Latveria (FF #247), redde Reed Richards het leven van Galactus (FF #242-244) en kwamen we in FF #238 eindelijk te weten wie The Thing zijn tante Petunia was en waar ie aldus zijn andere catchphraseSweet Aunt Petunia!” vandaan haalde. Het team kreeg het ook aan de stok met Gladiator van de buitenaardse Shi’ar, bekend uit de X-Men (FF #249-250), maakte de wedergeboorte van Jean Grey mee (FF #286) en Galactus verorberde de troonwereld van de Skrulls (FF #257). Reed Richards werd voor het redden van Galactus zijn leven uiteindelijk voor een kosmisch tribunaal gesteld. Naast getuigenissen van de Skrulls, de Shi’ar, de Watcher, Thor zijn vader Odin (alsook een cameo van John Byrne zelf) werd hierin ook duidelijk gemaakt dat Galactus een natuurlijke en noodzakelijke kracht in het Marvel-universum was (FF #261-262).

In issue #272 werden we eindelijk voorgesteld tot Nathaniel Richards, de vader van Reed dewelke ook geen vreemde is tot tijdreizen en het bezoeken van andere dimensies. Het Baxter Building werd veroverd door Annihilus terwijl de Fantastic Four op een expeditie in zijn Negative Zone waren, en uiteindelijk werd het hoofdkwartier zelfs de ruimte in gekatapulteerd en opgeblazen door Kristoff Vernard, de geadopteerde erfgenaam van Doctor Doom (FF #278-279)! In Fantastic Four #289 werd het nieuwe, modernere hoofdkwartier Four Freedoms Plaza afgewerkt. Dit werd gebouwd op dezelfde plek waar ooit het Baxter Building stond.

Secret Wars, She-Hulk en de Invisible Girl wordt de Invisible Woman

Begin jaren ’80 begon men met events in superheldencomics: grootse verhaallijnen die een impact hadden op zowat alle reeksen. Terwijl Sue in verwachting was van een tweede kind, werden Reed, Ben en Johnny samen met een hele hoop andere superhelden naar de samengestelde planeet Battleworld getransporteerd voor de eerste Secret Wars. Ben ondervond hier dat hij zonder ernstige gevolgen zijn krachten en uiterlijk als The Thing aan en uit kon zetten. Toen de strijd tegen de omnipotente Beyonder (en Doctor Doom, die uiteraard weer tijdelijk de entiteit zijn kosmische krachten had gestolen) eindigde, besloot Ben om op Battleworld te blijven. Rond deze tijd verkreeg The Thing ook een 36 issues tellende soloreeks (ook mede door John Byrne), na hiervoor al meer dan 100 issues lang de hoofdrol in de team-up-reeks Marvel Two-in-One gespeeld te hebben. In beide reeksen zagen we The Thing ondermeer als een ruimteheld op Battleworld, een bewaker bij de faciliteit Project Pegasus en zelfs als een professionele worstelaar!

Tijdens The Thing zijn verblijf op Battleworld, groeiden zijn achtergelaten vriendin Alicia Masters en zijn beste vriend Johnny Storm dichter naar elkaar toe. Op zijn aanvraag werd overigens zijn plaats in de Fantastic Four na de Secret Wars ingenomen door Jennifer Walters, alias de She-Hulk (FF #265). The Thing keerde echter wel enige tijd later terug naar de aarde en verkreeg alweer zijn plaats in het team, maar keek als een haast gebroken man toe op de trouwplannen van Johnny en zijn ex Alicia.

Maar, zowat de grootste verdienste van John Byrne zijn tenure moet ten slotte wel de transformatie van Sue Richards als de Invisible Girl naar de Invisible Woman geweest zijn (FF #284). Terwijl Sue in de jaren ’60 – zoals de meeste vrouwelijke superhelden bij Marvel – werd aanzien als het zwakste lid van het team (en regelmatig zelfs flauwviel tijdens avonturen), maakte John Byrne haar tot het sterkste lid van de Fantastic Four en de ziel die het team bij elkaar houdt . Toch werd ook Sue door de mangel gehaald, want in Fantastic Four #267 kreeg ze een miskraam en in issue #280 werd haar duistere kant – luisterend naar de naam Malice – dankzij de Hate Monger en de Psycho Man tot leven gebracht. Hoe dan ook, zowel Sue haar kracht om onzichtbare velden te manipuleren als haar sterke karakter zorgden ervoor dat ze tot op de dag van vandaag terecht beschouwd kan worden als het machtigste lid van het team en zal ze zich later zelfs laten gelden als een zeer capabele leidster…

Tot zover het tweede deel van onze reis doorheen de geschiedenis van de Fantastic Four. Volgende week komen de late jaren ’80 en de jaren ’90 aan bod, maar nu hebben we nog eerst wat essentieel leesvoer in petto!

Required Reading

Van de Fantastic Four in de jaren ’70 zijn uiteindelijk bitter weinig collecties uitgekomen in trades of hardcovers. Het begin van het decennium is inmiddels beschikbaar in de hardcover Marvel Masterworks-reeks, terwijl de zwart-wit Marvel Essentials al ietsje verder reiken. Er zijn wel twee Fantastic Four Visionaries-volumes omtrent tekenaar George Pérez te verkrijgen, maar deze bevatten enkel de issues die daadwerkelijk door Pérez getekend zijn, waardoor er zelfs in één trade paperback al snel gaten ontstaan en verhaallijnen onvolledig worden gelaten (Pérez tekende namelijk niet elk opeenvolgend deel van elke verhaallijn). Een leuk ruimteavontuur van het team met ondermeer Galactus, Skrulls en het debuut van zowel H.E.R.B.I.E. als Terrax is sinds kort te verkrijgen in de premiere hardcover Fantastic Four – In Search of Galactus (FF #204-214), geschreven door Marv Wolfman (Crisis on Infinite Earths).

Maar de absolute must-read van dit tijdperk is zonder enige twijfel de run van John Byrne uit de jaren ’80. Gelukkig is deze zowat in zijn geheel beschikbaar in 8 volumes (alsook een extra volume 0 waarin Byrne al een beetje aan het oefenen was met Marvel’s eerste familie). Fantastic Four Visionaries – John Byrne volumes 1-8 bevatten issues #232-295 van de reeks, samen met enkele crossovers met andere reeksen zoals ondermeer Marvel Two-in-One, The Thing, Avengers, X-Factor en Alpha Flight. De volumes zijn beschikbaar bij…

Comments

comments


Arno

 
avatar
I'm not locked in here with you. You're locked in here with me.