1
Posted 28/10/2010 by Koen in Comics
 
 

Review: BAREFOOT GEN (Keiji Nakazawa)

Deze reeks leerde ik een tiental jaar geleden kennen via de krant De Morgen, waarin Geert De Weyer wekelijks een stripklassieker besprak. Op dat moment waren er echter slechts 4 van de 10 volumes in het Engels verkrijgbaar. Begin dit jaar verschenen eindelijk de laatste 2 volumes van ‘Barefoot Gen’ bij uitgeverij Last Gasp, een evenement waar in mijn ogen te weinig ruchtbaarheid aan werd gegeven.

Nakazawa was 6 jaar oud toen de atoombom op zijn stad, Hiroshima, viel. Op het moment van de inslag stond hij achter een betonnen schoolmuurtje op ongeveer een kilometer afstand van ground zero. Hierdoor ontsnapte hij aan de afschuwelijke gevolgen van de warmtegolf. Samen met zijn moeder en zijn jongste zus die nog diezelfde dag geboren was ontvluchtte hij zijn brandende geboortestad die in een ware hel was veranderd.

Om aan de bak te geraken als striptekenaar verhuisde hij vijftien jaar later naar Tokyo waar hij met geen woord repte over het feit dat hij de atoombom had overleefd. De overlevenden (bijgenaamd Hibakusha) ondervonden namelijk een sociaal stigma. Toen zijn moeder in ‘66 stierf aan stralingsziekte startte hij nauwelijks een week later met zijn eerste strip over de bom, ‘Kuroi Amen i Utarete’ (Getroffen door Zwarte Regen). Het hoofdpersonage hierin is een overlevende van de bom wiens haat hem drijft tot het doden van een Amerikaanse handelaar op de zwarte markt. Dit verhaal werd uitgebreid tot een vijfdelige reeks. Nakazawas werk had hierna één constante : de bom. Zo begon hij voor het stripweekblad ‘Shukan Shonen Jampu” aan een serie over de A-bom en de oorlog en even later op vraag van hetzelfde tijdschrift de autobiografische one-shot ‘I Saw It’.

‘Barefoot Gen’ ontstond uiteindelijk in 1972 toen men bij hem aandrong om een langere serie te schrijven op basis van “I Saw It”. Het is een semi-autobiografische strip geworden. Niet alles heeft de auteur zelf beleefd maar alles is wel gebaseerd op ware feiten.

Het verhaal van Gen Nakaoka vangt aan enkele weken voor die dramatische 6 augustus 1945. We zien welk effect de uitspraken van Gen’s vader tegen de oorlog op zijn familie hebben. Ze worden aanzien als uitschot, hun graanveld wordt vernietigd, de vader wordt opgesloten en gemarteld door de politie,… Na het vallen van de bom wordt Gen getuige van alle mogelijke gevolgen voor de bevolking van Hiroshima : van een trage afschuwelijke dood tot financiële verrijking, het ontbreken van solidariteit tot heldhaftige opoffering.

Deze strip ligt niet te zwaar op de maag door de simpele (doch doeltreffende) tekenstijl van Nakazawa alsook de injectie van humor. Men kan wat kritiek hebben op het feit dat de personages nogal zwart/wit worden voorgesteld. De auteur werkt met overdrijvingen, iets wat typisch is voor een groot deel van de manga. Als iemand een beetje triest is dan vloeien er meteen krokodillentranen en wanneer een vader zijn zoon straft dan wordt die bijna door de muur gemept. De boeken worden ook best niet te vlug na mekaar gelezen want de non-stop opeenvolging van ellende zou dan nogal afstompend kunnen werken.

Wat deze boeken zo sterk maakt is het feit dat ze alle aspecten van deze wereldramp aankaarten. Nakazawa is ondanks de Amerikaanse oorlogsmisdaad niet blind voor de even afschuwelijke Japanse oorlogswreedheden en hun blinde idolatrie voor de keizer die tot het aflopen van de Tweede Wereldoorlog door de Japanse bevolking als een god werd gezien.

Na het beëindigen van de tien bestaande volumes van ‘Barefoot Gen’ in 1985 hield Nakazawa op met de avonturen van Gen. In het oorspronkelijk geplande vervolg zou de protagonist naar Tokyo verhuizen om grafisch kunstenaar te worden. Nakazawa zou zich dan meer gefocust hebben op de vooroordelen tegen de overlevenden van de bom. Enkele jaren geleden veranderde hij van gedacht en zette hij zich aan het tekenen. Het bleef echter bij twee afgewerkte hoofdstukjes door problemen met zijn ogen, ondanks een operatie in januari 2009.

Barefoot Gen is een reeks die iedereen moet gelezen hebben, niet alleen omdat dit een waardevolle geschiedenisles is maar ook omdat het een tijdloos, universeel verhaal is over hoe mensen met elkaar omgaan wanneer het noodlot toeslaat.

Comments

comments


Koen

 
avatar
Notorious comic geek – Brugge