1
Posted 10/07/2011 by Arno in Comics
 
 

Brainfreeze Special: 25 jaar The Man of Steel!

The Man of Steel #1: de legende begint opnieuw

Wanneer je kijkt naar de enorm uiteenlopende internetreacties over DC’s “zachte” reboot in september, is het misschien maar goed dat er nog geen wijdverspreid internet was 25 jaar geleden. 1986 was immers het jaar dat DC Crisis on Infinite Earths uitbracht, één van de allereerste megacrossovers die tevens een volledige reboot inluidde van de bekendste personages van de uitgever. De grote Crisis bracht aan DC’s Golden en Silver Age geschiedenis, met al haar parallelle werelden en figuren, een einde. Vanaf nu zou er maar één DC universum zijn, één aarde… en één Superman.

In juli 1986 werden de eerste twee issues van de zesdelige minireeks The Man of Steel uitgebracht, geschreven en getekend door John Byrne (Alpha Flight, Uncanny X-Men, Fantastic Four) en geïnkt door Dick Giordano (Green Lantern/Green Arrow, Batman). De reeks zou een volledige reboot worden van de eerste superheld, verteld voor een (toen) modern publiek. Terwijl Alan Moore (Watchmen, V for Vendetta) de taak kreeg om de Silver Age-Superman af te ronden in de tweedelige verhaallijn Whatever Happened to the Man of Tomorrow?, nam Byrne de controle over Supes’ nieuwe status quo en zou hij uiteindelijk ongeveer twee jaar lang zowel Action Comics als de Superman-reeks (die overigens herstart werd met een nieuwe nummer 1) voor zijn rekening nemen. In deze Brainfreeze Special nemen we The Man of Steel nog eens onder de loep, hoe leest deze mijlpaal in het genre na 25 jaar?

The Man of Steel #2: Enter Lois Lane!

The Man of Steel vertelt stapsgewijs het vroege leven van Superman in Smallville, zijn uittocht naar Metropolis, zijn eerste ontmoetingen met Lois Lane en latere collega’s van The Daily Planet, met aartsvijand Lex Luthor, maar ook met Batman en Bizarro. Steeds merk je een breuk op met het verleden: alle personages, waaronder Superman zelf, blijven enigszins herkenbaar maar toch zijn er belangrijke verschillen. In de Silver Age bijvoorbeeld was Superman haast omnipotent. Hij kon planeten jongleren en mocht hij een niesbui krijgen moest hij haast oppassen dat hij geen naburige ster uitblies. Byrne bracht hier verandering in. Al bleef Supes één van de sterkste wezens op onze planeet, was er toch een duidelijke dip in zijn krachtenniveau. Dit is duidelijk merkbaar wanneer hij schijnbaar moeite heeft met een haperend experimenteel ruimteveer, met Lois Lane aan boord uiteraard, veilig aan de grond te brengen (deze scène werd later gebruikt in de film Superman Returns). Tevens was de scène in de comic ietwat slecht getimed, zo snel na de werkelijke ramp met de Challenger space-shuttle eerder dat jaar. In de verklaring van Superman’s krachten werd eveneens gesteld dat hij een zeer dun ondoordringbaar krachtveld rond zich heen had. Dit verklaarde waarom zijn kostuum, in deze versie aan elkaar genaaid door Ma Kent en dus niet gefabriceerd uit zijn babylakens van Krypton, nooit schade ondervond. Zijn cape had dit voordeel echter niet en in deze periode zien we inderdaad enorm veel gescheurde capes de revue passeren.

Eerste post-Crisis ontmoeting tussen twee legendes in The Man of Steel #3

The Man of Steel deed echter nog veel meer concepten uit de Silver Age teniet. Weg was het Fortress of Solitude met haar gigantische gouden sleutel, weg was Supes’ vroege gekostumeerde carrière als Superboy in Smallville (wat later enorme continuïteitscomplicaties opleverde voor het Legion of Super-Heroes in de toekomst, dat tenslotte steunde op de Superboy-identiteit) en weg waren alle verschillende soorten Kryptonite, een plotelement dat in de Silver Age net iets teveel werd gebruikt (aanvankelijk kwam er hiervan zelfs maar één stukje op aarde terecht). Ook verdwenen was de notie dat er meerdere overlevenden van de planeet Krypton zouden zijn (bye bye Supergirl en Krypto), wat Superman alweer als de werkelijke laatste zoon van Krypton neerzette. De planeet Krypton werd in deze reboot overigens afgebeeld als een koude, gevoelloze planeet, waar wetenschap en logica primeerden op emoties en lichamelijk contact. Zo werden de kinderen van Krypton geboren uit zogeheten Birthing Matrixes, bestaande uit verzameld genetisch materiaal van hun ‘ouders’. In feite was het enige moment dat Jor-El en Lara (de geboorteouders van de jonge Kal-El) enig lichamelijk contact hadden die ene kus vlak voordat de planeet ontplofte en hun zoon richting aarde werd geslingerd.

Een nieuwe look voor Lex Luthor in The Man of Steel #4

Een grote verandering die hieruit voortvloeide was dat Kal-El’s Birthing Matrix pas opende toen zijn raket neerstortte in Smallville. Hij werd daarom dus ‘gefabriceerd’ op Krypton, maar geboren op de aarde zelf. Sterker nog, hij leert in deze reeks pas op het einde en in zijn identiteit als Superman waar hij werkelijk vandaan komt, wanneer een holografische projectie van Jor-El voor hem verschijnt. Een andere grote breuk met het verleden was het feit dat Jonathan en Martha Kent, zijn pleegouders uit Smallville die hem Clark Kent noemden en hem zijn waarden bijbrachten, blijven leven en hem meehelpen in het construeren van zijn superheldenidentiteit. In alle voorgaande vertellingen van zijn oorsprong, stierven ze vooraleer hij naar Metropolis trok. Nu bleven ze in leven en vervulden ze een waardige rol als supporting cast, waardoor Superman af en toe aan de drukte van Metropolis kon ontsnappen met een stukje van Martha’s appeltaart in Smallville.

De grootste breuk met het verleden was misschien wel het karakter van Clark Kent zelf. In The Man of Steel, wordt Superman immers gewoon gezien als de superheldenidentiteit van Clark Kent, een manier om mensen beter te helpen. In de Golden en Silver Age, was het echter Clark Kent die werd gezien als de gefabriceerde persoonlijkheid, een manier om als reporter bij een grote krant snel op de hoogte te zijn van gebeurtenissen waar Superman nodig zou kunnen zijn. Byrne maakte daarom Clark Kent een pak assertiever. Weg was dus de slungelige, mild-mannered en bij momenten gespeeld laffe Clark die we zo goed kennen uit ondermeer de films met Christopher Reeve. Nu was Clark een footballheld uit Smallville, een prijswinnende reporter en was het als Clark, en dus niet als Superman, dat hij uiteindelijk met Lois Lane een relatie begon (die later uitmondde in een huwelijk).

Bizarro Vs Superman op de cover van The Man of Steel #5

Ook weg was zijn aanvankelijke vriendschap die later uitmondde tot het tegenovergestelde met Lex Luthor. Terwijl in de Silver Age Clark als Superboy al meermaals met zijn aartsvijand te maken kreeg (denk de tv-reeks Smallville, maar dan met kostuums), ontmoette hij Luthor pas in Metropolis zelf. Ditmaal was Lex echter geen krankzinnige wetenschapper die zijn tijd afwisselde tussen ondergrondse laboratoria en de gevangenis, maar een corrupte, lichtjes kalende zakenman op middelbare leeftijd en zowat de machtigste persoon in Metropolis. Ten minste, tot Superman in zijn stad opduikt (en spontaan heel wat meer haaruitval veroorzaakte). Al kreeg deze versie aanvankelijk het verwijt een “magere versie van Marvel’s Kingpin” te zijn, werd er aan Luthor’s ego gelukkig niets veranderd (een leuk moment vindt plaats in de tweede issue van de hernummerde Superman-reeks: Luthor’s computers berekenen dat Clark Kent en Superman wel één en dezelfde persoon moeten zijn, maar Luthor wijst dit af door te stellen dat een man met de krachten van Superman zich nooit zou verschuilen achter zo’n alledaagse, burgerlijke identiteit… ha!).

In het derde hoofdstuk van The Man of Steel krijgen we dan de eerste post-Crisis team-up van Superman en Batman. Terwijl deze heren in de Silver Age de beste maatjes waren, viel dit deze keer iets anders uit (maar dan niet in de extreme mate zoals in bijvoorbeeld The Dark Knight Returns van Frank Miller, waarvan Byrne deels zijn inspiratie haalde). Hoewel de beide superhelden uiteindelijk een diep respect voor elkaar zouden komen te koesteren, staan hun enorme verschillen steeds in de weg. Batman stelt over Superman op het einde van de team-up “who knows? in a different reality, I might have called him ‘friend’ “, een mooie verwijzing naar de vorige periode.

Jor-El en Lana Lang op de cover van The Man of Steel #6

Ten slotte maakte de minireeks de relatie tussen Clark Kent en jeugdvriendin Lana Lang dat tikkeltje tragischer, en gaf ze ook een nieuwe origine aan Superman’s kloon Bizarro. Ditmaal was er geen sprake van een achterwaarts-sprekende domoor, maar een koelbloedig zwijgende en vrij akelige kloon (genetisch gemodificeerd door Lex Luthor uiteraard).

The Man of Steel blijft na 25 jaar nog steeds een meesterwerkje en een goeie, stevige template waarop verdere Supermanverhalen kunnen worden gebouwd. John Byrne’s klassieke tekenstijl is uitermate geschikt voor de hoofdpersonages en ook al zijn sommige concepten ietwat gedateerd, leest het verhaal (of eerder, de anthologie van zes aparte hoofdstukken) lekker vlot weg. Al ga ik persoonlijk niet akkoord met enkele van Byrne’s aanpassingen aan de mythologie van ‘s werelds eerste superheld, deed de schrijver/tekenaar hiermee een zeer goede poging om Superman terug relevant te maken voor een modern publiek. Een poging die overigens lukte en DC zeker geen windeieren heeft gelegd. De serie vormde ondermeer de basis voor de tv-reeks Lois & Clark uit de jaren ’90, Superman: The Animated Series en ook Superman: For All Seasons van Jeph Loeb en Tim Sale (de hoofdinspiratiebron voor de tv-reeks Smallville) werd hierop gebaseerd.

Toch, hoe vernieuwend de reeks ook was, brachten in de afgelopen tien jaar schrijvers zoals Jeph Loeb, Mark Waid, Geoff Johns, Kurt Busiek en Grant Morrison opnieuw heel wat elementen uit de Silver Age terug in de Supermanmythologie. Het Fortress, Krypto, Supergirl, opnieuw een krachtstijging voor Superman, verschillende soorten Kryptonite, een domme Bizarro en zelfs een Lex Luthor die teruggreep naar zijn roots als krankzinnige wetenschapper (hoewel zijn positie als machtige zakenman sinds The Man of Steel nooit meer is verdwenen)… Allen kwamen ze in een modern tintje terug.

Superman: Birthright

In 2003 brachten Mark Waid (Kingdome Come, Irredeemable, ‘s wereld nummer #1 Superman fan) en Leinil Francis Yu (Secret Invasion, Wolverine) Superman: Birthright. Deze twaalfdelige serie bracht opnieuw een modernere take op de oorsprong van Superman en leest als een soort Ultimate-versie, of zelfs Hollywoodversie van het bekende verhaal (het is niet verwonderlijk dat, mochten de geruchten kloppen, een groot deel van deze verhaallijn zal worden gebruikt voor de nieuwe film Man of Steel in 2012). In Birthright werd Krypton terug wat indrukwekkender en minder kil voorgesteld, werd de jonge Kal-El wel degelijk op de planeet geboren, werd zijn latere kostuum uit Kryptoniaanse materialen gefabriceerd en werd eveneens de vriendschap tussen de jonge Clark en jonge Lex Luthor (die ditmaal zijn fortuin vergaarde met onderzoek naar buitenaards leven) teruggebracht.

De plaats in de continuïteit van Birthright zorgde echter nog steeds voor debat en continuïteitsproblemen, vandaar dat in 2009-2010 Geoff Johns (Green Lantern, The Flash) en Gary Frank (Supreme Power) Superman: Secret Origin op de wereld loslieten. Na Infinite Crisis, de sequel op Crisis on Infinite Earths, kon er immers weer wat aangepast worden aan de geschiedenis van het DC universum. Geoff Johns, duidelijk een grote fan van de eerste twee Supermanfilms van zijn voormalige mentor Richard Donner, bracht heel wat concepten uit deze films rechtstreeks in de comics. De tekenstijl van Gary Frank zorgde er tevens voor dat Superman er als twee druppels water uitzag zoals acteur Christopher Reeve. De zesdelige Secret Origin bouwt verder op de vroege vriendschap tussen Clark en Lex uit Birthright en de Smallville-serie en brengt ook Clark gedeeltelijk terug in kostuum als Superboy (waardoor de continuïteitsproblemen met het Legion min of meer weer van de baan zijn). De raket die Krypto naar de aarde bracht landt al zeer vroeg in Smallville. Verder worden Krypton en het Fortress of Solitude voorgesteld met de kristaltechnologie uit de films, en komt zelfs de eerste ontmoeting tussen Lois Lane en Superman rechtstreeks uit Superman: The Movie (1978).

Een overzicht van de gebeurtenissen in Superman: Secret Origin

 

Wat zowel Birthright en vooral Secret Origin veel beter in dit tijdperk schijnen te doen dan The Man of Steel, is Superman’s publieke status als een illegale alien (en waarschijnlijk meteen ook de eerste alien waarvan de mensheid in het DC universum het bestaan van weet) aankaarten. Vooral in Secret Origin wordt dit mooi uitgebeeld met een paniekerige confrontatie tussen Superman en het Amerikaanse leger onder leiding van generaal Sam Lane (de vader van Lois).

Met de DC relaunch in september zal Grant Morrison (All-Star Superman, Final Crisis) met een nieuwe Action Comics #1 alweer een nieuwe origine voor de man van staal presenteren. Toch lijkt het onvermijdelijk dat concepten geïntroduceerd in The Man of Steel, hierin alweer zullen opduiken. Hoewel Birthright en Secret Origin mijn persoonlijke voorkeur genieten, bouwen beide enorm voort op het nostalgiegevoel van de lezer (respectievelijk de Silver Age en de eerste twee films). The Man of Steel was echter een volledige breuk met het verleden en bracht een geheel vernieuwde, frisse, doch herkenbare kijk op de oorsprong van Superman die na 25 jaar nog lekker vlot wegleest en het daarom verdient om extra in de verf te worden gezet. Kortom, Happy 25th Birthday!

Comments

comments


Arno

 
avatar
I'm not locked in here with you. You're locked in here with me.