2
Posted 06/10/2011 by Arno in Columns
 
 

Crisis in het DC-universum! deel 5 – The New 52


Welkom bij het voorlopig laatste deel van Crisis in het DC-universum!, waarin we – in het licht van de huidige DC-relaunch – de voorgaande grootschalige relaunches van het DC-universum en -multiversum in de afgelopen dertig jaar onder de loep hebben genomen. Nu zijn we eindelijk toegekomen aan de 52 nieuwe reeksen van het DCnU en kijken we naar de nieuwe status quo’s van DC, Vertigo en Wildstorm. Wat is er veranderd, of net niet? Heeft DC na de meest recente relaunch geleerd van haar fouten uit het verleden? Voor we hieraan beginnen, krijgen jullie echter eerst een overzicht van de vorige grootschalige relaunches!

1956: Showcase #4 start de Silver Age en introduceert de nieuwe Flash, een politiewetenschapper genaamd Barry Allen. Hij was een sciencefictionupdate van Jay Garrick, de Flash uit de Golden Age. Al snel volgden er gelijkaardige updates van Green Lantern, Hawkman, The Atom en zelfs de Justice Society (die werd nu de Justice League). Ook DC’s overlevende superhelden uit de Golden Age (Superman/Superboy, Batman, Wonder Woman, Green Arrow en Aquaman) kregen allemaal een update voor een moderner publiek. Het concept van het multiversum werd geboren in The Flash #123 uit 1961 toen de nieuwe Flash uit de Silver Age zijn voorganger uit de Golden Age ontmoette. Vele team-ups volgden hierna tussen de Justice League en de Justice Society. De nieuwe helden leefden hierbij op Earth-1, de oudere generatie op Earth-2.

1985: Crisis on Infinite Earths. Omdat er doorheen de jaren enorm veel parallelle universa werden geïntroduceerd en DC steeds meer en meer personages en werelden – afkomstig van kleinere uitgeverijen (Fawcett Comics, Charlton Comics…) – aan hun multiversum toevoegde, werd er beslist die universa samen met Earth-1 en Earth-2 in één universum samen te voegen. Het nieuwe, singuliere DC-universum was na de Crisis een feit en vrijwel elke grote superheld kreeg een nieuwe, modernere origin. Maar lang niet elke nieuwe reeks die hieruit volgde was een reboot of kreeg een nieuwe richting. Sommige reeksen bleven gewoonweg verder lopen en grote delen van bepaalde helden hun voorgaande geschiedenissen bleef hierbij behouden, met alle verwarring vandien.

1994: Zero Hour – Crisis in Time. Vanwege de verschillende continuïteitsproblemen als gevolg van de aanpassingen na Crisis on Infinite Earths werd er beslist om het DC-universum opnieuw te stroomlijnen en één consistente tijdslijn te introduceren. Vele van de nieuwe aanpassingen en nieuwe richtingen bleken echter onpopulair of gewoonweg onhoudbaar te zijn.

1999: The Kingdom introduceert Hypertime, een nieuw soort multiversum bestaande uit samenstromende alternatieve tijdslijnen, wat alle verschillende en conflicterende versies van verschillende DC-personages tracht te verantwoorden. Het concept werd echter lang niet door elke schrijver gehanteerd en aldus snel vergeten.

2005: Infinite Crisis. De echte sequel op Crisis on Infinite Earths levert alweer een grootschalige stroomlijning van het DC-universum op, waarin de geschiedenis van vele helden nu dichter dan ooit terug bij de Silver Age komt te staan. Het multiversum keert terug maar het aantal universa wordt van oneindig veel teruggeschroefd tot slechts 52. Vele populaire Elseworlds-verhalen en Imaginary Tales, en ook de inmiddels door DC opgekochte uitgeverij Wildstorm, krijgen allen een eigen plekje in de structuur.

2008: Final Crisis. Een eerder traditioneel event dat desalniettemin een herstructurering aanbracht door onder andere Jack Kirby’s Fourth World uit het reguliere DC-universum te schrijven, het Dakotaverse van Milestone Media in te voegen en het bestaan van het multiversum publiekelijk bekend te maken. Ook al werd het gedurende een tijd onmogelijk om doorheen dat multiversum te reizen.

2011: Flashpoint. Doordat Barry Allen door de tijd reisde om in het verleden de moord op zijn moeder door de Reverse-Flash te verhinderen, onstaat er een alternatieve, dystopische tijdslijn. The Flash vindt echter een manier om het DC-universum in ere te herstellen, maar wordt plots onderschept door een mysterieuze vrouw. Zij verklaart vanuit het niets dat twee andere tijdslijnen terug aan de huidige dienen te worden toegevoegd om een grote ramp te voorkomen. Het pre-Flashpoint DC-universum vloeit daarom samen met de werelden uit de Vertigo– en Wildstormimprints. Als gevolg wordt tijdreizen haast onmogelijk en is het DCnU een feit!

DCU + Vertigo + Wildstorm = DCnU !

Maar… Hoe zit het nu eigenlijk met Vertigo?

Justice League Dark, de hoofdreeks voor de meeste Vertigo-personages in het DCnU

Vertigo werd in 1993 opgestart als de imprint van DC voor een meer volwassen publiek. De imprint kwam er dankzij redactrice Karen Berger, die medeverantwoordelijk was voor de zogeheten British Invasion aan comicbookschrijvers in de jaren ’80 (Alan Moore, Neil Gaiman, Grant Morrison, Peter Milligan, Garth Ennis, etc.). Vele van DC’s horror-, fantasy- en magische personages kregen uiteindelijk bij Vertigo een plek, zodat de meeste schrijvers hun eigen ding konden doen, ver weg van al het superheldengeweld uit het reguliere DC-universum en de vele crossovers die hiermee gepaard gingen. Terwijl in de jaren ’70 en ’80 personages als Swamp Thing, John Constantine en Shade the Changing Man wel degelijk in het DC-universum leefden (John Constantine had bijvoorbeeld nog een leuke cameo in Crisis on Infinite Earths), dreven de personages bij Vertigo steeds verder en verder van hun geboorte-universum weg. Hetzelfde gebeurde ook met meer traditionele, doch minder bekende superhelden zoals Animal Man en de Doom Patrol.

Toch bleven de inmiddels eerder tot Vertigo behorende personages her en der opduiken in het reguliere DC-universum. Animal Man en Doom Patrol werden al vrij snel terug in hun geboorte-universum geplaatst (zo was Animal Man prominent aanwezig in Infinite Crisis, 52 en Countdown) en na Brightest Day gebeurde dat ook definitief met Swamp Thing en John Constantine. Vertigo blijft echter wel bestaan als een imprint, maar de personages die in het DC-universum zijn ontstaan worden met de relaunch terug in het DCnU gebracht. Hun reeksen vallen in de relaunch onder de lijn The Dark, een donker, occult en magisch hoekje van het DCnU. Omdat vele van die personages zo lang uit het reguliere superheldenuniversum zijn gebleven, worden toch nog grote delen van hun Vertigo-geschiedenis behouden. John Constantine, de protagonist van de reeks Hellblazer, is hierop echter al een vroege uitzondering. Van hem zijn er nu twee versies: een jongere, ietwat bravere versie in het DCnU en de meer volwassen en donkere versie van Vertigo, waarvan de reeks Hellblazer nog gewoon blijft doorlopen.

En Wildstorm?

Wildstorm werd in 1992 opgestart als één van de studio’s van Image Comics, onder toezicht van Jim Lee. De studio bouwde al snel een eigen superheldenuniversum uit met reeksen als Gen13, WildC.A.T.S. en Stormwatch (later The Authority), maar overzag ook enkele eigen imprints waarin bekende comicsartiesten carte blanche kregen (bijvoorbeeld America’s Best Comics van Alan Moore). Eind jaren ’90 brak Wildstorm met Image en werd de gehele lijn door DC overgekocht. Na Infinite Crisis en 52 werd hun superheldenuniversum als Earth-50 opgenomen in de 52 nieuwe universa van DC.

Stormwatch, de nieuwe thuis voor de Wildstorm-helden

Het redelijk jonge superheldenuniversum van Wildstorm kent echter ook heel wat relaunches en reboots doorheen haar korte geschiedenis, maar de meeste hiervan duurden echter nooit lang. In Eye of the Storm uit 2001 werd de focus gelegd op volwassen superheldentitels en in Worldstorm uit 2006 kreeg het volledige universum een reboot dankzij de gebeurtenissen uit Captain Atom: Armageddon (hierin werd het personage van DC tijdelijk in het Wildstorm-universum geplaatst). Worldstorm faalde echter grandioos, waardoor ze het in 2008-2009 nog probeerden met World’s End. In dat gigantische event werd de Wildstorm-aarde gereduceerd tot een post-apocalyptisch landschap.

Met de DC-relaunch worden de superhelden van Wildstorm echter helemaal in de geschiedenis van het nieuwe DCnU opgenomen. Alle personages krijgen dus opnieuw een volledige reboot. Hoewel de titels Stormwatch en Grifter onder de nieuwe The Edge-lijn worden gepubliceerd, wordt er over het algemeen toch verwacht dat de Wildstorm-helden “braver” zullen worden in het DCnU en voornamelijk achter de schermen zullen werken. Met andere woorden, verwacht voorlopig dus geen heuse massavernietigingsscènes waarvoor bijvoorbeeld The Authority zo bekend was in een universum waar ook superhelden als Superman, Wonder Woman en Green Lantern rondvliegen.

De nieuwe status quo van het DCnU

Superman, Flash en Cyborg: total reboot! Wonder Woman en Aquaman: semi-reboot! Batman en Green Lantern: euhm, carry on!

In september deed DC eindelijk wat ze in feite al na Crisis on Infinite Earths al had moeten doen: elke reeks laten beginnen met een nieuwe nummer één, waardoor er in principe 52 nieuwe instappunten tot het nieuwe DCnU worden gegeven . (Dat toont maar even in hoeverre de industrie is veranderd in de afgelopen 30 jaar. Vroeger was het juist omgekeerd: toen werden vooral reeksen met een hogere nummering gegeerd, dat betekende immers dat de reeks consistent populair was en de tand des tijds kon weerstaan!). Hoewel het na één maand nog te vroeg is om te kijken welke veranderingen er precies hebben plaatsgevonden, kunnen we over het algemeen stellen dat alle personages jonger zijn en superhelden amper vijf jaar bestaan. Behalve dan Batman, vermits zijn zoon Damian Wayne (de huidige Robin) toch minstens een jaar of acht moet zijn, dient Bruce Wayne zijn superheldencarrière al meer dan tien jaar geleden gestart te moeten hebben. (Hij ontmoette immers Talia al Ghul, de moeder van Damian, pas toen hij al een tijdje Batman was… tenzij dat nog geretconned wordt natuurlijk). Bruce zou in zijn vroege jaren dan voornamelijk in de schaduw geopereerd hebben, gelijkaardig aan zijn status quo na Zero Hour, want het is Superman die erkend wordt als de eerste publieke superheld.

Toch kunnen we niet van een volledige reboot spreken. Zo zullen terug bepaalde elementen en verhaallijnen uit de voorgaande periodes van het DC-universum blijven bestaan. Maar niet voor alle personages! Net zoals het geval was na Crisis on Infinite Earths, krijgen vrijwel alle grote personages (Superman, Wonder Woman, Green Arrow) een bijna volledige reboot, terwijl enkel de nieuwe Batman en Green Lantern-reeksen gewoon verder bouwen op de verhaallijnen van de afgelopen jaren. De jaren na de eerste Crisis toonden ons al dat het misschien wel een goed idee kan zijn voor elke held apart, maar dat zowat alles in het honderd begint te lopen vanaf het moment dat er zich teamreeksen en crossovers aandringen.

DC tracht ons echter gerust te stellen: er zou namelijk een vaste tijdslijn zijn, gelijkaardig aan wat er gebeurde na Zero Hour, waarin alle grote gebeurtenissen in het leven van de helden in de laatste vijf jaar werden opgenomen. Spijtig genoeg heeft nog niemand die tijdslijn gezien, en zou ze pas met mondjesmaat aan de lezers worden getoond. Het zal dus nog afwachten worden eer we weten wat er allemaal veranderd is in het nieuwe DCnU. Toch zie ik hier ook een probleem. Is elke schrijver wel op de hoogte van de tijdslijn? En wat doen we dan met de kleinere details in de verhaallijnen die zogezegd nog wel zijn gebeurd?

Het probleem met de nieuwe oude geschiedenis van het DCnU

Laten we Green Lantern en Superman als voorbeeld nemen. Green Lantern blijft gewoon verderlopen en Superman krijgt een reboot. De nieuwe Green Lantern-reeksen bouwen dus gewoonweg verder op Green Lantern volume 4 van Geoff Johns en diens zustertitel Green Lantern Corps volume 2, met alle events zoals de Sinestro Corps War (2007) en Blackest Night (2009) inbegrepen. Die reeksen bouwen dan weer verder op Green Lantern: Rebirth (2004). Maar Rebirth bouwt verder op Hal Jordan zijn transformatie tot Parallax in Emerald Twilight (1993), zijn poging om het universum te herschrijven in Zero Hour (1994), zijn opoffering in The Final Night (1996) alsook zijn latere transformatie tot de Spectre in Day of Judgment (1999). De verhaallijn Emerald Twilight lijkt alvast zeker en vast gebeurd te zijn in het nieuwe DCnU (er werd al zelfs naar verwezen in Green Lantern: The New Guardians #1), maar deze verhaallijn bouwde op haar beurt dan weer verder op The Death and Return of Superman (1992-1993), waarin Coast City werd vernietigd. Dit was immers de gebeurtenis die de gehele val van Hal Jordan in gang zette.

Deze scène zou gebeurd zijn in de geschiedenis van het DCnU

Superman krijgt in het DCnU wel een volledige reboot, maar volgens de geruchten zou de Death and Return of Superman-verhaallijn – waarin hij schijnbaar sterft na een gevecht met Doomsday – wel gebeurd zijn. Toch kan dat niet gelopen zijn zoals we het in de oorspronkelijke comics gelezen hebben. In het DCnU is Superman als Clark Kent immers alleenstaand en is er nog geen enkele sprake van een relatie met Lois Lane. In The Death and Return of Superman waren Clark en Lois echter al wel een tijdje verloofd en was zij op de hoogte van zijn geheime identiteit. Dus, zelfs al gebeurde Superman’s gevecht en dood tegen Doomsday, dienen in het DCnU de kleine karaktermomenten met Lois toch herschreven te worden.

Deze scène (een paar pagina’s eerder in dezelfde comic) gebeurde in het DCnU echter niet

Voorbeelden zoals deze zijn nu al doorheen het hele DCnU te vinden. In diezelfde Death and Return of Superman ontmoetten we bijvoorbeeld ook voor het eerst Superboy, die in het DCnU echter een volledig nieuwe figuur blijkt te zijn die Superman nog niet eens heeft ontmoet. Ook recentere verhaallijnen zoals Blackest Night en Brightest Day ondervinden hetzelfde probleem. De Blackest Night mag dan wel min of meer hetzelfde te hebben plaatsgevonden voor de Green Lanterns, maar voor helden als Superman, Wonder Woman en Green Arrow ligt dat wel even anders. De aparte Blackest Night tie-in van de Justice Society mag ook vergeten worden, want van het team valt in het DCnU immers geen spoor te bekennen. Het DCnU doet dan ook weer uitschijnen dat Brightest Day nog wel degelijk gebeurde voor Aquaman, Deadman, Hawk en Dove. Maar Firestorm, die een even grote rol speelde in dat event, kreeg in de nieuwe Fury of Firestorm #1 dan weer wel een volledige reboot. Met andere woorden: vergeet zijn scènes uit Brightest Day dus maar.

Conclusie: verander slechts één detail in de geschiedenis van één belangrijk personage, en je mag er zeker van zijn dat dat een domino-effect zal hebben op het gehele universum, waardoor je meteen ook de geschiedenis van heel wat andere aanleunende personages mag aanpassen. Dat is niets nieuw, want we zagen dit immers ook al na Crisis on Infinite Earths. De dood van Barry Allen en het eindgevecht tegen de Anti-Monitor gebeurden bijvoorbeeld nog wel, want de helden herinnerden die schurk nog in de latere Sinestro Corps War, maar de dood van Supergirl werd dan weer wel door iedereen “vergeten”, want dat personage bestond nog niet in het toenmalige nieuwe DC. Het probleem bij zulke verklaringen is dan weer dat er op den duur vrijwel niets meer van de oorspronkelijke verhaallijn overblijft. Probeer een nieuwe lezer dan maar eens een oude trade paperback te laten lezen!

Weet je nog, die Crisis-events?

What do you mean my role in Infinite Crisis never happened?! – Superboy-Prime

DC-hoofdredacteur en de man achter de relaunch, Dan Didio, liet onlangs via Facebook weten dat alle Crisis-events recentelijk uit de geschiedenis van het nieuwe DCnU werden geschreven. Ze hebben dus nooit plaatsgevonden. Toch werd er in de nieuwe Hawk and Dove #1 al gerefereerd naar de dood van Don Hall (de eerste Dove) in “the greatest Crisis man has ever seen“. Dat personage zijn dood vond namelijk plaats gedurende de Crisis on Infinite Earths. De hele huidige Batman Inc.-saga bouwt ook verder op het feit dat Dick Grayson, nu terug Nightwing, gedurende een tijdje de mantel van zijn mentor overnam na zijn schijnbare dood in, jawel, Final Crisis. Alweer een heuse verhaallijn die moet worden aangepast. Didio verbeterde zichzelf nadien door te zeggen dat er voor sommige personages misschien wel persoonlijke Crisis-events waren geweest, maar dat ze dus helemaal niet op dezelfde manier verliepen zoals we in de oorspronkelijke comics hebben gelezen.

Hoewel we het zeker niet erg vinden dat de altijd toch zeer verwarrende Crisis-events nu uit de continuïteit geschreven worden, lijkt Dan Didio zijn statement me enorm laattijdig te komen. Er zou immers toch al een tijdje een geheel nieuwe tijdslijn voor het DCnU zijn, en pas nu werd er beslist om zich te ontdoen van de grootste en meest verwarrende verhaallijnen van allemaal. Dat lijkt eens te meer een bewijs dat de huidige DC-relaunch een beslissing was die halsoverkop werd genomen, en dat de redacteurs en schrijvers zelf niet zo goed meer schijnen te weten wat nu wel en wat niet gebeurd is in het leven van hun personages. DC lijkt, ondanks het herstarten van de volledige lijn in één maand, dus exact dezelfde fout te maken als na de Crisis on Infinite Earths: het ene personage zijn/haar geschiedenis wordt aangepast en het andere niet. Dat gebeurde allemaal zonder een duidelijke algemene richting voorop te stellen. Dat is gewoon vragen om problemen wanneer die uiteindelijk moeten worden samengevoegd.

Relaunch Crisis? Crisis on Infinite Reboots?

Pagina één van All-Star Superman: alles wat je moet weten over de oorsprong van Superman in welgeteld acht woorden!

Ja, uiteindelijk draait het hier om details in de levens van fictieve personages, maar zoals we in de vier voorgaande delen al hebben gezien, heeft DC (alsook haar fanbase) een reputatie van zich juist te hard op die details te concentreren en de hieruit ontstane inconsistenties aan te kaarten. En wanneer meteen nogal veel inconsistenties tegelijk moeten worden aangepast, komt er gegarandeerd een Crisis van. Het bedrijf volgt echter ook nog steeds de filosofie van ex-redacteur Julius Schwartz, die stelde dat men om de tien tot vijftien jaar het DC-universum flink door elkaar dient te schudden om het relevant te houden voor nieuwe lezers. Dat is iets wat ik nooit zeer goed heb begrepen. Want, in tegenstelling tot vele personages van Marvel (die nog nooit een grootschalige reboot hebben moeten doorvoeren), zijn toch tenminste de oorsprongsverhalen van de grootste DC-superhelden, op de Justice Society uit WOII na, niet gebonden aan één bepaalde tijdsperiode. Hierdoor kunnen ze voor eeuwig en altijd blijven gelden. Zeer ironisch dat juist de origins van de DC-helden keer op keer worden verteld met nieuwe details, die uiteindelijk enkel op korte termijn iets betekenen, terwijl de belangrijkste elementen hiervan op lange termijn toch dezelfde blijven.

Dat de DC-relaunch een grandioos succes is valt natuurlijk niet te ontkennen en zelfs als oude lezer kan je met volle teugen genieten van vele nieuwe reeksen. Toch hadden we liever gezien dat DC, als de relaunch dan toch zo onvermijdelijk was, op een waardige wijze haar oude continuïteit vaarwel zei en geheel opnieuw begon zoals ze eerder al trachtten te doen in 1985. Het blijft natuurlijk maar de vraag wanneer men beslist dat ook deze net opnieuw gelanceerde versies van hun superhelden teveel continuïteitsbagage hebben vergaard, te verwarrend zijn gemaakt of enkele nieuwe foutjes alweer dienen te worden aangepast.

In het nieuwe DCnU blijft men overigens nog terugkijken naar Flashpoint en andere gebeurtenissen uit het verleden. Momenteel wordt door vele lezers verwacht dat de mysterieuze vrouw uit Flashpoint #5 die in alle nieuwe 52 comics op de achtergrond gespot werd (Glorith? Een nieuwe Time Trapper? Een nieuwe Harbinger?) aan de basis zal liggen van een nieuwe Crisis (hoewel de 30e verjaardag van Crisis on Infinite Earths pas in 2015 valt). Verder zal ook het multiversum opnieuw worden geïntroduceerd, want de Justice Society zal wel degelijk terugkeren op Earth-2 en ook Grant Morrison zijn toekomstige Multiversity-reeks belooft een tocht doorheen verschillende parallelle werelden. We hopen gewoon dat DC voor de oude fans snel met een degelijke tijdslijn voor de boeg kan komen om alle huidige verwarring en kritiek de wereld uit te helpen en zowel voor de oude als de nieuwe lezers goeie, toegankelijke verhalen blijft vertellen over de grootste superhelden ter wereld.

De opkomende Multiversity

Hiermee komt onze lange tocht doorheen de voorgaande en huidige DC-relaunches tot een einde. Hopelijk hebben jullie ervan genoten en zijn er niet al teveel ware head explosions voorgevallen na alle informatie te hebben opgeslorpt. We horen jullie alvast graag terug bij de volgende Crisis! (doch liefst niet al te snel als het even kan, DC!)

Comments

comments


Arno

 
avatar
I'm not locked in here with you. You're locked in here with me.